Thực hiện Kết luận số 219-KL/TU ngày 15/6/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và các hướng dẫn của UBND tỉnh, Sở VH-TT&DL Hà Tĩnh đã phối hợp với các địa phương tổ chức bàn giao, tiếp nhận 12 trung tâm VH-TT cấp huyện (gồm TP Hà Tĩnh, TX Hồng Lĩnh, TX Kỳ Anh và 9 huyện: Hương Khê, Hương Sơn, Nghi Xuân, Can Lộc, Cẩm Xuyên, Thạch Hà, Vũ Quang, Đức Thọ, Kỳ Anh) và hai đơn vị trực thuộc khác là Ban Quản lý Khu du lịch Thiên Cầm và Ban Quản lý Dịch vụ công ích, các điểm du lịch huyện Nghi Xuân.
Trên cơ sở đó, Sở VH-TT&DL đã trình đề xuất đổi tên các trung tâm theo mô hình mới, như: Trung tâm VH-TT khu vực Thành Sen (TP Hà Tĩnh), khu vực Bắc Kỳ Anh, khu vực Nghi Xuân…
Các trung tâm VH-TT cấp huyện đang chủ động chuyển mình, từng bước chuẩn bị cho mô hình tổ chức theo cụm xã. Ông Nguyễn Long Thiên – Giám đốc Trung tâm VH-TT huyện Nghi Xuân chia sẻ: “Việc vận hành mô hình mới sẽ giúp tránh tình trạng phân tán khi mỗi xã một trung tâm, đồng thời tập trung được nguồn lực, chuyên môn để tổ chức hoạt động văn hóa – truyền thông chất lượng hơn. Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ và đang xây dựng phương án hoạt động theo chỉ đạo của sở”.
Là đơn vị đạt được nhiều kết quả trong bảo tồn, phát huy các giá trị di sản địa phương như ví giặm, ca trù, các hội thi tuyên truyền, việc hoạt động theo cụm xã sẽ giúp Trung tâm VH-TT khu vực Nghi Xuân phát huy vai trò chuyên môn sâu hơn trong thời gian tới.
“Các hội thi tuyên truyền theo cụm được tổ chức luân phiên giữa các xã sẽ vừa tiết kiệm nguồn lực, vừa nâng cao hiệu quả nghệ thuật, tạo ra sân chơi lan tỏa trong cộng đồng”- ông Thiên chia sẻ.
Tại Can Lộc, vùng đất giàu di sản, từ văn hóa vật thể đến phi vật thể, Trung tâm VH-TT huyện đang quản lý một loạt điểm văn hóa trọng yếu như: Trung tâm Văn hóa Trường Lưu, Khu di tích Ngã ba Nghèn, Bến đò Thượng Trụ, Nhà thờ và nhà lưu niệm Xuân Diệu, cùng 17 CLB dân ca ví, giặm tại cơ sở.
Ông Lê Văn Thắng – Phó Giám đốc Trung tâm VH-TT Can Lộc bày tỏ: “Việc tổ chức theo cụm xã sẽ giúp trung tâm tập trung nguồn lực cho công tác quản lý, tổ chức các chương trình phong trào văn hóa lớn hơn, hiệu quả hơn. Sẽ không xảy ra tình trạng phân tán đội ngũ hay thiếu thiết bị so với mô hình chuyển trung tâm về các xã. Ngay sau khi có chủ trương, chúng tôi cũng đã bắt tay vào rà soát nhân lực, điều chỉnh chương trình, sắp xếp thiết bị… Chúng tôi tin tưởng, mô hình cụm xã chính là cơ hội để nâng tầm văn hóa cơ sở”.
Nhiều cán bộ chuyên môn cũng đánh giá, mô hình mới sẽ góp phần khắc phục sự dàn trải về tổ chức, đồng thời nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ chuyên trách, tăng cường hiệu quả phối hợp tổ chức các sự kiện mang tính vùng miền. Điều này không chỉ giữ gìn văn hóa truyền thống mà còn tạo chuyển biến trong tuyên truyền chính trị, xây dựng đời sống văn hóa cơ sở.
Tín hiệu tích cực cũng đến từ chính cộng đồng. Các nghệ nhân, CLB văn nghệ cơ sở đều hào hứng với cơ hội được tham gia những sân chơi bài bản, chuyên nghiệp hơn. Nghệ nhân Trần Thị Hương (phường Tân Giang, TP Hà Tĩnh) chia sẻ: “Thời gian tới, việc mỗi cụm xã tổ chức hội thi sẽ là dịp giúp chúng tôi thêm nhiều cơ hội biểu diễn, giao lưu, cọ xát và góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa địa phương.”
Theo lộ trình, các trung tâm VH-TT khu vực sẽ giữ nguyên chức năng hiện có, đồng thời được giao thêm nhiệm vụ phù hợp với tình hình mới. Đặc biệt, dưới góc nhìn quản lý, mô hình trung tâm cụm xã còn được kỳ vọng là đầu mối cung cấp dịch vụ sự nghiệp công: từ tổ chức hoạt động tuyên truyền, cổ động trực quan, hội thi, triển lãm đến hướng dẫn sáng tác, kiểm tra chuyên môn, phục vụ xây dựng nông thôn mới, gìn giữ an ninh – môi trường cơ sở...
Có thể nói, với sự đồng thuận cao, tinh thần chủ động từ cơ sở và sự chỉ đạo sát sao của ngành văn hóa, mô hình trung tâm VH-TT khu vực cụm xã tại Hà Tĩnh đang sẵn sàng bước vào giai đoạn vận hành. Đây không chỉ là sự cải tổ về tổ chức mà còn là động lực làm mới và nâng tầm hệ thống văn hóa cơ sở, nơi lan tỏa bền vững giá trị văn hóa trong đời sống người dân.
Ngay từ khi có chủ trương của tỉnh, chúng tôi đã chủ động phối hợp với Sở Nội vụ và các địa phương tiến hành các công tác đảm bảo tiến độ bàn giao. Mô hình trung tâm VH-TT khu vực cụm xã được xác định là hướng đi phù hợp, vừa tinh gọn, vừa phát huy hiệu quả chuyên môn sâu. Sau 1/7/2025, Sở VH-TT&DL cùng Sở Nội vụ sẽ làm việc cụ thể với các trung tâm khu vực và chính quyền các xã để thống nhất quy chế phối hợp, đảm bảo mô hình mới vận hành hiệu quả, thông suốt.
