(Baohatinh.vn) - Mùa xuân đã thực sự trở về trên đôi cánh thời gian. Trong bừng sáng những ngày xuân mới, lòng người lại có chút hoài niệm về những giá trị cổ xưa. Báo Hà Tĩnh mời bạn đọc cùng chiêm ngưỡng những hiện vật quý đang được người dân trân trọng lưu giữ.
Những hiện vật quý hiếm ở bảo tàng tư nhân đầu tiên tại Hà Tĩnh
Luôn tâm niệm lưu giữ hiện vật quá khứ ngay trên quê hương, Tiến sĩ Văn học Nguyễn Quang Cương (SN 1957) đã xây dựng Bảo tàng Hoa Cương (ở thôn Chân Thành, xã Bình An, Lộc Hà).
Ở đây, có những hiện vật mang giá trị lịch sử với niên đại hàng nghìn năm, đánh dấu sự xuất hiện của người Việt cổ trên đất Hà Tĩnh như: Rùa đá có mai khắc hình Lạc đồ được tìm thấy ở vùng Khe Hao, núi Hồng Lĩnh (xã Tân Lộc, Lộc Hà).
Bình gốm cổ đời nhà Trần ở thế kỷ XIII
Cột cờ bằng đá nguyên khối ở Phủ Hà Tĩnh (nay là TP Hà Tĩnh), thời nhà Nguyễn (1802-1945). Trong ảnh: Tiến sỹ Nguyễn Quang Cương bên hiện vật tại Bảo tàng Hoa Cương..
Bên cạnh đó, bảo tàng còn có các đồ dùng sinh hoạt của người Việt xưa, như: bếp “ông đầu rau”...
...chum đựng nước “độc đáo” có đáy nhọn, tai có móc là vật dụng chứa nước ngọt khi ra khơi đánh bắt của ngư dân vùng biển Hà Tĩnh thời xưa.
Giếng đựng nước cổ (được xây từ hồ bằng mật mía trộn vôi, cát, sỏi….) có niên đại khoảng 300 năm...
... Đến những nông cụ quen thuộc của người Việt nói chung và người Hà Tĩnh nói riêng đều được Bảo tàng Hoa Cương lưu giữ một cách phong phú, đa dạng.
Nhà cổ 300 năm tuổi và di sản văn hóa ở nhà thờ dòng họ Nguyễn Huy - Trường Lưu
Hiện dòng họ Nguyễn Huy ở Trường Lưu (xã Kim Song Trường, Can Lộc) còn lưu giữ và bảo tồn 7 căn nhà cổ có tuổi đời từ 100-300 năm.
Được quan tâm chăm sóc thường xuyên nên những ngôi nhà này vẫn giữ được gần như nguyên vẹn cấu trúc ban đầu.
Nhờ bảo tồn di vật của tổ tiên, dòng họ Nguyễn Huy lưu giữ 2 hiện vật quý hiếm được công nhận là di sản tư liệu thuộc Chương trình ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương gồm: Mộc bản Trường học Phúc Giang và Hoàng Hoa sứ trình đồ. Trong ảnh: Di sản Hoàng Hoa sứ trình đồ
Bằng tình yêu, sự say mê, trong đời sống vẫn có nhiều người lặng lẽ sưu tầm và gìn giữ các cổ vật
Có thể niên đại chưa dài nhưng những cổ vật của họ đều ghi dấu một thời kỳ lịch sử, văn hóa của đất nước. Trong ảnh: Kỷ vật thời chiến tranh do anh Trịnh Tuấn (Mai Phụ, Lộc Hà) sưu tập.
Việc sưu tập những cổ vật, hiện vật cũ và tái hiện không gian đất nước ở thập niên 70-80, thế kỷ XX đã giúp tiệm cà phê 1977 (đường Hà Huy Tập, TP Hà Tĩnh) trở thành điểm đến thu hút giới trẻ. Ảnh chụp vào cuối tháng 12/2020.
Những bảo tàng tư nhân, nơi sưu tập, gìn giữ cổ vật, hiện vật văn hóa, lịch sử đã trở thành điểm đến thu hút nhiều người khám phá. Trong ảnh: Phụ huynh và học sinh TP. Hà Tĩnh tham quan Bảo tàng Hoa Cương (xã Bình An, Lộc Hà) dịp tháng 12/2020
Các cổ vật, hiện vật lịch sử do các cá nhân là người Hà Tĩnh sưu tầm, gìn giữ đã góp phần thực hiện việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam. Đặc biệt, rất nhiều cổ vật đã trở thành học liệu, giúp giới trẻ hiểu rõ hơn những bài học lịch sử cũng như nâng cao ý thức trân trọng lịch sử, văn hóa dân tộc.
Ở tuổi 80, bà Lê Thị Sinh (thôn Xuân Hoa, xã Cổ Đạm, Hà Tĩnh) vẫn miệt mài nhào đất, nặn nồi, gìn giữ ký ức về một nghề truyền thống từng nổi tiếng khắp vùng.
Thông qua các hoạt động khảo sát, trải nghiệm và sáng tạo nội dung trên nền tảng số, các KOL, KOC đang góp phần đưa cảnh sắc, văn hóa, ẩm thực và con người Hà Tĩnh đến gần hơn với công chúng, mở thêm hướng quảng bá và kết nối du lịch địa phương.
Đợt kiểm kê được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh nhằm rà soát, đánh giá đầy đủ hiện trạng di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu và hệ thống di tích. Qua đó, Hà Tĩnh có cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong giai đoạn mới.
Từ lễ giỗ Quan Hoàng Mười ở Hà Tĩnh, những giá trị văn hóa, tâm linh của tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ tiếp tục được thể hiện, gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ.
Sau nhiều năm bền bỉ gắn bó với nghệ thuật truyền thống tại Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Hà Tĩnh, vợ chồng diễn viên Công Mạnh và Lê Thương vừa gặt hái “quả ngọt” khi cùng xuất sắc giành HCV cá nhân cho các vai diễn tại Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026.
Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (24/10/1926 – 24/10/2026), người thân, đồng nghiệp và thế hệ tiếp nối càng thêm trân trọng những công trình khảo cứu văn hóa giá trị của ông, kính trọng một trí tuệ uyên bác cùng tấm lòng nhân hậu, trọn nghĩa, trọn tình với quê hương Hà Tĩnh.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh đã để lại di sản học thuật đồ sộ về văn hóa quê hương Hà Tĩnh và khẳng định dấu ấn của một nhà tư liệu học với tinh thần lao động khoa học, cẩn trọng.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926-2017) đã dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp sưu tầm, nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử của vùng đất xứ Nghệ. Di sản ông để lại là nguồn tư liệu quý cho Hà Tĩnh nói riêng và xứ Nghệ nói chung.
Thông qua các hoạt động lễ hội truyền thống, phường Bắc Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) tiếp tục lan tỏa giá trị văn hóa dân gian, tạo động lực phát triển du lịch tâm linh.
Ở tuổi ngoài 80, ông Võ Xuân Nam (thôn Đan Du, xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) vẫn miệt mài bên vành khuôn, mũi chỉ, gắn bó với nghề làm nón lá truyền thống suốt hơn 70 năm qua.
Có những người đi qua cuộc đời bằng những dấu mốc công danh, sự nghiệp; cũng có những người lưu giữ hành trình của mình bằng trang sách, vần thơ và sự bền bỉ của một tấm lòng đối với con người, quê hương. Với nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017), thơ ca không phải toàn bộ sự nghiệp, nhưng là một mạch nguồn quan trọng, chảy suốt đời sống tinh thần của ông.
Hà Tĩnh tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Di sản văn hóa Việt Nam, tạo thành chuỗi hoạt động văn hóa thiết thực, phong phú, lan tỏa sâu rộng.
Tổ chức nhiều chương trình văn hóa thể thao, an sinh xã hội và các diễn đàn sôi nổi là những hoạt động ý nghĩa của các cấp hội phụ nữ Hà Tĩnh hướng tới chào mừng Ngày thành lập Hội LHPN Việt Nam và Ngày Phụ nữ Việt Nam.
Tròn 20 năm sau quyết định đưa huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc lên sóng truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, bác sĩ Nguyễn Xuân Lam trở lại chiến trường xưa trong một chiều thu lặng gió. Với người cựu chiến binh, doanh nhân quê Hà Tĩnh, tình yêu quê hương chưa bao giờ dừng lại ở nỗi nhớ mà đã hóa thành hành trang tri thức, thành bản lĩnh cống hiến trên mỗi nhịp bước cuộc đời.
Ông Bạch Đình Vương (SN 1967, ở thôn Hồng Xuân, xã Nghi Xuân, Hà Tĩnh) có khoảng 30 năm sưu tầm đồ cổ, lưu giữ khoảng 500 hiện vật gắn với đời sống xưa.
Các hoạt động kỷ niệm nhằm khẳng định, tôn vinh những đóng góp quan trọng của Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017) đối với sự nghiệp nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, văn học của quê hương Hà Tĩnh.
Phan Thị Dương (quê Hà Tĩnh) là một trong 33 sinh viên tốt nghiệp thủ khoa Khóa 61 của Trường Đại học Ngoại thương. Cô đạt GPA 3.88/4.0, đồng thời có nhiều thành tích trong nghiên cứu khoa học, các cuộc thi và dự án thực tế.
Từ những chiếc lá, vành tre... người dân thôn Đan Du (xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) đã làm nên những chiếc nón lá mộc mạc, đồng thời gìn giữ nghề truyền thống của nhiều thế hệ.
Dù sở hữu kho tàng di sản phi vật thể đồ sộ, nổi bật là dân ca ví, giặm và ca trù đã được UNESCO ghi danh, Hà Tĩnh vẫn đứng trước bài toán: Làm thế nào để những giá trị văn hóa ấy thực sự trở thành sản phẩm du lịch, để du khách có thể tiếp cận, doanh nghiệp có thể khai thác và nghệ nhân có thêm điều kiện gắn bó với di sản.
Hàng chục năm qua, nghệ sĩ Nguyễn Như Tình (xã Xuân Lộc, Hà Tĩnh) vẫn lặng lẽ gìn giữ, lan tỏa tình yêu múa rối, để gieo niềm say mê trong cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Hơn một thập kỷ gắn bó với phong trào văn hóa cơ sở, ngoài công việc của một công chức, anh Nguyễn Viết Bình - Phó Chánh Văn phòng HĐND, UBND xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) còn dành tâm huyết, sáng tạo cách làm mới để đưa những câu hát ông cha vươn xa, chạm đến trái tim hàng vạn người nghe trên không gian số.
Tết Trung thu ở Hà Tĩnh ngày nay mang nhiều dáng vẻ mới, với không gian, hình thức và trải nghiệm ngày càng hiện đại. Song, những giá trị làm nên hồn cốt của ngày tết đoàn viên vẫn được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ, để nét đẹp văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện tự nhiên trong đời sống đương đại.
Lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du không chỉ là nghi thức tri ân công lao bậc danh nhân văn hóa thế giới, mà còn là dịp quê hương Hà Tĩnh khơi dậy niềm tự hào, tiếp nối và lan tỏa tinh hoa ngôn ngữ cùng mạch nguồn giá trị nhân văn cao đẹp của dân tộc cho muôn đời sau.
Từ lớp học ở vùng biển Kỳ Anh (Hà Tĩnh), Lê Phương Thảo, Nguyễn Quốc Hùng và Nguyễn Linh Na cùng theo đuổi giấc mơ y khoa, rồi hội ngộ ở hành trình bác sĩ nội trú.
Từ những năm tháng phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh sục sôi đến hôm nay, câu chuyện về đồng chí Phan Viết Chiểu - Bí thư đầu tiên của Huyện ủy Nghi Xuân và gia đình luôn được nhắc nhớ như một phần ký ức tự hào của quê hương Cổ Đạm (Hà Tĩnh).
Đã gần một thế kỷ đã trôi qua, nhưng những dấu ấn mà phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh để lại trong lịch sử dân tộc vẫn vẹn nguyên giá trị, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về sức mạnh của lòng yêu nước và ý chí đấu tranh vì độc lập, tự do.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Nguyệt vừa ký văn bản gửi Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL đề nghị tổ chức thẩm định Hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 250 năm ngày sinh danh nhân Nguyễn Công Trứ.
80 năm đứng trong hàng ngũ của Đảng, hơn 34 năm trong quân ngũ, cụ Đặng Tưng (104 tuổi, ở thôn Hồng Tiến, xã Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) đã đi qua những năm tháng chiến tranh gian khổ. Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng trao cho cụ không chỉ là sự ghi nhận của Đảng đối với cống hiến của người đảng viên kiên trung mà còn gợi nhắc câu chuyện về trách nhiệm giữ gìn lời thề đảng viên.