Gan là một trong những cơ quan làm việc chăm chỉ nhất của cơ thể, không ngừng nghỉ lọc độc tố, chuyển hóa chất béo và hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, mặc dù chúng ta nghĩ rằng lựa chọn đồ uống của mình là vô hại, một số loại nước hại gan phổ biến có thể là nguyên nhân đang dần làm suy yếu sức khỏe cơ quan này.
Thường xuyên tiêu thụ những đồ uống dưới đây có thể dẫn đến tổn thương gan, đặc biệt là bằng cách thúc đẩy tích tụ mỡ, viêm nhiễm, hoặc thậm chí là bệnh gan.
Đồ uống có đường
Theo India Times, nước ngọt có đường đứng đầu danh sách các loại nước hại gan điển hình. Những loại nước ngọt có ga này chứa lượng lớn fructose, chủ yếu đến từ xi-rô ngô có hàm lượng fructose cao, mà gan sau đó nhanh chóng chuyển hóa thành mỡ. Do gan chuyển hóa đường rất nhanh, gây quá tải, theo thời gian, lượng đường này sẽ tích tụ trong gan, dẫn đến tổn thương gan mạn tính.
Một số nghiên cứu được công bố trên Science Direct cho thấy việc uống nước ngọt có đường hàng ngày làm tăng mỡ gan và tình trạng viêm, tăng gấp đôi nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD).
Nước ép trái cây
Nước ép trái cây đóng gói có vẻ tốt cho sức khỏe, nhưng hàm lượng đường trong chúng lại gây hại. Những loại nước ép trái cây này hầu như không có chất xơ bảo vệ như trái cây tươi, dẫn đến sự gia tăng nhanh chóng cả lượng đường trong máu và nồng độ insulin.
Những loại đồ uống này được xếp vào nhóm loại nước hại gan bởi chúng thúc đẩy sự tích tụ mỡ trong gan và làm trầm trọng thêm bệnh NAFLD thông qua việc tăng sinh lipid, tức là sản xuất chất béo từ đường trong gan. Việc hạn chế tiêu thụ các loại nước ép trái cây này là cần thiết để giảm gánh nặng cho gan.
Rượu bia
Không có gì ngạc nhiên khi rượu bia là chất độc đối với gan, với các tác động từ gan nhiễm mỡ đến xơ gan và ung thư gan. Theo John Hopkins Medicine, bệnh gan liên quan đến rượu bia xảy ra khi việc uống quá nhiều rượu làm quá tải khả năng xử lý cồn của gan, dẫn đến viêm, sẹo và cuối cùng là suy gan.
Nghiên cứu gần đây của Mayo Clinic cũng khẳng định ngay cả việc tiêu thụ rượu bia ở mức độ vừa phải cũng làm gián đoạn các enzyme quan trọng trong quá trình chuyển hóa chất béo ở gan, dẫn đến tích tụ protein, stress oxy hóa, viêm nhiễm và tích tụ mỡ. Điều này đẩy nhanh quá trình tiến triển của bệnh gan nhiễm mỡ cả do rượu và không do rượu. Đặc biệt, những người bị gan nhiễm mỡ nên tránh hoặc hạn chế rượu bia để ngăn ngừa tổn thương gan không hồi phục.
Nước tăng lực
Nhiều người lựa chọn nước tăng lực khi cần bổ sung năng lượng nhanh, nhưng chúng có thể gây hại nhiều hơn lợi. Theo nghiên cứu của Viện Y học Quốc gia Mỹ, tổn thương gan cấp tính có liên quan đến việc sử dụng quá nhiều đồ uống tăng lực.
Điều này là do hàm lượng đường, caffeine và chất kích thích cao trong nước tăng lực gây áp lực chuyển hóa lên gan. Việc tiêu thụ nước tăng lực làm tăng đáng kể men gan - chỉ số phổ biến của tổn thương gan - cùng với sự gia tăng tích tụ mỡ và tình trạng viêm, cản trở chức năng gan. Không giống nước ngọt, nước tăng lực còn làm tăng áp lực chuyển hóa toàn thân, khiến chúng đặc biệt gây hại cho những người mắc hoặc dễ bị gan nhiễm mỡ.
Trà hương vị
Trà hương vị có đường, mặc dù ít được biết đến hơn, có hàm lượng đường tương đương với nước ngọt, do đó đây cũng là loại nước hại gan. Hầu hết loại trà mua ở cửa hàng đều chứa nhiều đường bổ sung, gây ra sự giải phóng insulin và cuối cùng là tích trữ mỡ trong gan. Uống thường xuyên loại trà ngọt này có thể dẫn đến tác động tiêu cực tương tự như soda và nước ép thương mại.
Dòng chữ "tự nhiên" hoặc "lành mạnh" trên các loại đồ uống này thường gây hiểu lầm; do đó, việc tiêu thụ thường xuyên là mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe gan.
Cà phê hoặc trà chứa nhiều đường và siro
Thông thường cà phê và trà nguyên chất thực sự rất tốt cho gan. Trên thực tế, nghiên cứu cho thấy cà phê thậm chí có thể giúp bảo vệ chống lại bệnh gan. Vấn đề phát sinh khi cho quá nhiều đường, siro có hương vị, kem tươi hoặc kem béo ngọt vào đồ uống này, khiến nó thành loại nước hại gan.
Một ly latte caramel hảo hạng hay trà đá ngọt có vẻ như vô hại, nhưng tất cả lượng đường bổ sung đó gây áp lực lớn đến gan. Theo thời gian, nó góp phần tích tụ mỡ, kháng insulin và bệnh gan nhiễm mỡ.
Trong cuốn sách Sống khỏe mạnh không phụ thuộc vào thuốc, giáo sư Ryoko Chiba cho rằng nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thuốc trong cuộc sống thường ngày chính là “ngắn và cụ thể”. Khi nào bị bệnh thì uống thuốc. Hết bệnh thì nhanh chóng ngừng thuốc.
