Nghị viện châu Âu (EP) quyết định tạm dừng tiến trình phê chuẩn thỏa thuận thương mại xuyên Đại Tây Dương ký với Mỹ vào mùa Hè 2025, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa áp đặt các biện pháp thuế quan trừng phạt liên quan tới vấn đề Greenland.
Quyết định này khiến một văn kiện được kỳ vọng tạo khuôn khổ ổn định cho quan hệ thương mại song phương rơi vào bế tắc, đồng thời làm gia tăng nguy cơ đối đầu kinh tế giữa hai bờ Đại Tây Dương.
Toàn cảnh phiên họp Nghị viện châu Âu tại Strasbourg, Pháp. (Ảnh tư liệu: THX/TTXVN)
Các nguồn tin tại EP cho biết, các nhóm chính trị chủ chốt, trong đó có liên minh Xã hội-Dân chủ (S&D), đã đạt đồng thuận đình chỉ thủ tục phê chuẩn hiệp định ký tháng 7/2025. Chủ tịch nhóm S&D Iratxe García Pérez xác nhận việc rút nội dung bỏ phiếu phê chuẩn khỏi chương trình nghị sự, đồng nghĩa với việc hiệp định chưa thể có hiệu lực và được triển khai trên thực tế.
Nguyên nhân trực tiếp dẫn tới động thái này xuất phát từ các tuyên bố của Nhà Trắng liên quan tới Greenland. Trước đó, Tổng thống Trump cảnh báo có thể áp bổ sung, với mức dao động từ 10 đến 25%, nhằm vào các quốc gia châu Âu phản đối kế hoạch của Mỹ đối với vùng lãnh thổ tự trị Greenland, thuộc Đan Mạch. Vấn đề này nhanh chóng trở thành điểm xung đột mới, làm gián đoạn tiến trình vốn chỉ vừa được nối lại chưa đầy 1 năm.
Thỏa thuận ngày 27/7/2025 được coi là một trụ cột trong chiến lược kinh tế của Liên minh châu Âu (EU), nhằm điều tiết thuế quan song phương và bảo đảm dòng chảy thương mại hướng tới thị trường xuất khẩu lớn nhất của khối. Năm 2023, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của EU sang Mỹ đạt 503 tỷ euro (khoảng 588 tỷ USD). Việc hiệp định bị đình trệ khiến các doanh nghiệp châu Âu đối mặt với tình trạng bất định về pháp lý và tài chính, trong bối cảnh nguy cơ xuất hiện các biện pháp thuế quan mới từ phía Mỹ.
Trước sức ép gia tăng từ Washington, EU cho biết đang xem xét các biện pháp đáp trả, trong đó có khả năng kích hoạt công cụ chống cưỡng ép kinh tế và chuẩn bị một gói trả đũa thuế quan nhắm vào một số mặt hàng của Mỹ. Cách tiếp cận này cho thấy lập trường cứng rắn hơn của EU trong việc bảo vệ lợi ích kinh tế và thương mại của khối.
Phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos (Thụy Sĩ), Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh việc áp đặt các biện pháp thuế quan giữa các đối tác và đồng minh là “một sai lầm”, đồng thời khẳng định EU sẽ có phản ứng kiên quyết nếu các lời đe dọa được thực hiện. Lập trường này cũng nhận được sự ủng hộ của nhiều nhà lãnh đạo châu Âu, trong đó có Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, với thông điệp nhất quán rằng châu Âu sẵn sàng sử dụng các công cụ kinh tế cần thiết để bảo vệ lợi ích của mình.
Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian về nỗ lực hòa bình Trung Đông, nhấn mạnh rằng Moscow sẵn sàng giúp làm trung gian hòa giải.
Theo lệnh của Tổng thống Trump, quân đội Mỹ sẽ bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz từ sáng 13/4. Giới chuyên gia đánh giá đây là một nước đi mạo hiểm, "dĩ độc trị độc" nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro bởi Iran có nhiều "át chủ bài" chưa dùng đến.
Trong thông điệp chúc mừng tết Bunpimay Lào năm 2569 (theo Phật lịch), Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Chủ tịch nước CHDCND Lào Thongloun Sisoulith kêu gọi tăng cường đoàn kết toàn dân tộc, chung sức thúc đẩy phát triển bền vững.
Thủ tướng Israel khẳng định đã chấp thuận thỏa thuận hòa bình với Liban về nguyên tắc nhưng đặt ra hai điều kiện: giải giáp vũ khí của Hezbollah và đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad của Pakistan ngày 11/4 đang rơi vào thế bế tắc, chủ yếu do bất đồng liên quan đến eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược toàn cầu.
Tham dự cuộc đàm phán có đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và ông Jared Kushner - con rể của ông Trump, cùng Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Kéo dài thời gian ngừng bắn, bùng nổ chiến tranh trở lại hoặc các cuộc tấn công ở cường độ thấp khi Iran kiểm soát Hormuz, mỗi kịch bản như vậy đều định hình lại khu vực theo hướng có lợi cho Tehran.
Ngày 9/4, Iran thông báo các lộ trình thay thế cho tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, do lo ngại nguy cơ từ thủy lôi tại khu vực chính của tuyến đường thủy huyết mạch này.
Sau khi tuyên bố đạt mục tiêu trong chiến dịch quân sự “Epic Fury” và thiết lập lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần, Mỹ và Iran đang chuẩn bị bước vào các cuộc đàm phán trực tiếp, song nhiều bất đồng giữa hai bên vẫn chưa được giải quyết.
Truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon.
Theo phóng viên TTXVN tại La Habana, ngày 7/4, Bộ Năng lượng và Mỏ Cuba thông báo 2 tàu phát điện nổi hiện đang ở Cuba là Belgin Sultan và Erol Bay, với tổng công suất lắp đặt 124 MW, sẽ tiếp tục phát điện trong nửa cuối tháng này, sử dụng nhiên liệu từ dầu viện trợ của Nga.
Truyền thông Mỹ dẫn lời quan chức cấp cao cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành không kích các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg - đầu mối xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nằm ngoài khơi phía Tây Iran.
Khi thời hạn do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra liên quan việc mở lại eo biển Hormuz đang đến gần, Iran đã kêu gọi thanh niên tham gia các hoạt động mang tính biểu tượng nhằm bảo vệ các nhà máy điện trọng điểm.
Trong cuộc họp báo tôn vinh chiến dịch giải cứu phi công ở Iran, ông Trump đe dọa toàn bộ đất nước Iran sẽ bị “tiêu diệt” chỉ trong 1 đêm nếu không mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4.
Đại diện Bộ Ngoại giao Iran khẳng định: “Việc Iran nhanh chóng và thẳng thắn đưa ra quan điểm không nên bị coi là sự đầu hàng", và lưu ý Tehran sẽ thông tin khi cần thiết.
Mỹ, Iran và các bên trung gian được cho đang thảo luận các điều khoản cho một lệnh ngừng bắn tiềm năng kéo dài 45 ngày và tiến tới chấm dứt xung đột vĩnh viễn.
Vụ Iran bắn rơi tiêm kích F-15E và những diễn biến khác trong chiến sự đang gia tăng sức ép lên Tổng thống Trump, khiến ông ngày càng khó tìm lối thoát như ý muốn.
Trong một động thái mới trên mặt trận năng lượng tại châu Âu, Italy đang cùng với Đức, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Áo thúc đẩy việc áp thuế đối với lợi nhuận vượt mức của các công ty năng lượng để kiềm chế chi phí năng lượng do giá dầu và khí đốt cao, vốn trầm trọng hơn do cuộc xung đột tại Trung Đông và hỗ trợ các gia đình và doanh nghiệp, mà không làm tăng nợ công.
Thượng nghị sĩ Valentina Matviyenko, người đứng đầu Hội đồng Liên bang Nga (tức Thượng viện Nga) đã giải thích lý do Nga sẽ không bắt cóc hoặc ám sát Tổng thống Zelensky, như hành động của Mỹ ở Venezuela và Iran.