Hộ chăn nuôi trắng tay
Sau hơn 3 tuần đàn lợn bị tiêu hủy vì dính dịch bệnh, ngồi thất thần nhìn vào dãy chuồng trống không, ông Đặng Văn Đoàn (tổ 6, thị trấn Cẩm Xuyên) ngậm ngùi: "Năm 2016, gia đình tôi bắt đầu chăn nuôi lợn. 2 lứa đầu, có lãi, gia đình phấn khởi lắm. Những tưởng, chăn nuôi lợn dễ kiếm thu nhập, nên những lứa sau tôi mạnh dạn tăng đàn.
Nào ngờ, sang những lứa nuôi tiếp theo thì lợn thương phẩm bắt đầu tụt giá thảm hại. Năm 2017, chưa kịp hoàn hồn bởi cơn “bão giá” càn quét, đến cuối năm 2018, dịch lở mồm long móng, rồi dịch tai xanh bùng phát khiến gia đình tôi thêm một phen điêu đứng."
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đặng Ngọc Sơn kiểm tra và trao đổi với chính quyền xã Thạch Văn, Thạch Hà về công tác tiêu độc khử trùng tại chốt kiểm dịch.
“Và, bây giờ thì trắng tay thật rồi. Đợt dịch tả lợn châu Phi (DTLCP) lần này, gia đình tôi đã phải tiêu hủy 55 con lợn. Trong đó, có 5 con lợn nái, 5 con lợn con và 45 con lợn thịt, tổng trọng lượng trên 2 tấn, thiệt hại gần 100 triệu đồng. Nợ cũ của những lứa lợn trước chưa trả hết, nay phát sinh thêm khoản nợ mới, gia đình biết lấy đâu ra tiền để trả nợ đây” - ông Đoàn than thở.
Không chỉ ở Cẩm Xuyên mà các huyện lân cận, nhiều hộ chăn nuôi lợn cũng đang “mất ăn, mất ngủ vì DTLCP. Ông P., chủ một trại nuôi lợn theo mô hình liên kết ở Thạch Tân (Thạch Hà) cho hay: Tổng đàn lợn của trang trại nhà ông hiện có 527 con lợn thịt, đang đến độ xuất chuồng. Vì thế, ông và gia đình rất lo lắng nếu dịch bệnh lây lan.
“Lợn nhà tôi nuôi đã được 3 tháng, hiện trọng lượng bình quân đạt khoảng 90kg/con. Trong vòng 15 ngày tới buộc phải xuất bán. Nhưng, DTLCP bùng phát trên địa bàn khiến giá lợn xuống dốc không phanh. Bình thường giá hơn 40.000 đồng/kg lợn hơi, nay chỉ còn khoảng 28.000 đồng/kg. Nếu bán với giá này thì chúng phải bù lỗ khoảng 500.000 đồng/con. Hơn bao giờ hết, các hộ chăn nuôi đang rất cần các cơ quan chức năng có những chỉ dẫn và hướng đi cụ thể, cũng như sự chia sẻ nhằm giúp người chăn nuôi lợn tránh rơi vào cảnh phá sản” - ông P. đề xuất.
Để phòng chống DTLCP, người nuôi cần vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại theo định kỳ
Lau vội mồ hôi trên khuôn mặt hốc hác vì thiếu ngủ, ông Mai Văn Minh (thôn Trung Sơn, xã Hồng Lộc, Lộc Hà) buồn bã: “Khi biết đàn lợn dương tính với DTLCP và có thông báo về việc tiêu hủy, tôi đã phải bảo vợ lên nhà người quen chơi để bà ấy không bị sốc. Nhìn cả “cơ nghiệp” phút chốc tiêu tan mà đau xót xa vô cùng.”
Ông Minh tiếp lời: “Có vài sào ruộng nước thì đã cho người trong thôn mướn để sản xất. Thời gian gần đây thấy chăn nuôi đang ổn định, có thu nhập nên vợ chồng tôi chỉ tập trung vào nuôi lợn. Ai ngờ ra cơ sự này… Giờ thì trắng tay, không biết đến bao giờ mới tái đàn được. Vẫn biết là rủi ro thì khó lường, nhưng tai họa lần này khiến gia đình tôi gần tiêu tan cơ sự. Tiền mua thức ăn gia súc cũng đang nợ đại lý, giờ không biết xoay đâu ra mà trả đây”.
Tính đến nay, đã có 5 xã ở Cẩm Xuyên và 2 xã ở Lộc Hà có DTLCP
Chủ trại chăn nuôi bên bờ vực phá sản
Tuy đến thời điểm này, đàn lợn hơn 2.000 con vẫn khỏe mạnh, nhưng ông Phạm Văn Cảnh, Giám đốc HTX Chăn nuôi dịch vụ tổng hợp Hợp Lực (thị trấn Cẩm Xuyên) cũng “mất ăn, mất ngủ” vì lo đàn lợn có thể dính dịch bất cứ lúc nào.
Ông Cảnh lo lắng: "Nhiều năm chăn nuôi lợn, chưa bao giờ chúng tôi gặp thứ bệnh dịch khó đỡ như này. DTLCP có tốc độ lây lan nhanh, gây chết hàng loạt và nguy hiểm hơn dịch tai xanh, dịch lở mồm long móng nhiều lần. Điều nguy hại nữa là, hiện loại dịch này chưa có vacxin phòng ngừa."
Nhiều trang trại tuy lợn thịt đã đến kỳ xuất bán nhưng đành "bế quan, tỏa cảng" vì dịch bệnh.
“Từ khi có thông báo DTLCP từ các tỉnh khác, trại tôi đã thực hiện đồng bộ nhiều phương án phòng chống. Đồng thời, tập trung mọi biện pháp an toàn sinh học để bảo vệ đàn lợn. Mặt khác, chúng tôi cấm tuyệt đối những người không phận sự ra vào trại. Đồng thời, tăng gấp 5 lần chi phí khử trùng so với bình thường để ngăn ngừa, không để mầm bệnh xâm nhiễm” - ông Cảnh cho hay.
Chỉ tay vào kho cám, thùng thuốc khử trùng ông Cảnh tiếp lời: "Do ảnh hưởng của dịch bệnh, lợn không bán được nhưng vẫn phải đi vay anh em họ hàng, vay ngân hàng để có tiền chi phí cho chăn nuôi. Tiền tiêu độc khử trùng, rồi tiền cám, tiền nhân công, tiền điện, tính ra mỗi tháng cũng ngót ngét gần 2 tỷ đồng. Trong khi giá lợn rớt thảm, thậm chí bán không ai mua. Tình trạng này kéo dài thì việc vỡ nợ là điều khó tránh."
Trung tâm nái quy mô 1.200 con của Công ty CP Chăn nuôi Mitraco ở xã Cẩm Lạc
Hơn 9 tháng cấm trại, không còn cách nào khác, để nắm bắt thực trạng khó khăn của công ty đang chiếm thị phần chăn nuôi lớn nhất ở Hà Tĩnh, chúng tôi đành liên lạc qua điện thoại với lãnh đạo Công ty CP Chăn nuôi Mitraco. Đầu dây bên kia, ông Hồ Sỹ Huy Thảo, phụ trách công ty thở dài: “Ngoài tôi, gần 120 công nhân của 2 trung tâm nái quy mô 1.200 con và 3 trại nái vệ tinh ở xã Cẩm Lạc (Cẩm Xuyên), Kỳ Bắc (Kỳ Anh) luôn phải túc trực 24/24h. Dịch bệnh kéo dài, công ty đang đối mặt với muôn vàn khó khăn, chi phí phòng dịch, tiền nhân công 1 tháng cũng mất khoảng 1 tỷ đồng, trong khi lợn thì không xuất bán được."
So với nuôi quy mô nông hộ thì áp lực dịch bệnh của những trang trại quy mô lớn rất nặng nề.
Theo nhiều chủ trang trại chăn nuôi lợn ở Hà Tĩnh, hiện giá lợn thương phẩm đang giảm mạnh và gần như không thể bán buôn gì. Trong khi hàng ngày vẫn phải bỏ chi phí để duy trì phát triển đàn lợn. Điều khiến các chủ trang trại chăn nuôi lợn lo lắng nữa là diễn biến của DTLCP đang diễn biến phức tạp, chưa biết đến bao giờ mới chấm dứt và nếu tình trạng dịch bệnh kéo dài thì nguy cơ phá sản là rất cao.
Trước khó khăn trên, điều mong muốn của các doanh nghiệp, người chăn nuôi hiện nay là được các cấp ủy, chính quyền sớm có chính sách hỗ trợ một phần kinh phí về hóa chất tiêu độc khử trùng, giá điện, lãi suất ngân hàng, nhằm giúp doanh nghiệp, người chăn nuôi vượt qua giai đoạn khốn khó này.
