Thời gian qua, lực lượng công an tại nhiều địa phương đã liên tiếp phát hiện các vụ học sinh tự chế pháo nổ. Cụ thể, Công an xã Đông Kinh phối hợp với Trường THCS Nguyễn Thiếp vận động 3 học sinh tự giác giao nộp hơn 1,5kg pháo tự chế và tiền chất, gồm 23 quả pháo đã hoàn chỉnh cùng các hóa chất nguy hiểm để sử dụng dịp Tết.
Tương tự, tại xã Đồng Lộc, Công an xã phát hiện một nhóm 5 học sinh sản xuất, tàng trữ pháo tự chế với số lượng lớn, thu giữ hàng chục quả pháo, pháo bi và tiền chất, dây cháy chậm với tổng trọng lượng khoảng 12kg. Các vụ việc cho thấy, phần lớn học sinh còn rất nhỏ tuổi, thiếu nhận thức về mức độ nguy hiểm và hậu quả pháp lý, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường quản lý, giám sát để ngăn chặn từ sớm.
Trước tình hình đó, công tác quản lý trong nhà trường được xác định là “chốt chặn” quan trọng. Đầu năm 2026, Trường THPT Cao Thắng phối hợp với Công an và Đoàn xã Sơn Tây tổ chức tuyên truyền pháp luật về phòng, chống pháo nổ, bảo đảm an ninh trật tự dịp Tết cho hơn 1.020 học sinh và 60 cán bộ, giáo viên. Nhà trường quán triệt nghiêm việc không chế tạo, mua bán, tàng trữ, sử dụng pháo nổ, vũ khí, vật liệu nổ; đồng thời tổ chức cho học sinh ký cam kết chấp hành và tăng cường vai trò giáo viên chủ nhiệm trong quản lý, nắm bắt diễn biến tư tưởng học sinh.
“Nhà trường xác định phòng, chống pháo nổ là nhiệm vụ trọng tâm, chủ động phối hợp với công an tuyên truyền pháp luật, đồng thời yêu cầu giáo viên chủ nhiệm tăng cường nắm bắt tình hình, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các nguy cơ vi phạm trong học sinh”, thầy Tống Trần Đức – Phó Hiệu trưởng Trường THPT Cao Thắng cho biết.
Song song với đó, lực lượng công an địa phương trực tiếp tham gia tuyên truyền, phân tích rõ hậu quả pháp lý và nguy cơ tai nạn từ pháo nổ, giúp học sinh nhận thức rõ đây không phải là trò chơi mà là hành vi nguy hiểm, có thể gây thương tích, thậm chí đe dọa tính mạng. Các nội dung tuyên truyền được xây dựng phù hợp với lứa tuổi, gắn với những vụ việc thực tế đã xảy ra, từ đó nâng cao hiệu quả giáo dục, phòng ngừa.
"Công an xã đã tăng cường quản lý địa bàn, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân và học sinh giao nộp pháo tự chế, qua đó kịp thời loại bỏ nguy cơ mất an toàn, kiểm soát tốt tình hình an ninh trật tự dịp cuối năm", Thượng tá Lê Trọng Luận - Trưởng Công an xã Sơn Tây cho hay.
Trường THCS Yên Trấn (xã Đức Thọ) đã chủ động lồng ghép công tác phòng, chống pháo nổ vào các hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Nhà trường phối hợp với Công an xã tổ chức tuyên truyền, ký cam kết chấp hành các quy định về đảm bảo an ninh, an toàn trong dịp Tết Nguyên đán và các sự kiện chính trị quan trọng; đồng thời tổ chức sinh hoạt chuyên đề “Pháo – hiểm họa khôn lường”, giúp học sinh nhận thức rõ tác hại, nguy cơ mất an toàn và hậu quả pháp lý do pháo nổ gây ra.
"Nhà trường phối hợp chặt chẽ với Công an xã tuyên truyền pháp luật, ký cam kết phòng, chống pháo nổ và lồng ghép nội dung này vào các buổi sinh hoạt chuyên đề, giúp học sinh nhận thức rõ tác hại, nguy cơ và hậu quả của pháo nổ. Qua đó, mỗi học sinh được định hướng trở thành một ‘tuyên truyền viên nhỏ tuổi’, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh", thầy Đặng Tiến Quân - Hiệu trưởng Trường THCS Yên Trấn cho hay.
Cùng với tuyên truyền trong nhà trường, công tác siết chặt quản lý được mở rộng ra cộng đồng thông qua sự phối hợp giữa công an và gia đình. Lực lượng công an tăng cường nắm tình hình, quản lý địa bàn, vận động người dân, học sinh giao nộp pháo tự chế, kịp thời ngăn chặn vi phạm, giữ vững an ninh trật tự dịp cao điểm cuối năm. Thực tế cho thấy, ngăn chặn học sinh chế tạo pháo nổ cần sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường – công an – gia đình, qua đó tạo “hàng rào” phòng ngừa hiệu quả, bảo đảm môi trường học đường an toàn, lành mạnh.
Theo Nghị định số 137/2020/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, sử dụng pháo, nghiêm cấm mọi hành vi sản xuất, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng pháo nổ trái phép. Chỉ một số loại pháo hoa không gây tiếng nổ mới được phép sử dụng và phải đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Theo Nghị định số 144/2021/NĐ-CP, người có hành vi tàng trữ, sử dụng, mua bán pháo nổ trái phép có thể bị phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 40 triệu đồng; tịch thu toàn bộ tang vật, phương tiện vi phạm.
Theo Điều 190, 191 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), tội sản xuất, buôn bán hàng cấm (trong đó có pháo nổ) sẽ bị phạt tiền đến 3 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 1 năm đến 15 năm. Tội tàng trữ, vận chuyển hàng cấm sẽ bị phạt tiền đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù đến 10 năm. Đối với người chưa thành niên: Người dưới 18 tuổi vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định riêng của pháp luật, kết hợp giáo dục, răn đe, đồng thời xem xét trách nhiệm quản lý của gia đình, người giám hộ.