Chu kỳ tăng trưởng kinh tế tiếp theo của Đông Nam Á sẽ không còn phụ thuộc vào một nền kinh tế hay một chu kỳ hàng hóa đơn lẻ, mà sẽ được định hình bởi nhóm 5 nước khu vực, bao gồm Việt Nam, Malaysia, Indonesia, Thái Lan và Philippines.
Theo ông Shan Saeed, chuyên gia kinh tế trưởng toàn cầu của Juwai IQI, sự kết hợp giữa quy mô nhân khẩu học, chiều sâu công nghiệp, các vùng đệm bên ngoài và kỷ luật chính sách của 5 nền kinh tế này đang định hình lại sự phát triển của ASEAN.
Với tổng dân số hơn 610 triệu người, chiếm gần 9/10 dân số toàn khu vực, nhóm này sở hữu lợi thế về quy mô mang tính cấu trúc, từ thị trường nội địa khổng lồ của Indonesia với 287 triệu dân đến khả năng sản xuất xuất khẩu mạnh mẽ của Việt Nam với hơn 100 triệu dân.
Dữ liệu tăng trưởng trong quý 1/2026 cho thấy một sự phân hóa rõ rệt, vốn là yếu tố mà các dòng vốn đầu tư hiện nay đang hướng tới thay vì chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng chung.
Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng nhanh nhất với 7,83% so với cùng kỳ năm trước đó, tiếp theo là Indonesia với 5,61% và Malaysia đạt 5,4% nhờ động lực từ tiêu dùng tư nhân và sản xuất.
Trong khi đó, Thái Lan và Philippines cùng ghi nhận mức tăng trưởng 2,8%, phản ánh những thách thức riêng biệt từ việc chậm thực thi ngân sách đến quá trình hồi phục của ngành du lịch và xuất khẩu.
Sự phân tán này không làm yếu đi câu chuyện của ASEAN mà ngược lại còn làm tăng thêm sức hút của khu vực đối với dòng vốn quốc tế, vốn ưu tiên các nền kinh tế kết hợp được tăng trưởng với uy tín thể chế và sự ổn định ngoại khối.
Ông Shan Saeed nhận định nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc được củng cố bởi dự trữ quốc tế dồi dào, giúp các quốc gia này chống chọi tốt trước những biến động về lãi suất toàn cầu và rủi ro địa chính trị.
Tính đến nửa đầu năm 2026, dự trữ ngoại hối của Thái Lan dẫn đầu với khoảng 280,5 tỷ USD, tiếp sau là Indonesia với 148,2 tỷ USD và Malaysia với 130,5 tỷ USD.
Các nguồn dự trữ này không chỉ đảm bảo khả năng thanh toán nhập khẩu mà còn tăng cường niềm tin của nhà đầu tư vào sự phục hồi của tiền tệ và tính thanh khoản quốc gia.
Bên cạnh đó, các thế mạnh tài nguyên chiến lược như dầu cọ tại Malaysia và Indonesia, hay nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam và Thái Lan, tiếp tục đóng vai trò là những mỏ neo kinh tế thực sự, hỗ trợ thu nhập ngoại tệ và bảng cân đối kế toán quốc gia.
Chuyển đổi số và hạ tầng dữ liệu được dự báo sẽ là động lực chính cho giai đoạn phân bổ vốn tiếp theo trong khu vực.
Thái Lan và Malaysia đang vươn lên mạnh mẽ như những thị trường trung tâm dữ liệu năng động nhất ASEAN.
Việt Nam cũng đang thu hút các cam kết hạ tầng liên quan đến AI và chất bán dẫn, trong khi Indonesia vẫn là thị trường tiêu dùng số lớn nhất.
Nếu được thực thi tốt, Thỏa thuận Khung về Kinh tế Số ASEAN có thể giúp quy mô kinh tế số của khối tăng gần gấp đôi, đạt 2.000 tỷ USD vào năm 2030.
Tuy nhiên, theo nhà kinh tế Shan Saeed, các quốc gia vẫn phải đối mặt với những thách thức cấu trúc như nợ hộ gia đình tại Thái Lan hay yêu cầu duy trì đà cải cách và thu hút nhân tài tại Malaysia để duy trì lợi thế cạnh tranh lâu dài.
