Chính trường Đức đang xuất hiện cuộc tranh luận mới về việc có nên đặt ra độ tuổi tối thiểu sử dụng mạng xã hội ở mức 16, trong bối cảnh gia tăng lo ngại về tác động tiêu cực của môi trường số đối với trẻ em và thanh thiếu niên.
Phe bảo thủ thuộc Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) của Thủ tướng Friedrich Merz cho biết đang xem xét khả năng áp dụng lệnh cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng mạng xã hội. Tuy nhiên, các đối tác trong liên minh cầm quyền từ đảng Dân chủ Xã hội (SPD) bày tỏ sự dè dặt với phương án cấm toàn diện, cho rằng cần ưu tiên các biện pháp kiểm soát từ phía chính các nền tảng.
Lo ngại về mặt trái của mạng xã hội
Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Âu tăng cường thảo luận về an toàn số cho trẻ vị thành niên, sau khi Australia trở thành nước đầu tiên ban hành lệnh cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội vào năm ngoái. Mối quan tâm chung xoay quanh các rủi ro như bắt nạt qua mạng, phát ngôn thù ghét, tin giả, quấy rối tình dục trực tuyến và nội dung không phù hợp với lứa tuổi.
Ông Dennis Radtke, người đứng đầu nhánh lao động có ảnh hưởng trong CDU, cho rằng tốc độ phát triển và biến đổi của mạng xã hội đang vượt quá khả năng trang bị kiến thức truyền thông cho giới trẻ.
Theo ông, ở nhiều không gian trực tuyến, mạng xã hội đã trở thành nơi lan truyền thù ghét và thông tin sai lệch. Vì vậy, việc xem xét áp dụng giới hạn độ tuổi, theo hướng tham khảo kinh nghiệm của Australia, là một ý tưởng đáng hoan nghênh nhằm thiết lập rào chắn bảo vệ trẻ em.
Quan điểm thận trọng từ đối tác liên minh
Ở chiều ngược lại, đại diện SPD nhấn mạnh cách tiếp cận dựa trên quản lý nền tảng thay vì cấm đoán tuyệt đối. Ông Johannes Schätzl, người phát ngôn về chính sách số của SPD, cho rằng mạng xã hội không chỉ mang rủi ro mà còn mở ra cơ hội cho giới trẻ tham gia đời sống xã hội và hình thành quan điểm cá nhân.
Theo ông, trọng tâm cần đặt vào việc buộc các công ty công nghệ điều chỉnh mô hình kinh doanh để bảo đảm mức độ bảo vệ phù hợp cho người trẻ, bao gồm các biện pháp an toàn rõ ràng và hạn chế những hệ thống đề xuất nội dung dựa trên thuật toán có tính “lôi kéo” đối với trẻ vị thành niên.
Trong bối cảnh đó, ông cho rằng một lệnh cấm toàn diện với người dưới 16 tuổi hiện chưa chắc là giải pháp hiệu quả.
Kiến nghị thảo luận tại đại hội đảng
Báo Bild cho biết tổ chức CDU tại bang Schleswig-Holstein đã đệ trình một kiến nghị để thảo luận tại đại hội toàn quốc của đảng dự kiến diễn ra trong tháng 2 này. CDU hiện là đảng lớn nhất trong chính phủ liên minh Đức, cùng với SPD trung tả.
Nội dung kiến nghị đề xuất quy định độ tuổi tối thiểu theo luật định là 16 đối với các “nền tảng mở”, đi kèm cơ chế xác minh độ tuổi bắt buộc. Theo lập luận được nêu, biện pháp này sẽ tạo ra ranh giới bảo vệ rõ ràng, đồng thời tính đến các nhu cầu phát triển đặc thù của thanh thiếu niên.
Dù không nêu danh sách cụ thể, kiến nghị được cho là có đề cập đến các nền tảng phổ biến như TikTok, Instagram và Facebook.
Tổng thư ký CDU Carsten Linnemann bày tỏ ủng hộ quy định độ tuổi nghiêm ngặt. “Tôi ủng hộ việc sử dụng mạng xã hội từ 16 tuổi trở lên”, ông nói.
“Trẻ em có quyền được là trẻ em. Chúng ta phải bảo vệ các em khỏi thù ghét, bạo lực, tội phạm và thông tin sai lệch mang tính thao túng trong thế giới số. Trên mạng xã hội, các em tiếp xúc với những nội dung mà các em không thể phân loại và xử lý”.
Vấn đề an toàn số ngày càng được chú trọng
Tại Đức, các cuộc thảo luận về ảnh hưởng của mạng xã hội đối với trẻ em đã gia tăng trong thời gian gần đây. Năm ngoái, chính phủ đã thành lập một Ủy ban đặc biệt nhằm nghiên cứu các biện pháp bảo vệ giới trẻ trước những nguy cơ trên không gian mạng. Báo cáo của Ủy ban này dự kiến được công bố vào cuối năm nay.
Người đứng đầu cơ quan điều phối các nhà quản lý truyền thông cấp bang cũng cho biết những vấn đề như bắt nạt qua mạng, quấy rối tình dục trực tuyến và phát ngôn thù ghét đang được xem xét một cách nghiêm túc.
Cuộc tranh luận hiện nay cho thấy Đức đang đứng trước bài toán cân bằng giữa bảo vệ trẻ em trước rủi ro số và bảo đảm quyền tiếp cận, tham gia không gian trực tuyến của thế hệ trẻ - một thách thức ngày càng phổ biến đối với các xã hội số hiện đại.
