Vào tháng 2, chủ đề “ngành công nghiệp điện thoại di động Trung Quốc sẽ chứng kiến đợt tăng giá toàn diện” đã leo lên top thịnh hành trên mạng xã hội Weibo, phản ánh tâm lý lo ngại lan rộng trong thị trường smartphone.
Theo các báo cáo từ truyền thông Trung Quốc, nhiều thương hiệu nội địa đã hoàn tất kế hoạch điều chỉnh giá và thông báo tới hệ thống phân phối. Mức tăng với các mẫu đã ra mắt sẽ không nhiều, song những sản phẩm trình làng sau tháng 3 có thể chịu áp lực lớn hơn.
Một số nguồn tin trong ngành đề cập khả năng giá tăng tối thiểu 1.000 nhân dân tệ (145 USD), thậm chí 2.000-3.000 nhân dân tệ (291-437 USD) với dòng trung và cao cấp. Tuy nhiên, giới phân tích nhận định con số này chỉ mang tính “định hướng kỳ vọng” nhiều hơn là mức tăng thực tế.
Linh kiện đắt đỏ
Cốt lõi của làn sóng tăng giá đến từ chu kỳ leo thang của bộ nhớ, linh kiện được ví như “vàng điện tử”. Dữ liệu từ TrendForce cho thấy trong Quý I/2026, giá hợp đồng DRAM đa dụng có thể tăng 55-60% so với quý trước, còn NAND flash tăng 33-38%. Riêng SSD dành cho người dùng cá nhân được dự báo tăng ít nhất 40%.
Số liệu từ DRAMeXchange cho thấy RAM DDR4 16 GB từng có giá 12,8 USD vào cuối tháng 6/2025, nhưng đến ngày 27/2, giá giao ngay trung bình đã vọt lên 79 USD. Đà tăng được dự báo kéo dài tới nửa cuối năm 2026 trước khi hạ nhiệt trong năm 2027.
IDC cho biết tỷ trọng chi phí bán dẫn bộ nhớ trong smartphone đã tăng từ mức 10-15% lên hơn 20% trong thời gian gần đây, làm thay đổi cấu trúc định giá của các công ty sản xuất lớn. Một nguồn tin nói với China Entrepreneur rằng nhà sản xuất chip nhớ hiện nắm ưu thế rõ rệt, thậm chí áp dụng hình thức “định giá ảo” để cho phép đặt hàng trước nhưng thanh toán theo giá thị trường tại thời điểm bán máy. Trong bối cảnh khan hàng, các hãng điện thoại gần như không có nhiều lựa chọn.
Zhong Xiaolei, nhà phân tích tại Omdia, nhận định lợi nhuận của phân khúc tầm trung bị bào mòn rõ rệt. Trước đây, hợp đồng mua bộ nhớ được đàm phán mỗi năm một lần, nay rút xuống hàng tháng. Điều này khiến bài toán chi phí trở nên khó lường trong một thị trường vốn đã cạnh tranh gay gắt.
Thực tế tại thị trường nội địa, không khí khuyến mãi để đẩy doanh số đợt Tết Nguyên đán của các hãng Trung Quốc cũng trầm lắng hơn mọi năm. Ngoại trừ Huawei vẫn duy trì mức giảm giá đáng kể với một số mẫu như Pura 80 Pro hay Mate X6, các hãng khác như Xiaomi, OPPO, Vivo, Honor đều không có nhiều ưu đãi. Một số người dùng cho biết mức trợ giá phổ biến chỉ còn 300-500 nhân dân tệ (43-72 USD), thay vì hàng nghìn nhân dân tệ như trước.
Smartphone tầm trung mất lợi thế
Giới chuyên gia cho rằng điện thoại tầm trung chịu ảnh hưởng nặng nhất. Ở phân khúc 300-500 USD, Xiaomi, OPPO và Vivo mỗi hãng chiếm khoảng 20% thị phần, Huawei khoảng 6%, trong khi Honor khoảng 4%. Đây là nhóm sản phẩm có cấu hình bộ nhớ cao nhưng biên lợi nhuận không lớn.
Hou Lin, chuyên gia của Omdia, phân tích bộ nhớ có thể chiếm hơn 40% chi phí linh kiện (BOM) ở mẫu smartphone giá rẻ. Khi giá tăng, lợi thế hiệu năng/giá thành nhanh chóng biến mất. Chỉ 2 năm trước, cấu hình RAM 16 GB đi cùng bộ nhớ trong 512 GB khá phổ biến ở tầm giá 3.000-4.000 nhân dân tệ (435-58 USD). Hiện tại, cấu hình này khiến các hãng khó có lời.
Chiến lược phổ biến là “giảm dung lượng có chọn lọc”. Một số mẫu năm 2026 sẽ chuyển từ 12 GB xuống 8 GB RAM. Tuy nhiên, việc quay lại 6 GB gần như là ít khả năng do yêu cầu từ các tính năng AI và đa nhiệm. Theo Hou Lin, 8 GB là mức thỏa hiệp hợp lý khi vẫn đảm bảo trải nghiệm cơ bản.
Song song đó, các hãng cũng chuyển hướng sang chiến lược “đột phá điểm mạnh” thay vì cấu hình toàn diện. Honor nhấn mạnh lợi thế về pin dung lượng lớn, OPPO và Vivo tập trung vào camera, trong khi iQOO hay Redmi Turbo đẩy mạnh hiệu năng chơi game. Cách tiếp cận này giúp kiểm soát chi phí khi giá tấm nền và pin tăng chậm hơn bộ nhớ.
Ở phân khúc cao cấp, tác động của việc tăng giá là ít hơn, do chi phí bộ nhớ chỉ chiếm 10-15%. Các hãng có thể hấp thụ một phần chi phí bằng biên lợi nhuận. Huawei và Apple được đánh giá có lợi thế nhờ năng lực chuỗi cung ứng khi đã ký các hợp đồng dài hạn.
