Ông Phạm Xuân Bích (phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh) là cán bộ hưu trí. Ban đầu khi đến Trung tâm Điều dưỡng người có công và Bảo trợ xã hội Hà Tĩnh, ông chỉ dự định ở một thời gian ngắn. Thế nhưng, quá trình ở đây ông cảm thấy rất hài lòng, sức khoẻ cải thiện nên gắn bó với trung tâm đã 10 năm.
Ông Bích tâm sự: “Nhiều lần con ngỏ lời đón bố về chăm sóc, nhưng tôi thấy ở đây vui hơn, khoẻ khoắn hơn. Lúc đầu tôi chỉ có ý định ở 2 năm thôi nhưng cứ thế ở đến nay hơn 10 năm rồi. Ở đây tôi ăn cơm ngon miệng, được chăm sóc y tế hằng ngày, cán bộ ở đây thì nhiệt tình và chăm sóc chúng tôi rất chu đáo”.
Còn đối với ông Nguyễn Văn Hùng (80 tuổi, phường Hoành Sơn, tỉnh Hà Tĩnh) vợ mất đã nhiều năm. Ông Hùng có 5 người con nhưng tất cả đều đi làm ăn xa, hiện ông sống một mình. Hôm nay, ông di chuyển quãng đường hơn 80km từ phường Hoành Sơn đến Trung tâm Điều dưỡng người có công và Bảo trợ xã hội Hà Tĩnh để tìm hiểu về chi phí, chế độ, dịch vụ tại trung tâm.
Ông Hùng chia sẻ: “Tôi sống một mình cũng buồn. Vào miền Nam cùng con cái thì tôi không muốn vì phần để các con có thời gian làm ăn, phần tôi cũng thích tự do, không để con cái lo lắng. Do đó, tôi đã đến trung tâm để tìm hiểu, nếu phù hợp thì đến đây an hưởng tuổi già”.
Đó cũng chính là nhu cầu, mong muốn thực tế của nhiều người cao tuổi hiện nay trên địa bàn tỉnh. Trung tâm Điều dưỡng người có công và Bảo trợ xã hội Hà Tĩnh trước đây chỉ nhận đối tượng là người có công với cách mạng, các trường hợp yếu thế. Do nhu cầu xã hội lớn nên vào năm 2007, UBND tỉnh cho phép nhận nuôi dưỡng thêm các đối tượng tự nguyện. Từ đó đến nay, mỗi năm trên toàn tỉnh đón nhận rất nhiều trường hợp tham gia chăm sóc theo hình thức dịch vụ.
Tuy nhiên, hiện nay, gói dịch vụ chăm sóc người già tự nguyện tại đây đang ở mức khá cao, từ 7-8 triệu đồng cho một người nội trú/tháng, trang trải chi phí về cơ sở vật chất, nhân viên chăm sóc và các dịch vụ phát sinh. Với mức chi phí này, phần lớn người già trên địa bàn tỉnh có nhu cầu sẽ khó có thể tiếp cận.
Ông Trần Viết Tới - Giám đốc Trung tâm Điều dưỡng người có công và Bảo trợ xã hội Hà Tĩnh cho biết: “Thời gian vừa qua, rất nhiều trường hợp người già đăng ký vào trung tâm theo diện tự nguyện. Tuy nhiên, với kinh phí như hiện tại, nhiều người chưa thể đáp ứng được. Trung tâm cũng đã có những thí điểm về mô hình dịch vụ chăm sóc theo tuần, theo ngày. Tuy nhiên, để đáp ứng được đầy đủ chất lượng, dịch vụ, cũng như đảm bảo cơ sở vật chất thì hiện nay trung tâm chưa đủ điều kiện”.
Nghị quyết 72/NQ-TW đặt mục tiêu đến năm 2045 nâng tuổi thọ bình quân của người Việt Nam lên 80 tuổi. Muốn vậy, phải đặc biệt quan tâm đến việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Trong đó, chăm sóc sức khỏe tinh thần là vô cùng quan trọng. Bởi thực tế ngoài bệnh tật, thì cảm giác cô đơn chính là vấn đề lớn nhất của người cao tuổi hiện nay.
Ông Dương Xuân Hòa - Phó Chủ tịch Hội Người cao tuổi Hà Tĩnh cho biết: “Người già hiện nay phần lớn đều không muốn sống phụ thuộc vào con cái. Tuy nhiên, để người già tham gia tại các trung tâm chăm sóc của tỉnh thì vẫn còn nhiều rào cản. Vì thế, nhiều người mong muốn ngay tại khu vực, hay tại xã, phường có những mô hình như vậy để họ có cơ hội được tiếp cận với các dịch vụ, được chăm sóc, tránh cảm giác phụ thuộc, không còn cô đơn, giúp họ được vui chơi, lao động, giao lưu cùng các bạn già.”
Trước thực tế nhu cầu ngày một lớn, mô hình chăm sóc người già sáng đón đi, chiều đón về như gợi ý của người đứng đầu Đảng - Tổng Bí thư Tô Lâm là hoàn toàn phù hợp. Điều này vừa tiết kiệm được chi phí, vừa phù hợp với điều kiện sống hiện nay.
“Để đáp ứng được nhu cầu thực tế cho các đối tượng này cần nguồn lực về cơ sở vật chất, trang thiết bị. Cần có chính sách về đào tạo, thu hút nguồn nhân lực, nhân viên chăm sóc tại trung tâm bởi tính đặc thù công việc chăm sóc người cao tuổi. Đồng thời, tăng cường truyền thông, thu hút nguồn xã hội hoá để chăm sóc, nuôi dưỡng những người già có nhu cầu được chăm sóc tại cộng đồng”, ông Trần Viết Tới - Giám đốc Trung tâm Điều dưỡng người có công và Bảo trợ xã hội Hà Tĩnh đề xuất.
Việt Nam đã bước vào giai đoạn "già hóa dân số" từ năm 2011 với số người trên 65 tuổi chiếm 7% tổng dân số. Sau 10 năm, tỷ lệ này tăng lên 8,3% và dự báo sẽ có khoảng 16,8 triệu người già vào năm 2039, khoảng 25,2 triệu vào năm 2069.
Những cơ chế, chính sách của Nhà nước để thu hút nguồn lực xã hội hóa sẽ là điều kiện thiết yếu để thiết lập các trung tâm, viện dưỡng lão, và người nghèo cũng có thể tiếp cận. Đây được xem là giải pháp nhân văn, giúp người cao tuổi sống vui, sống khỏe, sống có ích, góp phần để Hà Tĩnh cùng cả nước hiện thực hóa mục tiêu theo Nghị quyết 72 của Trung ương là nâng tuổi thọ bình quân lên 80 tuổi vào năm 2045.
