Đền Chợ Củi – di tích lịch sử văn hóa quốc gia tọa lạc tại xã Xuân Hồng, huyện Nghi Xuân là điểm đến tâm linh nổi tiếng. Hằng năm, đền thu hút đông đảo du khách thập phương đến chiêm bái và hành lễ.
Trước đây, đền Chợ Củi giao cho tư nhân quản lý nên có một số bất cập trong công tác đảm bảo an ninh trật tự. Tình trạng mất cắp, gây rối khiến người dân và du khách bất bình; rác thải trong và ngoài khu vực đền bừa bộn, mất vệ sinh. Đặc biệt, tình trạng dâng hương, dâng lễ khá lộn xộn, nhất là vào những ngày lễ cao điểm...
Từ giữa tháng 1/2024, đền Chợ Củi được giao cho Ban Quản lý Dịch vụ công ích và các điểm du lịch huyện Nghi Xuân quản lý. Cũng từ đó công tác quản lý và dịch vụ tại đền có nhiều đổi mới.
Ông Trần Xuân Thủy – Tổ trưởng quản lý đền Chợ Củi cho biết: Sau khi tiếp nhận, BQL thành lập các tổ nội tự, ghi công đức, an ninh trật tự, vệ sinh và giữ xe. Các tổ được phân công nhiệm vụ, làm việc 3 ca, túc trực tại đền 24/24 giờ để phục vụ du khách. Công tác an ninh trật tự được tăng cường, vệ sinh môi trường sạch sẽ… tạo sự hài lòng cho người dân và du khách khi về đây chiêm bái, hành lễ.
Ngoài đổi mới trong cách quản lý, BQL Dịch vụ công ích và các điểm du lịch huyện Nghi Xuân đã tập trung chỉnh trang cơ sở hạ tầng, nâng cao các hoạt động đón tiếp du khách. Sau khi bãi đậu xe nối với quốc lộ 1 được đưa vào sử dụng, tình trạng ách tắc giao thông trên tuyến đường không còn xảy ra. Tất cả các phương tiện về đền đều vào bãi theo đúng quy định, tránh tình trạng các bãi trông xe tự phát chặt chém du khách như trước. Đặc biệt, BQL bố trí phòng nghỉ chân cho du khách, đồng thời sử dụng 5 xe điện phục vụ đón trả miễn phí khi vào đền Chợ Củi tham quan, hành lễ.
Hiện nay, khi đến với đền Chợ Củi, người dân và du khách đều có chung một cảm nhận về sự đổi mới trong cách quản lý, chất lượng dịch vụ. “Trên đường vào tỉnh Quảng Bình, gia đình tôi ghé đền Chợ Củi để dâng lễ cầu may. Tôi nhận thấy công tác quản lý đền ở đây rất nền nếp; khu vực đền được bố trí điểm đốt vàng mã, thắp hương, đổ rác theo đúng quy định. Nhiều bảng nội quy, sơ đồ hướng dẫn được lắp đặt tạo điều kiện thuận lợi cho du khách khi về dâng lễ”, chị Lê Thị Hồng- một du khách ở Thanh Hóa chia sẻ.
Ông Trần Minh Đức – Trưởng BQL Dịch vụ công ích và các điểm du lịch huyện Nghi Xuân cho biết: Sau hơn 1 năm đổi mới phương thức phục vụ, cách quản lý, khôi phục lại các hoạt động lễ hội, thực hành tín ngưỡng, đền Chợ Củi đã thu hút du khách ngày một đông hơn. Từ đầu năm đến nay, đền đã đón gần 200 ngàn lượt khách, tăng 30% so với cùng kỳ năm trước. Công tác quản lý tiền công đức cũng được giám sát chặt chẽ, minh bạch, 5 tháng đầu năm 2025 thu về nộp ngân sách hơn 10 tỷ đồng. Kết quả trên chính là việc chuyển đổi mô hình quản lý, đưa di tích đền Chợ Củi phát triển xứng tầm là di tích lịch sử văn hóa Quốc gia.
Những đổi mới trong công tác quản lý và dịch vụ tại đền Chợ Củi đã góp phần nâng cao chất lượng phục vụ du khách, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời thúc đẩy phát triển du lịch tâm linh tại địa phương. Đền Chợ Củi ngày càng khẳng định vị thế là một điểm đến linh thiêng, hấp dẫn du khách trong và ngoài tỉnh.
Đền Chợ Củi được xem là một thắng cảnh trong “Nghi Xuân bát cảnh”. Vị trí ấy có được không chỉ bởi thiên nhiên hùng vỹ, núi cao, sông rộng và sự giao hoà của sơn thuỷ mà còn bởi sự linh thiêng của ngôi đền.
Đền Củi còn có tên chữ là Thánh Mẫu Linh Từ được xây dựng vào thời Hậu Lê với cấu trúc theo kiểu chữ Tam gồm các hạng mục: tam quan, hạ điện, trung điện và thượng điện. Đền toạ lạc tại xã Xuân Hồng, huyện Nghi Xuân, được công nhận là di tích lịch sử văn hoá quốc gia năm 1993.
Hằng năm, đền Chợ Củi có 3 lễ hội lớn: Lễ giỗ Đức Thánh Mẫu vào ngày 3/3 (âm lịch); lễ giỗ Đức Thánh Trần vào ngày 20/8 (âm lịch); lễ giỗ Quan Hoàng Mười vào ngày 10/10 (âm lịch).
