Lễ tắm cho người đã khuất là một tục lệ truyền thống từ lâu đời của người làng Toraja ở Indonesia. Trước đó, quan tài người chết được côn cất tại các ngôi mộ xây trên bức tường đá để trống.
Trong ngày lễ Ma"nene, người ta sẽ bắc thang lấy những cỗ quan tài ra khỏi mộ để tiến hành nghi thức làm sạch, thay đồ mới cho người đã khuất, cũng là một hình thức để họ “quay lại” cuộc sống dương gian.
Bắc thang đưa quan tài người chết ra khỏi hầm mộ
Những ô trống trong vách đá được coi là nơi tạm nghỉ, không phải nơi an nghỉ cuối cùng của người chết. Nghi thức bắt đầu khi vị trưởng lão đưa ra lời cầu nguyện, xin phép và cầu sự an phước lành từ tổ tiên.
Trong khi đó, các thành viên gia đình tập trung quanh quan tài, nói chuyện và giao tiếp với người đã khuất như bạn lâu ngày không gặp. Tiếp đó là nghi thức làm sạch và thay trang phục mới.
Đỡ cỗ quan tài người chết
Thi thể một người phụ nữ vừa đưa ra khỏi quan tài. Dường như bà vẫn giữ được hình dáng. Người thân bắt đầu giúp bà trang điểm, thay quần áo. Quá trình hoàn tất, người phụ nữ trông tươi sáng hơn. Được biết, người phụ nữ đã qua đời cách đây 30 năm và đây là nghi lễ Ma"nene thứ 10 của bà. Các thành viên trong gia đình chưa từng bỏ lỡ nghi lễ một lần nào.
Nghi lễ Ma"nene làm sạch và thay trang phục mới cho người đã khuất
Ma"nene được xem là phong tục giúp tăng sự gắn kết giữa người đã khuất và người còn sống trong văn hóa dân làng ở Toraja. Họ tin rằng tổ tiên có thể ban phước và bảo vệ, nên người sống luôn nỗ lực bảo tồn, giữ gìn thi thể người thân khuất núi. Điều này cũng thể hiện sự trung thành và tôn kính của cộng đồng với tổ tiên.
Người Toraja còn coi nghi lễ Ma"nene như một cách để mọi thành viên có dịp um họp, tăng tình đoàn kết. Nghi lễ kết thúc, mọi người trong nhà sẽ cùng nhau chuẩn bị bữa tiệc lớn để ăn uống quây quần.
