Trước đây, khi du khách về với Hà Tĩnh có thể tham gia hành trình trải nghiệm trên sông Phủ bằng du thuyền Nguyễn Ngọc, ngắm cảnh đôi bờ, lắng nghe những làn điệu dân ca ví giặm, hòa mình trong không gian sông nước yên bình. Thế nhưng, những khoảnh khắc ấy giờ chỉ còn trong ký ức vì bến thuyền đã ngừng hoạt động.
Cũng nhằm khai thác lợi thế sông nước, Khu du lịch sinh thái Bình Mỹ – Sông Nghèn tại xã Can Lộc từng được kỳ vọng trở thành điểm nhấn du lịch của Hà Tĩnh, nhưng hơn 10 năm qua, dự án không phát huy hiệu quả, tạo nên khung cảnh hoang phế. Bà Trần Thị Lệ, người dân sống ven sông Nghèn thuộc xã Can Lộc tiếc nuối: "Khi có các hoạt động khu du lịch thì khách vào ra ở đây đông lắm, sau ít dần rồi tự nhiên thấy nghỉ luôn...".
Với hơn 30 con sông lớn nhỏ, có lợi thế để phát huy thế mạnh về lĩnh vực du lịch trên sông, tuy nhiên, du lịch sông nước tại Hà Tĩnh vẫn còn mang tính tự phát. Nhiều đoạn sông đẹp chưa được đầu tư đồng bộ, bài bản, một số nơi bị ô nhiễm, thiếu bến bãi, chưa hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng...
Bà Nguyễn Thị Anh Trâm - chuyên viên Phòng VH-XH (UBND xã Can Lộc) cho biết: "Sông Nghèn có rất nhiều lợi thế để phát triển du lịch sông nước. Thế nhưng, thời gian qua, khu vực này chưa phát huy được giá trị và lợi thế của nó. Để phát triển loại hình du lịch sông nước thì cần có điểm đến, điểm đi trong một hành trình du lịch cụ thể, nhưng địa phương chưa hình thành được tour tuyến như thế".
Bên cạnh đó, những khó khăn về quy hoạch, một hành lang pháp lý quan trọng cũng chưa được thực hiện, dẫn đến sự dè dặt trong đầu tư của doanh nghiệp và người dân, khiến nhiều mô hình kinh tế du lịch ven sông vẫn còn ở quy mô nhỏ lẻ, tự phát... Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết về sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành để du lịch sông nước Hà Tĩnh có thể phát triển lâu dài, hiệu quả.
Ông Lê Anh Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH MTV Du lịch và Dịch vụ Tuấn Phú Quý TC (xã Thiên Cầm) bày tỏ: "Tôi nghĩ rằng, phát triển du lịch sông nước giờ là "hot" nhất. Muốn đầu tư là phải có chiều sâu, có sự đồng thuận chỉ đạo giúp đỡ của chính quyền địa phương. Nếu có cơ hội, chúng tôi cũng sẽ sẵn sàng làm du lịch đường sông...".
Hiện nay, ở nhiều khu vực ven sông, người dân chủ yếu mưu sinh bằng nghề nông, đánh bắt thủy sản, chưa có sự gắn bó nhiều với hoạt động du lịch. Để khai thác được nguồn tài nguyên sông nước cần có chiến lược bài bản, phải kết hợp hài hòa giữa phát triển du lịch cộng đồng với việc khai thác, gìn giữ các nét văn hóa bản địa, có vậy mới mở ra một hướng đi đầy triển vọng, vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân, vừa góp phần quảng bá hình ảnh quê hương.
Ông Hoàng Đình Nhiệm - Trưởng thôn 9, xã Can Lộc cho hay, phát triển du lịch sông Nghèn là một tiềm lực mà địa phương rất muốn, đó cũng là nguyện vọng của bà con nhân dân, đặc biệt là gắn với du lịch sinh thái".
Theo bà Võ Thị Thu Hiền - Trưởng phòng Quản lý Du lịch (Sở VH-TT&DL), việc đầu tư cho sản phẩm du lịch này cần dài hơi và có sự đóng góp của nhiều cấp, ngành. Nếu thời gian tới, chúng ta đưa ra định hướng đúng đắn cho sản phẩm du lịch này thì Hà Tĩnh có nét rất riêng, rất nổi bật.
Gắn với những dòng sông là đời sống, văn hóa và tâm hồn con người. Đánh thức tiềm năng từ các dòng sông chính là đánh thức một nguồn lực to lớn, góp phần đưa du lịch Hà Tĩnh phát triển bền vững trong tương lai.
