Đáp án môn Văn tuyển sinh vào lớp 10 ở Hà Tĩnh: thế nào là chuẩn!

(Baohatinh.vn) - Thật cảm xúc khi con trai vừa đi thi vào lớp 10! Ngồi trong phòng làm việc, thấy rưng rưng khi chúng tôi đã cùng trải qua một đoạn đường quan trọng trong hành trình của cháu!

Buổi sáng ngày 16/7/2020, các con thi Văn. Đề thi môn Ngữ văn, mã đề 01 có câu 1 như sau:

“Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu:

Mây tụ về rừng thẳm

Suối lượn dưới thung xa

Đồng xanh ôm núi biếc

Trâu gặm chiều nhẩn nha

Đàn cò trắng về qua

Vẽ lên ngàn chớp sáng

Những làng mạc an hòa

Bên núi sông bình lặng

(Trích Non thiêng Hồng Lĩnh – Trần Đức Cường. Tạp chí văn hóa Hà Tĩnh – số 261 tháng 4 năm 2020)

a. Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn thơ trên” .

Là phụ huynh, đọc qua, thoạt tiên tôi ấn tượng về khả năng quan sát tinh tế, khả năng vẽ cảnh bằng ngôn từ của tác giả. Cảnh vật, màu sắc hiện lên với đường nét thanh thoát, sinh động, quả thực là “thi trung hữu họa” như thơ cổ điển! Hỏi con, cháu nói “con không biết chọn đáp án nào để trả lời câu hỏi về phương thức biểu đạt: là miêu tả hay biểu cảm”! Vậy là sao?

Đáp án môn Văn tuyển sinh vào lớp 10 ở Hà Tĩnh: thế nào là chuẩn!

Rồi tôi hoang mang khi ngay sau đó, trang mạng doctailieu.com đưa ra đáp án cho câu hỏi trên là: “phương thức biểu đạt chính: biểu cảm”.

Không rõ trang doctailieu.com lấy đáp án từ nguồn nào, đã tin cậy chưa? Nhưng qua tìm hiểu, các học sinh đã chọn đáp án như trên thì giải thích: vì nó là thơ! Mở rộng thảo luận thêm, một bộ phận lớn giáo viên ngữ văn cũng đang nghiêng về đáp án của trang doctailieu.com đăng tải, với giải thích là thơ!

Nhóm học sinh chọn đáp án phương thức biểu đạt chính là miêu tả thì căn cứ vào những gì các cháu “thấy” qua đoạn thơ. Tìm sách ngữ văn từ lớp 6 đến lớp 9, tập hợp lại những bài giảng về phương thức biểu đạt trong chương trình phổ thông cơ sở thấy trong đó dạy học sinh về 06 phương thức biểu đạt:

Đáp án môn Văn tuyển sinh vào lớp 10 ở Hà Tĩnh: thế nào là chuẩn!

(Nguồn: Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ngữ văn 6 tập 1, NXB Giáo dục, H 2018, trang 16).

Như vậy, trong 06 phương thức này, không có phương thức biểu đạt là thơ hoặc văn xuôi! Phương thức biểu đạt đóng vai trò là phương tiện chuyển/mang thông điệp; đằng sau bất cứ một phương thức biểu đạt nào cũng có mục đích giao tiếp. Và thơ, hay văn xuôi cũng đều dùng các phương thức biểu đạt như trên để thực hiện mục đích giao tiếp (ví dụ phương thức biểu đạt miêu tả như Xa ngắm thác núi Lư Sơn của Lý Bạch; cảnh mùa hè, cảnh mùa xuân trong Truyện Kiều của Nguyễn Du; cảnh quê hương đất nước trong ca dao; cũng có thơ dùng phương thức biểu đạt tự sự như truyện thơ Thạch Sach; Truyện thơ Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu; Hoa Tiên của Nguyễn Huy Tự; thậm chí phương thức biểu đạt nghị luận như Nam quốc sơn hà của Lý Thường Kiệt...); ngược lại văn xuôi cũng có những phương thức biểu đạt miêu tả, biểu cảm; tự sự... Do vậy, không thể căn cứ vào lý do trích dẫn trên là thơ nên xác định “phương thức biểu đạt chính: biểu cảm”!

Quay trở về với cách làm bài của các cháu, và các quan điểm của một bộ phận trong đội ngũ giáo viên dạy văn, rốt cuộc, đáp án như thế nào với đề trên là đúng? Đáp án để các cháu không bị thiệt thòi; hoặc tự nhiên mà đạt; vì đáp áp sẽ quyết định điểm thi các cháu với chênh lệch giữa 02 quan điểm lên tới 01 điểm! Bởi đằng sau đó có khi là những số phận rất quan trọng giữa đậu và rớt; là bộ phận xã hội hàng chục nghìn người đang hồi hộp với kỳ thi này. Đối chiếu với các định nghĩa, khái niệm của sách ngữ văn, phải khẳng định rằng đoạn trên dùng phương thức biểu đạt miêu tả để thể hiện tình cảm của tác giả!

Bàn về quan điểm riêng thì khá mênh mông, nhưng trong khoa học tự nhiên cũng như trong khoa học xã hội, việc đảm bảo sự logic, khách quan, nhất quán trong tư duy, nhất quán giữa khái niệm và luận chứng bao giờ cũng quan trọng hàng đầu. Do đó, quan điểm nào để xác định đáp án của đề thi trên thì các nhà giáo dục cũng phải lấy những quy chuẩn; lấy sách giáo khoa làm pháp lệnh.

* Bài viết thể hiện quan điểm tác giả

Giảng viên Trường Chính trị Trần Phú

Đọc thêm

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy chúc mừng Trường Đại học Hà Tĩnh nhân ngày 20/11

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy chúc mừng Trường Đại học Hà Tĩnh nhân ngày 20/11

Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh tin tưởng tập thể Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Đại học Hà Tĩnh tiếp tục phát huy thành quả mà các thế hệ đi trước đã xây dựng, tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của tỉnh.
Đổi mới giáo dục ở Hà Tĩnh (bài 3): Thắp sáng khát vọng tri thức

Đổi mới giáo dục ở Hà Tĩnh (bài 3): Thắp sáng khát vọng tri thức

Gần 2 thập kỷ gắn bó với bục giảng, thầy giáo Nguyễn Như Đức (SN 1983, quê xã Đông Kinh) - Tổ trưởng Tổ Toán, Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh đã cùng đồng nghiệp bồi dưỡng và đồng hành với nhiều thế hệ học sinh chinh phục những đỉnh cao tri thức. Phía sau những tấm huy chương, những giải thưởng là câu chuyện đẹp về tình yêu nghề, sự tận tâm với học trò và những đóng góp bền bỉ trong sự nghiệp bồi dưỡng nhân tài cho quê hương.
Đổi mới giáo dục ở Hà Tĩnh (bài 2): Vẹn nguyên ngọn lửa yêu nghề

Đổi mới giáo dục ở Hà Tĩnh (bài 2): Vẹn nguyên ngọn lửa yêu nghề

Sau 20 năm đảm nhiệm cương vị Phó Hiệu trưởng, thầy giáo Đặng Đình Huấn ở Trường Tiểu học Phan Đình Phùng (xã Kim Hoa) đã chủ động xin chuyển sang làm giáo viên khi trường lớp được sắp xếp lại. Hòa mình vào nhịp đổi thay của ngành giáo dục, thầy đón nhận công việc mới bằng tinh thần học hỏi, sự say mê trong từng giờ dạy và niềm vui giản dị khi được gần gũi, sẻ chia cùng học trò.
Đổi mới giáo dục ở Hà Tĩnh (bài 1): Nâng bước trẻ thơ nơi miền núi

Đổi mới giáo dục ở Hà Tĩnh (bài 1): Nâng bước trẻ thơ nơi miền núi

Gần 20 năm gắn bó với giáo dục mầm non, phần lớn thời gian công tác ở những địa bàn miền núi còn nhiều khó khăn, cô giáo Vũ Thị Oanh (Trường Mầm non Hương Đô) không chỉ tận tụy chăm sóc, nâng niu những năm tháng đầu đời của trẻ mà còn kiên trì đổi mới phương pháp dạy học. Từ tình thương dành cho những đứa trẻ còn nhiều thiệt thòi, cô đã biến khó khăn thành động lực sáng tạo, góp phần mang đến cho học trò vùng miền núi cơ hội phát triển tốt hơn.
Gặp mặt kỷ niệm 35 năm thành lập Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh

Gặp mặt kỷ niệm 35 năm thành lập Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh

Phát huy truyền thống 35 năm thành lập và phát triển, Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh hướng tới mục tiêu trở thành trường chuyên chất lượng cao của khu vực Bắc Trung Bộ, từng bước tiếp cận chuẩn các trường trung học tiên tiến trong khu vực.
Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh: Một mạch nguồn, muôn dòng sáng

Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh: Một mạch nguồn, muôn dòng sáng

Từ những ngày đầu còn nhiều gian khó, khi thầy và trò phải dạy, học trong những phòng mượn tạm, Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh đã từng bước trưởng thành, khẳng định vị thế là địa chỉ giáo dục mũi nhọn của tỉnh. Hành trình 35 năm ấy được viết nên bằng tâm huyết của các thế hệ nhà giáo, khát vọng chinh phục tri thức của học trò và truyền thống hiếu học của quê hương.
Trường Cao đẳng Nguyễn Du góp phần nuôi dưỡng tài năng, trao truyền giá trị văn hóa truyền thống

Trường Cao đẳng Nguyễn Du góp phần nuôi dưỡng tài năng, trao truyền giá trị văn hóa truyền thống

Từ những lớp học còn nhiều thiếu thốn đến cơ sở đào tạo đa ngành hôm nay, Trường Cao đẳng Nguyễn Du đã trải qua 30 năm xây dựng và trưởng thành. Không chỉ đào tạo nguồn nhân lực văn hóa, nghệ thuật, du lịch, ngôi trường còn góp phần nuôi dưỡng tài năng, trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương Hà Tĩnh.
Một thập kỷ vun đắp niềm tin, chắp cánh khát vọng

Một thập kỷ vun đắp niềm tin, chắp cánh khát vọng

Từ 40 học sinh trong ngày đầu thành lập đến hơn 1.000 học sinh hôm nay, Trường TH, THCS và THPT – Đại học Hà Tĩnh đã đi qua hành trình 10 năm xây dựng và trưởng thành. Mỗi bước tiến đều in dấu tâm huyết, trách nhiệm của những người gieo chữ, khát vọng vươn lên của các thế hệ học trò và niềm tin bền bỉ của các bậc phụ huynh.
Trường liên cấp vùng biên ở Hà Tĩnh vận hành như thế nào?

Trường liên cấp vùng biên ở Hà Tĩnh vận hành như thế nào?

Sau hơn 2 tháng đi vào hoạt động, hai trường phổ thông nội trú liên cấp tại xã Hương Khê và Sơn Kim 1 (Hà Tĩnh) đang từng bước ổn định nền nếp dạy học, sinh hoạt, đồng thời tiếp tục hoàn thiện các điều kiện để vận hành hiệu quả.
Kỹ năng nhỏ, bài học lớn cho học sinh

Kỹ năng nhỏ, bài học lớn cho học sinh

Nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng cho học sinh, ngay từ đầu năm học, nhiều trường học ở Hà Tĩnh đã triển khai các hoạt động tuyên truyền, trải nghiệm giúp các em chủ động bảo vệ bản thân.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!