Mỹ “thức tỉnh” trước tham vọng của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực

Kịch bản tồi tệ nhất đối với Mỹ sẽ là một liên minh giữa Nga và Trung Quốc, có thể đe dọa sự mở rộng ảnh hưởng của Washington tại Bắc Cực.

Khi Ủy ban quân vụ Thượng viện Mỹ triệu tập một phiên điều trần để thông qua đề xuất bổ nhiệm tân Bộ trưởng Hải quân Kenneth Braithwaite, từ “Bắc Cực” đã được nhắc đến 35 lần. “Bắc Cực” đã đứng đầu trong chương chình nghị sự, cùng các chủ đề nóng khác như “Nga” và “Trung Quốc”, với mỗi chủ đề được nhắc đến 22 lần, vượt xa “Triều Tiên” với 6 lần đề cập. Điều này phản ánh mối quan tâm mới tại Washington.

Mỹ “thức tỉnh” trước tham vọng của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực

Tàu ngầm Mỹ trồi lên trên lớp băng trong một cuộc tập trận tại Bắc Băng Dương vào tháng 3/2020. Ảnh: Hải quân Mỹ.

Liên kết Nga - Trung đe dọa ảnh hưởng của Mỹ tại Bắc Cực

“Người Nga và người Trung Quốc ở khắp mọi nơi. Đặc biệt là người Trung Quốc. Bạn sẽ lo lắng về số lượng các hoạt động của Trung Quốc ở vùng High North, ngoài khơi Na Uy và chúng ta cần cảnh giác điều đó. Chúng ta cần tìm hiểu lý do tại sao”, ông Braithwaite phát biểu trước các nghị sỹ hôm 7/5.

Từng đảm nhiệm cương vị Đại sứ Mỹ tại Na Uy trong suốt 2 năm qua, ông Braithwaite có tầm nhìn tương đối rõ ràng về các hoạt động của Nga và Trung Quốc ở Bắc Cực. Giới quan sát cho rằng, việc bổ nhiệm ông vào vị trí Bộ trưởng Hải quân cho thấy mối quan tâm đặc biệt của Mỹ đối với xu hướng cạnh tranh tại Bắc Cực.

Cựu đô đốc một sao này cũng nói rằng, việc mở cửa Bắc Cực do băng tan là yếu tố chính thúc đẩy Trung Quốc đến đây. “Tuyến đường biển phía bắc nối Kirkenes – thành phố cực bắc của Na Uy với Nga có thể giảm thời gian vận chuyển hàng hóa từ Trung Quốc đến châu Âu xuống còn 1 nửa”.

Các thượng nghị sỹ đều nhất trí với phân tích của ông Braithwaite.

“Việc mở cửa Bắc Băng Dương là một sự kiện lịch sử của thế giới. Nó tương đương với việc khám phá ra Địa Trung Hải”, Thượng nghị sỹ độc lập Angus King của bang Maine cho biết. “Đó là vùng nước hoàn toàn mới, mà con người chưa sẵn sàng khai thác, ngoại trừ người dân bản địa. Nó có tầm quan trọng to lớn về mặt chiến lược”.

Thượng nghị sỹ Angus King cũng bày tỏ quan ngại về tham vọng của Trung Quốc trong khu vực: “Trung Quốc hiện giờ đã tuyên bố họ là “một quốc gia gần bắc cực". Điều đó giống như thể Maine tự nhận mình là một bang gần Caribe. Nhưng dù sao họ cũng đã làm được và tôi nghĩ điều đó cho thấy ý định của họ. Nga và Trung Quốc đều thể hiện mối quan tâm lớn đến khu vực”.

Các học giả đã cảnh báo về dấu ấn ngày càng gia tăng của Nga và Trung Quốc ở Bắc Cực, cho rằng, hai quốc gia có khả năng định hình tương lai khu vực.

“Thất bại lớn nhất trong chính sách của Mỹ là chưa nhận thức đầy đủ ý nghĩa chiến lược của sự cạnh tranh quyền lực lớn tại Bắc Cực”, ông Heather Conley, phó chủ tịch cấp cao về nghiên cứu Châu Âu, Á Âu, và Bắc Cực tại Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế CSIS có trụ sở tại Washington viết trong một báo cáo vào năm 2019.

“Mặc dù Mỹ cho rằng Bắc Cực có giá trị hạn chế về mặt chiến lược và sự hiện diện của họ ở mức độ tối thiểu thời điểm hiện tại là đã đủ, nhưng hai đối thủ cạnh tranh là Nga và Trung Quốc lại có những quan điểm khác biệt, lâu dài về khu vực này và đã mở rộng dấu ấn về kinh tế, quân sự của họ”, chuyên gia Heather Conley nhận xét.

Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Nikkei Asian Review, bà Conley cảnh báo về sự hợp tác ngày càng gia tăng giữa Bắc Kinh và Moscow tại Bắc Cực. “Kịch bản tồi tệ nhất đối với Mỹ sẽ là một liên minh giữa Nga và Trung Quốc, mà có thể đe dọa hoặc hạn chế việc tiếp cận của Mỹ với khu vực Bắc Thái Bình Dương và Bắc Đại Tây Dương.

Hai bên đã hợp tác về mặt tài chính ở Bắc Cực. Khi Nga nỗ lực tìm cách đảm bảo nguồn tài trợ từ các ngân hàng phương Tây dành cho dự án khí tự nhiên hóa lỏng Yamal ở Bắc Cực do các biện pháp trừng phạt sau sự kiện sáp nhập bán đảo Crimea năm 2014, nước này đã chuyển hướng sang Trung Quốc.

Theo CSIS, hai ngân hàng của Trung Quốc là Ngân hàng xuất nhập khẩu và Ngân hàng hợp tác phát triển đã ký 2 hạn mức tín dụng 15 năm với số vốn lần lượt là 10,7 tỷ USD và 1,5 tỷ USD cho dự án này. Trong khi đó công ty Silk Road Fund của Trung Quốc cũng cung cấp 1,2 tỷ USD.

Nhờ sự đầu tư lớn như vậy, các công ty của Trung Quốc đã giành được 29,9% cổ phần của một trong những dự án khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới.

Trước đó vào năm 2019, Nga và Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận để các công ty nhà nước từ hai bên hợp tác vẫn chuyển LNG từ Bắc Cực. Novatek -nhà sản xuất LNG lớn của Nga và Công ty vận tải nhà nước Sovcomflot đã phối hợp với hai công ty nhà nước của Trung Quốc là COSCO Shipping và Silk Road Fund quản lý một hạm đội gồm hàng chục tàu phá băng vận chuyển nhiên liệu từ các nhà máy của Novatek, trong đó có khí tự nhiên hóa lỏng Yamal đến các nơi khác.

Đã đến lúc Mỹ phải “thức tỉnh”

Tại phiên điều trần của Ủy ban quân vụ Thượng viện Mỹ, Bộ trưởng Hải quân Kenneth Braithwaite nhấn mạnh Mỹ cần tăng cường sự hiện diện tại vùng biển phía bắc. Ông cho biết, hải quân sẽ cung cấp “năng lực duy nhất để Mỹ có thể phát huy sức mạnh tại Bắc Cực”, đồng thời chỉ ra rằng 4 tàu hải quân của Mỹ đã tới vùng biển Barents, như một minh chứng cho điều đó.

Nhiệm vụ do 3 tàu khu trục Aegis thuộc lớp Arleigh Burke gồm: USS Donald Cook, USS Porter và USS Roosevelt, cùng tàu hỗ trợ chiến đấu nhanh USNS Supply thực hiện đã thu hút sự chú ý của Hạm đội phương Bắc của Nga. Lực lượng này cho biết, họ đang theo dõi các tàu Mỹ.

Đây là lần đầu tiên trong hơn 30 năm qua, các tàu chiến của Mỹ đi vào Biển Barents. Hoạt động này được xem là một phần của chiến lược Bắc Cực mới mà Washington đặt ra.

“Tôi nghĩ rằng chúng ta cần phải tiếp tục làm điều đó”, ông Braithwaite cho biết, đồng thời lưu ý thêm một lực lượng Hải quân Mỹ phù hợp được yêu cầu phải đề cao cảnh giác trong khu vực.

Cũng tại phiên điều trần, thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Dan Sullivan của bang Alaska đã bày tỏ sự thất vọng về việc Mỹ đã “chậm chân” tại Bắc Cực. Ông viện dẫn một báo cao năm 2013 do chính quyền cựu Tổng thống Obama phát hành với tiêu đề “Chiến lược an ninh quốc gia đối với khu vực Bắc Cực”. “Báo cáo này có 13 trang, nhưng 6 trong số này là hình ảnh. Nga chỉ được nhắc đến 1 lần trong chú thích. Đó là một trò đùa”, ông Dan Sullivan nói.

Nghị sỹ này cho biết thêm, hiện giờ đã có “sự thức tỉnh” về tầm quan trọng chiến lược của Bắc Cực ở Washington. “Các đối thủ của chúng ta không chờ đợi. Nga đã rõ ràng, ngoài ra còn Trung Quốc và các nước khác cũng đang tham gia cuộc đua. Cuộc cạnh tranh quyền lực mà đang thực sự diễn ra tại khu vực đó của thế giới”.

Theo chiến lược do Báo cáo đánh giá tình hình hạt nhân năm 2018 đưa ra, Hải quân Mỹ đang phát triển một tên lửa hành trình phóng từ trên biển mới (SLCM) có khả năng hạt nhân, được biết với tên gọi SLCM-N, được trang bị đầu đạn nhiệt hạch W-80-4 với đương lượng nổ từ 5 đến 150 kiloton. Bất cứ tàu thuyền nào được trang bị vũ khí SLCM-N đang hoạt động tại khu vực biển Bắc Cực sẽ sở hữu khả năng tấn công ưu việt, chống lại lực lượng hạt nhân chiến lược của Nga.

Nga hiện có 6 căn cứ quân sự ở phía bắc, cùng với 10 sân bay, nhiều cứ điểm hệ thống tên lửa phòng không và cảng quân sự, nằm dưới sự điều khiển của của Bộ chỉ huy chiến lược liên hợp Hạm đội Phương Bắc, được gọi tắt là lực lượng Bắc Cực.

Trong số các hệ thống phòng không có Tor-M2DT - một biến thể đã được nâng cấp từ hệ thống SA-15 thời Liên Xô và hệ thống Pantsir-SA mới. Cả 2 hệ thống này được thiết kế để hoạt động trong môi trường khắc nghiệt ở phía bắc Bắc Cực, chống lại các cuộc tấn công bằng tên lửa hành trình.

Theo VOV

Đọc thêm

Từ ký ức của cựu chiến binh Hà Tĩnh đến hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ ở Lào

Từ ký ức của cựu chiến binh Hà Tĩnh đến hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ ở Lào

Từng chứng kiến quá trình hy sinh đến tận tay chôn cất các liệt sĩ chiến đấu trên đất bạn Lào, những ký ức của ông Lê Văn Hùng – cựu chiến binh thôn Hoa Thám (xã Cẩm Lạc) trở thành manh mối quan trọng để Đội Quy tập thuộc Bộ CHQS Hà Tĩnh xác định vị trí, đưa các anh trở về với đất mẹ.
Hà Tĩnh tổng kết diễn tập khu vực phòng thủ tỉnh năm 2026

Hà Tĩnh tổng kết diễn tập khu vực phòng thủ tỉnh năm 2026

Chiều 4/11, đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy Quân sự tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo diễn tập khu vực phòng thủ tỉnh; Đại tá Hoàng Xuân Đông - Ủy viên BTV Tỉnh ủy, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo diễn tập Khu vực phòng thủ tỉnh chủ trì hội nghị tổng kết diễn tập Khu vực phòng thủ tỉnh Hà Tĩnh năm 2026.
Khi người trẻ Hà Tĩnh chọn màu áo lính

Khi người trẻ Hà Tĩnh chọn màu áo lính

Tại Hà Tĩnh, nhiều thanh niên đã chủ động viết đơn tình nguyện thực hiện nghĩa vụ quân sự, thể hiện tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến của tuổi trẻ.
“Chú Hùng tuyên truyền” - Từ mạng xã hội đến lòng dân

“Chú Hùng tuyên truyền” - Từ mạng xã hội đến lòng dân

Từ những video cảnh báo lừa đảo thu hút hàng triệu lượt xem đến những chuyến tuyên truyền nơi bản làng biên giới, Đại úy Trương Anh Hùng, Công an xã Hương Khê (Hà Tĩnh) đang đưa tinh thần trách nhiệm của người chiến sĩ công an đến gần hơn với cộng đồng bằng những việc làm thiết thực.
Hà Tĩnh tổ chức thành công diễn tập thực binh đánh địch đổ bộ đường biển

Hà Tĩnh tổ chức thành công diễn tập thực binh đánh địch đổ bộ đường biển

Quá trình diễn tập thực binh đánh địch tiến công đổ bộ đường biển ở Yên Hòa (Hà Tĩnh), các lực lượng đã hiệp đồng tác chiến nhuần nhuyễn, phối hợp thống nhất, thể hiện tính quyết liệt, khẩn trương, dũng cảm và chính xác trong quá trình chiến đấu, quyết tâm tiêu diệt địch, bảo vệ vững chắc khu vực phòng thủ
Trung tướng Nguyễn Bá Lực đánh giá cao công tác diễn tập phòng thủ của Hà Tĩnh

Trung tướng Nguyễn Bá Lực đánh giá cao công tác diễn tập phòng thủ của Hà Tĩnh

Sáng 29/10, đoàn công tác của Ban Chỉ đạo diễn tập PT-26 (Bộ Quốc phòng) do Trung tướng Nguyễn Bá Lực – Phó Tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo diễn tập làm trưởng đoàn đã đi kiểm tra và chỉ đạo hội nghị của Đảng ủy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh về nội dung thông qua quyết tâm tác chiến phòng thủ và ra nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ tác chiến phòng thủ. Đây là một trong những nội dung nằm trong kế hoạch diễn tập Khu vực phòng thủ tỉnh Hà Tĩnh năm 2026.
Khai mạc diễn tập tác chiến phòng thủ Quân khu 4

Khai mạc diễn tập tác chiến phòng thủ Quân khu 4

Dự khai mạc ở điểm cầu Hà Tĩnh có đồng chí trong Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy Quân sự tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo diễn tập khu vực phòng thủ tỉnh và các đồng chí trong Thường trực Tỉnh ủy, lãnh đạo Quân khu 5; các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy; lãnh đạo các sở, ban, ngành.
Hà Tĩnh tổng kết thực hiện Nghị quyết 16-NQ/TW của Bộ Chính trị

Hà Tĩnh tổng kết thực hiện Nghị quyết 16-NQ/TW của Bộ Chính trị

Sáng 23/10, Tỉnh ủy Hà Tĩnh tổ chức hội nghị tổng kết Nghị quyết số 16-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế - xã hội các xã biên giới đất liền kết hợp tăng cường củng cố quốc phòng, an ninh, đối ngoại. Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh – Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh chủ trì hội nghị.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!