Đánh giá cán bộ, công chức lâu nay vẫn chủ yếu dựa vào nhận xét định tính – một cách làm đang dần bộc lộ những hạn chế khi yêu cầu quản trị công ngày càng đặt nặng hiệu quả và kết quả cụ thể. Thực tế tại nhiều cơ quan cho thấy, khối lượng, áp lực công việc và mức độ đóng góp của từng cá nhân đôi khi chưa được phản ánh tương xứng trong kết quả xếp loại cuối năm.
Sau hơn 20 năm công tác, trưởng thành từ cán bộ cấp xã rồi làm việc tại Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Thạch Hà (cũ), bà Nguyễn Thị Nga, Giám đốc Trung tâm Phục vụ Hành chính công xã Thạch Hà cho rằng, việc đánh giá cán bộ lâu nay vẫn chủ yếu dựa vào nhận xét định tính. Theo bà, cách làm này đôi khi chưa phản ánh đầy đủ năng lực và mức độ cống hiến của từng cá nhân.
"Dù qua từng giai đoạn, việc đánh giá cán bộ, công chức, viên chức đã có nhiều đổi mới, ngày càng sát hơn với quy định, nhưng thực tế vẫn còn những điểm chưa hợp lý. Có người xử lý rất nhiều hồ sơ, áp lực công việc lớn, nhưng khi tổng hợp cuối năm, kết quả lại không khác biệt nhiều so với những vị trí có khối lượng công việc ít hơn. Điều đó khiến việc đánh giá vẫn còn nặng về định tính, chưa thực sự tạo động lực để cán bộ phấn đấu" - bà Nguyễn Thị Nga chia sẻ.
Thực tế tại nhiều cơ quan cho thấy, trong cùng một đơn vị, có người xử lý hàng trăm hồ sơ mỗi tháng, giải quyết công việc nhanh, đúng hạn; trong khi có người khối lượng công việc ít hơn. Tuy nhiên, khi xếp loại cuối năm, kết quả đánh giá đôi khi chưa phản ánh rõ sự khác biệt về khối lượng và hiệu quả công việc. Khoảng cách giữa thực tế công việc và kết quả đánh giá vì thế đặt ra yêu cầu cần có những thước đo minh bạch, cụ thể hơn đối với hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Trong khi khu vực hành chính công vẫn đang tìm kiếm một phương thức đánh giá khách quan hơn, thì tại nhiều doanh nghiệp, KPI đã trở thành công cụ quản trị quen thuộc. Mỗi vị trí công việc đều được giao mục tiêu cụ thể, tiến độ rõ ràng và kết quả được đo lường bằng các chỉ số định lượng.
Tại Công ty Cổ phần LASA Hà Tĩnh, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, nhập khẩu và phân phối trang thiết bị bảo hộ lao động, hệ thống KPI đã được áp dụng gần 10 năm nay.
Ông Nguyễn Văn Hiếu - Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Công ty Cổ phần LASA Hà Tĩnh cho biết: "Việc áp dụng KPI giúp đánh giá chính xác hiệu quả làm việc của từng nhân viên. Mỗi vị trí đều có bộ chỉ số cụ thể gắn với nhiệm vụ; khi mục tiêu được lượng hóa bằng những con số rõ ràng, việc đánh giá trở nên minh bạch hơn, góp phần sử dụng nhân lực hiệu quả và tạo môi trường làm việc công bằng".
Khoảng 8 năm trước, Đài PT-TH Hà Tĩnh đã đưa KPI vào áp dụng đối với phóng viên, biên tập viên và quay phim. Từ đó, việc đánh giá công việc từng bước chuyển từ cảm tính sang định lượng thông qua các chỉ số cụ thể như số lượng tin, bài, phóng sự, tiến độ sản xuất chương trình hay hiệu quả phát sóng.
Sau khi Báo Hà Tĩnh và Đài PT-TH Hà Tĩnh hợp nhất thành Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh, hệ thống KPI tiếp tục được nâng cấp, hoàn thiện. Trên cơ sở bộ tiêu chí chung của cơ quan, từng phòng đã cụ thể hóa theo đặc thù hoạt động, qua đó lượng hóa công việc của từng cán bộ, viên chức bằng dữ liệu cụ thể trên hệ thống. Đơn vị còn xây dựng một ứng dụng độc lập để cán bộ, phóng viên, kỹ thuật viên, nhân viên đăng ký tin bài, công việc hằng ngày; đánh giá tiến độ hoàn thành vào cuối ngày hoặc khi kết thúc hạn đăng ký. Hệ thống còn cho phép mọi người tự chấm KPI, lãnh đạo các cấp xét duyệt và tổng hợp vào cuối tháng.
Theo ông Trần Văn Long - Phó Giám đốc Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh: "Việc áp dụng KPI giúp xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân trong quá trình sản xuất nội dung. Khi mỗi công việc đều có chỉ số cụ thể để theo dõi và đánh giá, cán bộ, viên chức sẽ chủ động hơn trong công việc. Tiến độ và chất lượng sản phẩm báo chí được cải thiện rõ rệt".
Dù mang lại nhiều ưu điểm, song việc áp dụng KPI trong khu vực hành chính công vẫn còn những băn khoăn nhất định. Tuy vậy, từ thực tiễn hiệu quả mà KPI mang lại trong doanh nghiệp và một số đơn vị sự nghiệp, yêu cầu đổi mới phương thức đánh giá cán bộ ngày càng trở nên rõ ràng. Trong bối cảnh xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và hướng tới phục vụ người dân, việc lượng hóa hiệu quả công việc đang dần trở thành xu hướng tất yếu.
Thạc sĩ Nguyễn Trọng Vinh - Trưởng khoa Nhà nước và Pháp luật, Trường Chính trị Trần Phú chia sẻ: "Nếu bộ chỉ số KPI được xây dựng khoa học, sát với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tiễn của từng cơ quan, từng vị trí việc làm thì hầu hết các hoạt động công vụ đều có thể được lượng hóa ở những mức độ khác nhau. Không chỉ dừng lại ở khối lượng công việc, các chỉ số còn có thể gắn với tiến độ xử lý, chất lượng kết quả và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp".
Trong hành trình xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, đổi mới cách đánh giá cán bộ là yêu cầu tất yếu. Khi hiệu quả công việc được lượng hóa bằng những tiêu chí cụ thể, minh bạch, việc ghi nhận năng lực và mức độ cống hiến của từng cá nhân sẽ trở nên rõ ràng hơn. Không chỉ là công cụ kỹ thuật, KPI còn góp phần thay đổi tư duy quản trị, hướng tới một nền hành chính vận hành dựa trên kết quả, nơi mỗi cán bộ, công chức, viên chức được đánh giá bằng chính những giá trị mà họ tạo ra trong phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Hà Tĩnh cũng đang hướng tới mục tiêu đó. Ngày 31/12/2025, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hà Tĩnh đã ban hành Kế hoạch số 26 về xây dựng và triển khai bộ công cụ đo lường, đánh giá hiệu quả công việc (KPI) đối với cán bộ, công chức, viên chức trong toàn hệ thống chính trị. Sau giai đoạn thí điểm tại một số cơ quan, đơn vị, bộ công cụ sẽ tiếp tục được hoàn thiện trước khi triển khai chính thức trên toàn tỉnh.
Thời gian tới, Sở Nội vụ sẽ tiếp tục đổi mới công tác đánh giá theo Nghị định 335/2025/NĐ-CP của Chính phủ về đánh giá, xếp loại chất lượng cơ quan hành chính và công chức, gắn với xây dựng bộ công cụ KPI nhằm nâng cao chất lượng quản trị, chuyển đổi số và hiệu quả thực thi công vụ của từng cán bộ, công chức, viên chức.
Việc đánh giá sẽ được thực hiện minh bạch, khách quan, lấy hiệu quả công việc làm thước đo chủ yếu; qua đó nâng cao tinh thần trách nhiệm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để sàng lọc, bố trí, sử dụng và phát triển đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.