Ở người trẻ, quên tạm thời thường do căng thẳng, thiếu ngủ, làm việc quá sức hoặc mất tập trung. Nếu người trung niên và cao tuổi có dấu hiệu hay quên, diễn ra thường xuyên, tiến triển tăng dần, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày có thể là dấu hiệu sớm của sa sút trí tuệ, trong đó Alzheimer là nguyên nhân thường gặp nhất.
Theo ThS.BS Lê Thế Phi - Khoa Thần kinh Đột quỵ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội: Bệnh Alzheimer là dạng rối loạn thoái hóa thần kinh mạn tính, khiến tế bào não bị tổn thương và dần chết đi, làm suy giảm trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ và khả năng nhận thức. Quá trình này diễn tiến âm thầm trong nhiều năm, ban đầu biểu hiện nhẹ như quên việc mới xảy ra, lặp đi lặp lại câu hỏi, khó tìm từ khi nói chuyện, nhưng sau đó ngày càng rõ rệt.
Giai đoạn sớm của bệnh Alzheimer dễ bị nhầm với hay quên do tuổi tác. Người bệnh có thể lặp lại cùng một câu hỏi nhiều lần, gặp khó khăn khi tính toán, quản lý tiền bạc hoặc thực hiện các công việc quen thuộc như nấu ăn, đi chợ. Một số người có thể bị lạc đường dù đang ở khu vực quen thuộc, hay trở nên cáu gắt, lo âu, thu mình hơn so với trước. Khả năng ghi nhớ và xử lý thông tin của người bệnh giảm. Nếu không được phát hiện và can thiệp sớm, bệnh sẽ tiến triển đến giai đoạn nặng, gây rối loạn hành vi, mất khả năng tự chăm sóc, không nhận ra người thân.
Hiện, Alzheimer chưa có thuốc chữa khỏi hoàn toàn, nhưng điều trị góp phần làm chậm tiến triển bệnh nếu được phát hiện sớm. Một số phương pháp điều trị giúp cải thiện dẫn truyền thần kinh như kết hợp thuốc với các phương pháp phục hồi nhận thức, rèn luyện trí nhớ, vận động thể chất.
Quên mật khẩu hay quên tên người quen không thể kết luận ngay là Alzheimer. Những biểu hiện này có thể liên quan đến stress, làm việc quá sức hoặc thiếu ngủ. Bạn nên đến bệnh viện có chuyên khoa thần kinh hoặc chuyên khoa tâm thần. Bác sĩ khai thác bệnh sử, thực hiện các bài test trí nhớ, thăm dò hình ảnh não (MRI, PET) và xét nghiệm cần thiết để phân biệt Alzheimer với các nguyên nhân khác như rối loạn giấc ngủ, stress, thiếu máu, thiếu vi chất hoặc tác dụng phụ của thuốc.
Song song với điều trị, chúng ta nên sống lành mạnh như tập thể dục đều đặn; ăn nhiều rau xanh, cá, hạt; ngủ đủ giấc, tránh thức khuya; rèn luyện trí não bằng đọc sách, giải ô chữ, học kỹ năng mới; kiểm soát các bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu - những yếu tố nguy cơ làm tổn thương não và thúc đẩy quá trình sa sút trí tuệ.
