Còn mãi... ngày xưa

(Baohatinh.vn) - Mới đó thôi mà đã... ngày xưa, những vật dụng một thời gắn bó không thể thiếu trong mỗi nhà đã trở thành “đồ cổ”. Có phải bởi cuộc sống phát triển nhanh với những vật dụng hiện đại hay bởi lòng người đã vội lãng quên?

Còn mãi... ngày xưa

Căn nhà cũ luôn như một bức tranh cổ tích khi mỗi người tìm về ký ức tuổi thơ. Ảnh: Internet

Anh, người cùng làng, làm việc trong tỉnh, có nhà thành phố, vợ đẹp, con khôn, thế mà vẫn không nỡ bán chỗ đất ở quê đi. Vừa rồi, anh đầu tư mua lại một ngôi nhà cổ gỗ mít bốn gian năm vì, tu sửa rồi mua những vật dụng nông thôn ngày xưa để vào trưng bày. Hôm khánh thành, anh làm mấy mâm mời xóm giềng vừa tri ân, vừa gửi gắm giữ gìn những di sản vô giá ấy cho mai sau. Anh bảo, nhìn những thứ “đồ cổ” ấy để nhớ về quá khứ vất vả, để thấy như cha mẹ vẫn còn thấp thoáng trong hình hài những nông cụ ngày xưa.

Bộn bề với công việc, tất bật trong guồng quay cuộc sống thị thành, thế mà anh vẫn có thời gian để sưu tầm hầu như không thiếu một thứ gì. Nhờ anh, mọi người lại rưng rưng gọi tên từng vật dụng với công năng sử dụng mà tưởng như thời gian đã xóa nhòa.

Còn mãi... ngày xưa

Những vật dụng gắn liền với người nông dân Hà Tĩnh thời xưa. (Trong ảnh: Một góc Bảo tàng Hoa Cương - Lộc Hà. Ảnh: Thiên Vỹ)

Này đây, thường để nơi góc chuồng trâu là chiếc cày với những diệp, lưỡi... Bên cạnh là chiếc bừa chín răng với chiếc chão (ách) đặt bên. Rồi nào là ven, vét, cuốc, xuổng với chiếc cán trơn bóng mồ hôi vất vả của người nông dân. Rồi chiếc gàu sòng tát bờ thấp, chiếc gàu dai tát ruộng cao trong mùa khô hạn. Trên những tấm ván gác ở rượng ràn là những gọng vó, nơm, chài, giỏ, đó, sa... những dụng cụ dùng đi bắt cá tôm cải thiện bữa ăn trong những ngày mưa lụt. Thứ thì mua ở dưới chợ Dinh Sy, thứ thì nhờ ông lão hàng xóm đan kết cho từ bàn tay tài hoa, tỉ mẩn. Tôi như nghe thấy tiếng cười giòn tan của tuổi thơ khi đi hôi cá ao làng.

Quay vào đầu hồi nhà bếp, bên cạnh chiếc giếng đào được xây bằng đá động, nước mát lịm là chiếc chum sành đựng nước mưa cùng chiếc gáo dừa. Tôi mường tượng trưa hè nào cùng lũ bạn chơi bao trò đến khát khô cổ họng, chạy ù vào nhà nào gần nhất, tu chiếc gáo dừa ừng ực ngon lành. Bên cạnh chiếc chum là cái lon mà mẹ dùng để muối dưa cà, tích trữ thức ăn cho tháng ba ngày tám; là chiếc liễn đựng muối đổi được từ người bán rong miền biển. Chiếc sào phơi áo vẫn đâu đây bóng dáng của những cô Tấm làng quê đảm đang mỗi sớm, mỗi chiều. Chiếc cầu ao đỏ bờ dâm bụt, cạnh bên là cây ổi cơm thơm lựng rũ xuống nhìn đàn cá lội tung tăng.

Còn mãi... ngày xưa

Lu đựng nước mưa để uống là vật dụng quen thuộc với tuổi thơ thế hệ 7X, 8X. vùng nông thôn. Ảnh: Internet

Quay vào gian bếp bám đầy bồ hóng, vẫn như bóng dáng mẹ già lui hui bên bếp củi ấm nóng tro than. Những nồi, niêu, xoong, chảo sắp xếp gọn gàng bên giàn; những chiếc kiềng, chiếc gióng treo được cất đặt tinh tươm. Trên gác là những nong, nia, thúng, mủng, dần, sàng nằm nghỉ ngơi sau khi cùng cha mẹ hoàn thành mùa vụ. Chiếc chum to đã đổ đầy hạt giống mùa sau. Chiếc cót ép đã đổ đầy thóc mong cả gia đình không phải chạy vạy những ngày giáp hạt. Trên giàn bát đũa, chiếc mâm đồng, mươn cơm bằng tre vẫn lưu giữ đó giây phút rộn ràng cả gia đình quây quần trong bữa ăn. Là chiếc gô (cặp lồng) cha mang về từ thuở chiến trường thường được mẹ đựng thức ăn đem lên đồng trong mùa cày cấy. Những chiếc bát sứt

miệng loe thuở con lẫm chẫm tập đi đã làm mẻ, chiếc đĩa cây trúc, con phượng răn vết thời gian. Quá khứ òa về trong niềm thương nỗi nhớ khiến ai xem cũng không khỏi mủi lòng.

Còn mãi... ngày xưa

Nhà cổ Trường Lưu có tuổi đời hàng trăm năm. Ảnh: Thiên Vỹ

Nhà trên, chính giữa gian bảy là chiếc sập gụ bày lư hương và linh vị tổ tiên, là bộ trường kỷ cha thường ngồi uống nước chè cùng chiếc điếu cày mấy lần toan vứt bỏ. Chiếc giường đơn trải chiếu cói cùng chiếc quạt mo cau vỗ về giấc ngủ đêm hè. Bao chuyện cổ tích, bao điều nhân nghĩa con mang theo suốt cả cuộc đời cũng từ nơi ấy. Cạnh bên là chiếc đài bán dẫn mà phải bao lần đắn đo, toan tính cha mới dám bán cả tấn lúa để mua. Ngoài hiên, chiếc quạt thóc, chiếc xe đạp Thống Nhất vẫn như thao thức đợi người về...

Càng nhìn càng nhớ, càng nhớ lại càng thương. Biết bao kỷ niệm ùa về trong miên man ký ức. Ta thương cha mẹ ta ngày xưa khó nhọc. Ta thương đất nước mình một thuở gian lao. Những kỷ vật vô giá ấy rồi thế hệ mai sau còn nhớ, còn biết được không? Có thể rồi với thời gian, đồ bằng gỗ, tre sẽ mối mọt; đồ bằng sắt sẽ gỉ sét nhưng miễn sao lòng người còn lưu luyến thì nó sẽ trường tồn để nhắc nhở, thức tỉnh chúng ta khỏi trôi trượt đi trong vòng quay cuộc sống. Chỉ sợ nhất là khi lòng người nhẫn tâm vứt bỏ, lãng quên quá khứ để rồi một lúc nào đó chợt băn khoăn chợt hỏi rồi tự trách: Đâu rồi thúng, mủng ngày xưa?

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Podcast tản văn: Chớm đông

Podcast tản văn: Chớm đông

Trong cái se lạnh đầu đông, đôi khi, chỉ một làn khói bếp, một mùi hương quen thuộc cũng đủ khiến ta nhớ về những năm tháng tuổi thơ êm đềm.
Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Mừng Ngày Văn hóa Việt Nam, các không gian văn hóa, điểm di tích trong Phố cổ Hà Nội (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) tổ chức nhiều hoạt động với quy mô lớn. Các hoạt động tập trung vào tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống như các nghề thủ công, nghệ thuật biểu diễn, thú chơi truyền thống của người Hà Nội.
Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Tình cảm thầy trò luôn là ký ức đẹp theo năm tháng. Một bông hoa giấy nhỏ bé cũng đủ gửi gắm lòng biết ơn và nỗi nhớ thương dành tặng cô giáo cũ.
Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Trên hành trình khôn lớn, tình yêu thương, sự sẻ chia và dìu dắt của thầy cô luôn là những ký ức đẹp trong lòng mỗi học trò.
Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam, các địa phương ở Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động thiết thực, tạo không khí vui tươi, góp phần phát huy tinh thần tương thân tương ái, gắn kết cộng đồng.
Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh là Nguyễn Mộc An và Hoàng Thu Hà cùng giành quyền góp mặt tại đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026 sau đêm Liveshow 6 diễn ra tối 8/11. Đáng chú ý, Hoàng Thu Hà nhận được sự đồng thuận của đa số thành viên Ban Giám khảo để tiếp tục hành trình tại cuộc thi, sau màn bỏ phiếu đầy kịch tính ngay trên sân khấu.
Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Hai tháng cuối năm, cỏ hồng trải màu rực rỡ ở khu vực thung lũng Vàng, suối Vàng, thảo nguyên Masara, khi thời tiết khu vực Đà Lạt cũ (Lâm Đồng) bắt đầu khô ráo và se lạnh.
Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Khi ở tuổi xế chiều, niềm vui của cha mẹ đôi khi thật giản dị. Đó là khi được quây quần bên mâm cơm gia đình, được cảm nhận sự quan tâm của những người thân yêu.
Sôi nổi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Sôi nổi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao từ tỉnh đến cơ sở, góp phần khơi dậy niềm tự hào truyền thống, lan tỏa các giá trị văn hóa quê hương trong đời sống cộng đồng.
Podcast tản văn: Giao mùa nhớ quê

Podcast tản văn: Giao mùa nhớ quê

Với tác giả Nguyễn Bá Thuyết, người con Hà Tĩnh đã xa quê gần 45 năm, quê hương vẫn là miền ký ức sâu nặng. Đôi khi, chỉ một làn gió lạnh đầu mùa cũng đủ gợi về mái nhà xưa.
Họa sĩ Lê Quang Lĩnh: Khi nghị lực hóa thành sắc màu

Họa sĩ Lê Quang Lĩnh: Khi nghị lực hóa thành sắc màu

Không để những khiếm khuyết cơ thể giới hạn ước mơ, họa sĩ Lê Quang Lĩnh (Hà Tĩnh) đã lấy nghị lực và đam mê hội họa làm điểm tựa, vươn lên khẳng định tài năng, truyền đi thông điệp mạnh mẽ về ý chí và khát vọng sống.
Gìn giữ và phát huy các giá trị di tích lịch sử ở Tùng Lộc

Gìn giữ và phát huy các giá trị di tích lịch sử ở Tùng Lộc

Với 18 di tích lịch sử, trong đó có 4 di tích cấp quốc gia, xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) đang huy động nguồn lực xã hội hóa, đẩy mạnh tu bổ, tôn tạo và số hóa tư liệu, góp phần lan tỏa truyền thống văn hóa và bồi đắp niềm tự hào quê hương.
Podcast truyện ngắn: Hiên nhà trở gió

Podcast truyện ngắn: Hiên nhà trở gió

Khi những ngày cuối thu dần khép lại, gió lạnh bắt đầu ùa về, lòng người như muốn tìm về một miền yêu thương, nơi có bóng dáng mẹ hiền và hơi ấm thân thuộc của mái nhà xưa.
Mỏng manh cánh hoa mỹ nhân gọi đông về

Mỏng manh cánh hoa mỹ nhân gọi đông về

Có những mùa hoa chẳng cần lời hẹn ước vẫn đều đặn trở về như một cuộc hẹn dịu dàng với đất trời. Tháng 11, phố phường Thành Sen (Hà Tĩnh) lại được đánh thức bởi sắc hồng của hoa mỹ nhân.
Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào top 6 Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào top 6 Sao Mai 2026

Mang dân ca Nghệ Tĩnh và âm hưởng núi rừng Tây Bắc đến sân khấu Sao Mai, hai thí sinh Hà Tĩnh đã tạo nên những dấu ấn riêng tại Liveshow 5 với chủ đề “Giao thoa”. Cả hai cùng vượt qua đêm thi loại trực tiếp, ghi tên mình vào top 6 Sao Mai 2026.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!