Liên minh châu Âu (EU) sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp vào tối 22/1 tới tại Brussels để thảo luận biện pháp ứng phó trước các đe dọa áp thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến Greenland, trong bối cảnh căng thẳng xuyên Đại Tây Dương leo thang nghiêm trọng.
Theo thông báo của EU, cuộc họp sẽ quy tụ lãnh đạo 27 nước thành viên nhằm thống nhất lập trường và xem xét các công cụ đáp trả nếu Washington thực hiện các biện pháp trừng phạt thương mại.
Người phát ngôn thương mại EU Olof Gill nhấn mạnh ưu tiên của khối là đối thoại và kiềm chế, song khẳng định EU đã chuẩn bị sẵn các phương án hành động. “Nếu thuế quan được áp đặt, EU có công cụ trong tay và sẵn sàng đáp trả," ông nói.
EU đang xem xét 3 kịch bản phản ứng: đình chỉ thỏa thuận thuế quan đã đạt được với Mỹ năm ngoái; kích hoạt gói áp thuế trị giá 93 tỷ euro (107,7 tỷ USD) đối với hàng hóa Mỹ hiện đang bị tạm hoãn đến đầu tháng 2; hoặc sử dụng “Công cụ chống cưỡng ép” - cơ chế chưa từng được áp dụng, cho phép hạn chế quyền tiếp cận thị trường, đầu tư, đấu thầu công, hoạt động ngân hàng và thương mại dịch vụ của đối tác.
Cùng ngày, Thủ tướng Áo Christian Stocker tuyên bố EU sẽ hành động “kiên quyết, tự tin và thống nhất” để bảo vệ lợi ích của khối, đồng thời bày tỏ đoàn kết với Đan Mạch và Greenland. Ông nhấn mạnh mọi quyết định liên quan đến tương lai Greenland phải dựa trên ý chí của người dân Greenland và Đan Mạch, và chủ quyền quốc gia phải được tôn trọng tuyệt đối.
Về phía Greenland, Thủ hiến Jens-Frederik Nielsen khẳng định hòn đảo tự trị này sẽ không khuất phục trước các đe dọa thuế quan từ Mỹ.
“Chúng tôi sẽ không bị gây sức ép. Greenland đứng vững trên đối thoại, tôn trọng và luật pháp quốc tế,” ông nói, đồng thời hoan nghênh sự ủng hộ từ nhiều quốc gia.
Các lãnh đạo châu Âu cũng cảnh báo một cuộc chiến thuế quan sẽ gây tổn hại cho cả hai bờ Đại Tây Dương. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho rằng thuế nhập khẩu sẽ trực tiếp làm tăng chi phí với người tiêu dùng Mỹ, đồng thời làm suy yếu kinh tế châu Âu.
Ông cho biết sẽ tìm cách gặp Tổng thống Trump bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos để tránh leo thang căng thẳng, dù nhấn mạnh EU sẵn sàng bảo vệ lợi ích nếu cần.
Căng thẳng bùng phát sau khi Tổng thống Trump tuyên bố sẽ áp thuế đối với một loạt quốc gia châu Âu nếu Greenland không được chuyển giao cho Mỹ, viện dẫn lý do an ninh quốc gia.
Trước diễn biến này, Đan Mạch đã quyết định không cử đại diện tham dự Diễn đàn Davos tuần này.
Greenland từng là thuộc địa của Đan Mạch cho đến năm 1953 và hiện là vùng lãnh thổ tự trị với quyền tự quản rộng rãi từ năm 2009.
Chính quyền Đan Mạch và Greenland nhiều lần khẳng định hòn đảo không phải để mua bán, kêu gọi Mỹ tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ./.
