Thắm mối tơ duyên Việt - Lào

(Baohatinh.vn) - Tháng tư, khi những tán hoa đọc-khun ở Việt Nam và Lào bắt đầu bung sắc nắng cũng là lúc mối giao cảm văn hóa Việt - Lào, Lào - Việt lại dậy lên cùng những nghi thức của lễ tết Bunpimay…

tham moi to duyen viet lao

Vui tết Bunpimay năm 2018 tại trường Đại học Hà Tĩnh

Bunpimay, Bunpimay, thanh âm bật lên từ danh từ ấy đã đủ để gọi về tất cả sự yên vui của đất nước hoa Chăm-pa thơ mộng. Tôi nhớ, buổi chiều cách nay ngót chục năm, trên miền đất Tây Nguyên nắng gió, dưới tán hoa đọc-khun ruộm màu nắng, tôi tình cờ gặp một cô gái Lào. Thời gian và sự bất đồng ngôn ngữ đã khiến tôi không còn nhớ rõ tên cô gái ấy nhưng sự mênh mông của đôi mắt và niềm hứng khởi toát ra từ cô khi nói về Bunpimay đã để lại dấu ấn đậm sâu trong tôi. Từ độ ấy, mỗi tháng tư về, lòng tôi bắt đầu chung chiêng chờ đợi một tiểu lễ hội đậm nét văn hóa Lào được tổ chức ở địa bàn tôi sinh sống.

tham moi to duyen viet lao

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh cùng đông đảo bà con Lào kiều, sinh viên Lào tại Hà Tinh vui tết Bunpimay, cầu chúc một năm mới mưa thuận, gió hòa, bình an, hạnh phúc

Nhờ đặc trưng công việc, mỗi năm cứ đến dịp tết Bunpimay của Lào, tôi lại có cơ hội được gặp gỡ với nhiều Lào kiều và lưu học sinh Lào tại Hà Tĩnh thông qua các chương trình giao lưu gặp gỡ. Về nguồn gốc của lễ hội mừng năm mới Bunpimay có khá nhiều câu chuyện kể, nhưng câu chuyện nào cũng dẫn tới một đặc điểm chung. Đó là, Bunpimay được tổ chức nhằm gột rửa bụi trần, thanh khiết hóa cuộc sống của con người và thông qua đó, đem lại sự ấm no, phồn vinh cho vạn vật. Trong suốt những ngày lễ hội, các hoạt động như lễ tắm Phật, lễ cầu may, lễ té nước và buộc chỉ cổ tay diễn ra trong sự thành kính, biết ơn và cùng hướng về cội nguồn dân tộc.

tham moi to duyen viet lao

Nghi lễ buộc chỉ cổ tay

Chú tôi, một quân nhân từng có nhiều năm chiến đấu tại đất nước Lào vẫn thường kể cho chúng tôi nghe về những tập tục giản dị mà thiêng liêng trong tết Bunpimay của nước bạn.

Bunpimay có thể được tổ chức từ ngày 13 - 15 hoặc 14 - 16/4 hàng năm theo Phật lịch năm đó. Và trong ngày đầu tiên của tết Lào, người ta quét dọn, lau chùi nhà cửa sạch sẽ, chuẩn bị nước thơm và hoa, nhà nào cúng Phật thì hạ tượng Phật xuống tắm nước thơm và buộc chỉ cổ tay Phật. Buổi chiều, người dân trong làng tập trung ở chùa để làm lễ cúng Phật, cầu nguyện, nghe các nhà sư giảng đạo, sau đó rước tượng Phật ra một gian riêng trong 3 ngày và mở cửa để mọi người có thể vào tắm Phật. Nước thơm sau khi tưới lên các tượng Phật sẽ được hứng lại đem về nhà để xức vào người làm phước. Người dân còn té nước vào các nhà sư, chùa và cây cối xung quanh chùa.

Trong nghi thức té nước của Bunpimay, để tỏ lòng tôn kính, người trẻ tuổi té nước những người lớn tuổi để chúc thọ và chúc thịnh vượng. Sau đó, già trẻ, gái trai sẽ rời nhà, ra đường té nước cho bạn bè và người qua đường. Họ không chỉ té nước vào người mà còn vào nhà cửa, đồ thờ cúng, công cụ sản xuất và cả súc vật. Người Lào tin rằng, nước sẽ giúp gột rửa điều xấu xa, bệnh tật và cầu chúc năm mới sống lâu, mạnh khỏe. Vì vậy, họ không ngại ngần với việc người khác té nhiều nước lên người, ngược lại, họ sẽ hạnh phúc hơn, vui hơn nếu toàn thân ướt đẫm nước.

tham moi to duyen viet lao

Say nồng điệu lăm vông trong chương trình đón tết cổ truyền Lào tại Hà Tĩnh năm 2018

Trên cơ sở mối tình thấm đượm Việt - Lào, hàng năm, cứ đến ngày lễ Bunpimay, có rất nhiều đoàn cán bộ cao cấp, cựu quân nhân tình nguyện chiến đấu ở Lào và du khách lại đến đất nước Triệu Voi để được hòa chung trong tâm tình, ân tình và nghi thức thiêng liêng của nước bạn. Chị Đào Thu Hương - cán bộ Sở Ngoại vụ Hà Tĩnh hiện đang có mặt tại Lào cho biết: “Năm nào Sở Ngoại vụ và Trường Đại học Hà Tĩnh cũng tổ chức tết Bunpimay cho kiều bào và lưu học sinh Lào. Và tại đó, những nghi thức của Bunpimay đều được cử hành thiêng liêng, giàu ý nghĩa nhân văn. Năm nay, tôi còn được tham gia cùng đoàn lãnh đạo tỉnh chúc mừng các tỉnh nước bạn. Đến đâu, chúng tôi cũng được chào đón thân tình và được “tắm táp” trong suối nguồn văn hóa Lào. Ở đâu và với bất kỳ người Lào nào, tôi cũng cảm nhận được ân tình ấm áp, gần gũi như anh em, như đồng bào mình vậy”.

Mối tình anh em Việt - Lào, Lào - Việt sau hơn nửa thế kỷ gắn bó keo sơn ngày càng thấm đượm tình thân bằng những lại qua. Sau những nghi thức thăm hỏi, chúc mừng nhân dịp Bunpimay, những dự án hợp tác về giáo dục - đào tạo, y tế, kinh tế, văn hóa… giữa 2 nước cũng đồng thời được xúc tiến. Và, Bunpimay chính là nhịp cầu để nối những tâm tư, tình cảm, nối những miền đất bên hai mái Trường Sơn xích lại gần nhau thêm nữa.

Đọc thêm

Podcast tản văn: Chạm vào mùa đông

Podcast tản văn: Chạm vào mùa đông

Có những điều tưởng đã quen thuộc, vậy mà mỗi khi trời trở lạnh, ta lại thấy nhớ. Nhớ bữa cơm nóng bên gia đình, nhớ chén nước chè xanh và những lời mẹ dặn dò mỗi khi đi xa.
Nhạy cảm… nghèo!

Nhạy cảm… nghèo!

Đôi khi, một từ ngữ vốn quen thuộc trong đời sống hằng ngày tại Hà Tĩnh cũng như nhiều tỉnh, thành có thể vô tình làm tổn thương người mà mình yêu thương.
Podcast tản văn: Chớm đông

Podcast tản văn: Chớm đông

Trong cái se lạnh đầu đông, đôi khi, chỉ một làn khói bếp, một mùi hương quen thuộc cũng đủ khiến ta nhớ về những năm tháng tuổi thơ êm đềm.
Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Mừng Ngày Văn hóa Việt Nam, các không gian văn hóa, điểm di tích trong Phố cổ Hà Nội (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) tổ chức nhiều hoạt động với quy mô lớn. Các hoạt động tập trung vào tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống như các nghề thủ công, nghệ thuật biểu diễn, thú chơi truyền thống của người Hà Nội.
Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Tình cảm thầy trò luôn là ký ức đẹp theo năm tháng. Một bông hoa giấy nhỏ bé cũng đủ gửi gắm lòng biết ơn và nỗi nhớ thương dành tặng cô giáo cũ.
Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Trên hành trình khôn lớn, tình yêu thương, sự sẻ chia và dìu dắt của thầy cô luôn là những ký ức đẹp trong lòng mỗi học trò.
Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam, các địa phương ở Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động thiết thực, tạo không khí vui tươi, góp phần phát huy tinh thần tương thân tương ái, gắn kết cộng đồng.
Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh là Nguyễn Mộc An và Hoàng Thu Hà cùng giành quyền góp mặt tại đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026 sau đêm Liveshow 6 diễn ra tối 8/11. Đáng chú ý, Hoàng Thu Hà nhận được sự đồng thuận của đa số thành viên Ban Giám khảo để tiếp tục hành trình tại cuộc thi, sau màn bỏ phiếu đầy kịch tính ngay trên sân khấu.
Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Hai tháng cuối năm, cỏ hồng trải màu rực rỡ ở khu vực thung lũng Vàng, suối Vàng, thảo nguyên Masara, khi thời tiết khu vực Đà Lạt cũ (Lâm Đồng) bắt đầu khô ráo và se lạnh.
Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Khi ở tuổi xế chiều, niềm vui của cha mẹ đôi khi thật giản dị. Đó là khi được quây quần bên mâm cơm gia đình, được cảm nhận sự quan tâm của những người thân yêu.
Sôi nổi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Sôi nổi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao từ tỉnh đến cơ sở, góp phần khơi dậy niềm tự hào truyền thống, lan tỏa các giá trị văn hóa quê hương trong đời sống cộng đồng.
Podcast tản văn: Giao mùa nhớ quê

Podcast tản văn: Giao mùa nhớ quê

Với tác giả Nguyễn Bá Thuyết, người con Hà Tĩnh đã xa quê gần 45 năm, quê hương vẫn là miền ký ức sâu nặng. Đôi khi, chỉ một làn gió lạnh đầu mùa cũng đủ gợi về mái nhà xưa.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!