Bảo tồn yếu tố gốc trong trùng tu, tôn tạo di tích ở Hà Tĩnh

(Baohatinh.vn) - Yếu tố gốc được coi là hồn cốt, phản ánh lịch sử hình thành, quá trình tồn tại của một di tích. Vì vậy, việc bảo tồn yếu tố gốc khi trùng tu, tôn tạo di tích là điều hết sức cần thiết.

Phóng viên Báo Hà Tĩnh đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Tùng Lĩnh - Trưởng phòng Quản lý văn hóa (Sở VH-TT&DL) về vấn đề này.

Bảo tồn yếu tố gốc trong trùng tu, tôn tạo di tích ở Hà Tĩnh

Ông Nguyễn Tùng Lĩnh - Trưởng phòng Quản lý văn hóa, Sở VH-TT&DL Hà Tĩnh.

- Hà Tĩnh là địa phương có bề dày lịch sử, văn hóa và truyền thống cách mạng nên số lượng các di tích lớn. Vậy, hiện trạng các công trình di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn tỉnh hiện nay như thế nào, thưa ông?

Hệ thống di tích ở Hà Tĩnh tuy không có tầm vóc lớn so với nhiều địa phương khác nhưng khá đa dạng về loại hình (lịch sử, cách mạng, danh nhân, kiến trúc mỹ thuật, danh lam thắng cảnh...), phong phú về chất liệu (xây bằng đất, đá, gạch, gỗ...) và đóng vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển của lịch sử, văn hóa dân tộc.

Bảo tồn yếu tố gốc trong trùng tu, tôn tạo di tích ở Hà Tĩnh

Đền Vĩnh Tuy - xã Phù Lưu - huyện Lộc Hà vừa được xếp hạng di tích lịc sử - văn hóa cấp tỉnh. (Ảnh Thiên Vỹ).

Đến nay, toàn tỉnh đã kiểm kê được trên 1.800 di tích lịch sử - văn hóa, danh thắng, trong đó, 623 di tích được xếp hạng: 2 di tích quốc gia đặc biệt, 86 di tích cấp quốc gia và 535 di tích cấp tỉnh.

Trải qua những thăng trầm của lịch sử, liên tục bị thiên tai, chiến tranh và ý thức của con người tàn phá, nhiều di sản bị mất mát, hư hỏng, nhiều di tích chỉ còn là phế tích.

- Xin ông cho biết công tác bảo tồn di tích trên địa bàn tỉnh hiện nay đang được tiến hành như thế nào?

Với sự nỗ lực trong công tác bảo tồn qua nhiều thế hệ, nhất là từ khi có Luật Di sản văn hóa, hệ thống di sản văn hóa cả vật thể và phi vật thể trên địa bàn Hà Tĩnh đã từng bước được khảo sát, nghiên cứu, xếp hạng, trùng tu, phục dựng.

Bảo tồn yếu tố gốc trong trùng tu, tôn tạo di tích ở Hà Tĩnh

Đền Voi Phục - xã Đỉnh Bàn, huyện Thạch Hà có nhiều hạng mục xuống cấp (Ảnh Thạch Quý).

Công tác xã hội hóa nguồn lực trùng tu, tôn tạo được thực hiện khá tốt. Giai đoạn 2015-2020, toàn tỉnh đã huy động được hàng nghìn tỷ đồng từ các địa phương, dòng họ, cá nhân để phục vụ cho việc trùng tu, tôn tạo, bảo vệ di tích. Tiêu biểu như các công trình: chùa Đại Hùng, chùa Hang (TX Hồng Lĩnh), tượng đài Mai Hắc Đế (Lộc Hà), đền thờ La Sơn phu tử Nguyễn Thiếp (Can Lộc), Văn Miếu (TP Hà Tĩnh)...

Tuy nhiên, ở một số địa phương, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Đội ngũ cán bộ chuyên ngành văn hóa nói chung và di sản văn hóa nói riêng ngày càng hẫng hụt, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, chuyên gia am hiểu về kỹ thuật chế tác và bảo quản, lưu giữ mộc bản.

Bảo tồn yếu tố gốc trong trùng tu, tôn tạo di tích ở Hà Tĩnh

Đình Trung - thôn Châu Trung - xã Tùng Ảnh (Đức Thọ) được trùng tu, tôn tạo đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người dân địa phương. (Ảnh Hoàng Nguyên).

Vẫn còn tình trạng một số đơn vị quản lý di tích tự ý xây dựng, phục dựng di tích khi chưa có ý kiến của cơ quan chuyên môn, ảnh hưởng đến việc bảo tồn yếu tố gốc của di tích. Công tác lập quy hoạch tổng thể đầu tư tu bổ di tích, lập quy hoạch khảo cổ, cắm mốc địa giới di tích ở hầu hết các địa phương triển khai còn chậm...

- Để khắc phục những hạn chế đó và bảo tồn, phát huy hiệu quả giá trị văn hóa của di tích trong đời sống tinh thần của người dân thì cần phải làm gì, thưa ông?

Mỗi di tích mang một đời sống văn hóa, phản ánh một quá trình lịch sử hình thành riêng nên cần có những cách thức bảo tồn, trùng tu khác nhau. Yếu tố gốc được coi là hồn cốt của di tích, do đó, công tác bảo tồn phải gắn với giữ gìn tối đa yếu tố gốc.

Muốn làm được điều đó đòi hỏi phải có đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn, am hiểu về lịch sử, văn hóa, di tích. Thời gian qua, ngành VH-TT&DL cũng đã tổ chức nhiều đợt tập huấn, trao đổi chuyên môn cho đội ngũ cán bộ quản lý di tích trên địa bàn. Tuy nhiên, để bổ sung đội ngũ nhân lực kế cận lâu dài cho lĩnh vực di sản văn hóa thì cần có chính sách thu hút nhân tài có trình độ chuyên môn cao.

Bảo tồn yếu tố gốc trong trùng tu, tôn tạo di tích ở Hà Tĩnh

Các chuyên gia đánh giá cấu kiện phục vụ quá trình trùng tu Khu Lưu niệm Nguyễn Du. (Ảnh tư liệu).

Cấp ủy, chính quyền địa phương nơi có di tích cần triển khai kịp thời các văn bản chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh về lĩnh vực di sản văn hóa, đồng thời, tăng cường công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho các tầng lớp nhân dân trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị di sản, để di sản trở thành những sản phẩm đặc trưng của quê hương, gắn kết với phát triển du lịch, từ đó góp phần thúc đẩy KT-XH của tỉnh phát triển.

Cùng với đó, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với việc sử dụng các nguồn vốn của Nhà nước, nguồn xã hội hóa, nguồn thu công đức trong trùng tu, tôn tạo di tích. Ngành văn hóa phải đẩy mạnh việc tư liệu hóa, số hóa di tích để việc xếp hạng và quản lý các di tích chính xác, khoa học hơn; tham mưu xây dựng cơ chế, chính sách đãi ngộ đối với các nghệ nhân và những tập thể, cá nhân có nhiều cống hiến trong lĩnh vực bảo tồn di sản.

Xin cảm ơn ông!

Chủ đề Đất và người Hà Tĩnh

Đọc thêm

Podcast tản văn: Chạm vào mùa đông

Podcast tản văn: Chạm vào mùa đông

Có những điều tưởng đã quen thuộc, vậy mà mỗi khi trời trở lạnh, ta lại thấy nhớ. Nhớ bữa cơm nóng bên gia đình, nhớ chén nước chè xanh và những lời mẹ dặn dò mỗi khi đi xa.
Nhạy cảm… nghèo!

Nhạy cảm… nghèo!

Đôi khi, một từ ngữ vốn quen thuộc trong đời sống hằng ngày tại Hà Tĩnh cũng như nhiều tỉnh, thành có thể vô tình làm tổn thương người mà mình yêu thương.
Podcast tản văn: Chớm đông

Podcast tản văn: Chớm đông

Trong cái se lạnh đầu đông, đôi khi, chỉ một làn khói bếp, một mùi hương quen thuộc cũng đủ khiến ta nhớ về những năm tháng tuổi thơ êm đềm.
Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Mừng Ngày Văn hóa Việt Nam, các không gian văn hóa, điểm di tích trong Phố cổ Hà Nội (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) tổ chức nhiều hoạt động với quy mô lớn. Các hoạt động tập trung vào tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống như các nghề thủ công, nghệ thuật biểu diễn, thú chơi truyền thống của người Hà Nội.
Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Tình cảm thầy trò luôn là ký ức đẹp theo năm tháng. Một bông hoa giấy nhỏ bé cũng đủ gửi gắm lòng biết ơn và nỗi nhớ thương dành tặng cô giáo cũ.
Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Trên hành trình khôn lớn, tình yêu thương, sự sẻ chia và dìu dắt của thầy cô luôn là những ký ức đẹp trong lòng mỗi học trò.
Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam, các địa phương ở Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động thiết thực, tạo không khí vui tươi, góp phần phát huy tinh thần tương thân tương ái, gắn kết cộng đồng.
Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh là Nguyễn Mộc An và Hoàng Thu Hà cùng giành quyền góp mặt tại đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026 sau đêm Liveshow 6 diễn ra tối 8/11. Đáng chú ý, Hoàng Thu Hà nhận được sự đồng thuận của đa số thành viên Ban Giám khảo để tiếp tục hành trình tại cuộc thi, sau màn bỏ phiếu đầy kịch tính ngay trên sân khấu.
Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Hai tháng cuối năm, cỏ hồng trải màu rực rỡ ở khu vực thung lũng Vàng, suối Vàng, thảo nguyên Masara, khi thời tiết khu vực Đà Lạt cũ (Lâm Đồng) bắt đầu khô ráo và se lạnh.
Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Khi ở tuổi xế chiều, niềm vui của cha mẹ đôi khi thật giản dị. Đó là khi được quây quần bên mâm cơm gia đình, được cảm nhận sự quan tâm của những người thân yêu.
Sôi nổi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Sôi nổi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao từ tỉnh đến cơ sở, góp phần khơi dậy niềm tự hào truyền thống, lan tỏa các giá trị văn hóa quê hương trong đời sống cộng đồng.
Podcast tản văn: Giao mùa nhớ quê

Podcast tản văn: Giao mùa nhớ quê

Với tác giả Nguyễn Bá Thuyết, người con Hà Tĩnh đã xa quê gần 45 năm, quê hương vẫn là miền ký ức sâu nặng. Đôi khi, chỉ một làn gió lạnh đầu mùa cũng đủ gợi về mái nhà xưa.
Họa sĩ Lê Quang Lĩnh: Khi nghị lực hóa thành sắc màu

Họa sĩ Lê Quang Lĩnh: Khi nghị lực hóa thành sắc màu

Không để những khiếm khuyết cơ thể giới hạn ước mơ, họa sĩ Lê Quang Lĩnh (Hà Tĩnh) đã lấy nghị lực và đam mê hội họa làm điểm tựa, vươn lên khẳng định tài năng, truyền đi thông điệp mạnh mẽ về ý chí và khát vọng sống.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!