Thảo luận ở hội trường về các Báo cáo công tác nhiệm kỳ 2016-2021 của TAND tối cao, Viện KSND tối cao sáng 30/3, đa số đại biểu đánh giá cao về công tác của ngành trong nhiệm kỳ qua.
Sự khác biệt về chất: Chưa phát hiện kết án oan - không để xảy ra kết án oan
Theo đại biểu Tô Văn Tám, đoàn Kon Tum, để đảm bảo và duy trì các hoạt động của đời sống xã hội trong vòng trật tự thì phải có hai yếu tố cơ bản, đó là pháp luật và công lý.
Đại biểu Tô Văn Tám, đoàn Kon Tum
“Khi đứng trước tòa với tư cách là đương sự hay bị can, bị cáo, con người đang đòi hỏi và tìm đến sự công bằng, nghiêm minh của công lý. Sau mỗi bản án của tòa án là sinh mệnh của một con người. Sinh mệnh đó có thể là danh dự, nhân phẩm có thể là sinh mệnh chính trị dân sự và thậm chí là sinh mạng sống của chính họ”, đại biểu đoàn Kon Tum nêu ý kiến.
Từ 1/10/2015 đến 30/9/2020, Tòa án nhân dân đã thụ lý trên 2,4 triệu vụ việc, giải quyết được trên 2,3 triệu vụ việc, đạt tỷ lệ 97%; chất lượng xét xử được tiếp tục đảm bảo.
Trong đó, đáng lưu ý từ báo cáo “chưa phát hiện kết án oan người không có tội” tại kỳ họp thứ 10 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao đến khẳng định “không để xảy ra kết án oan người không có tội” tại báo cáo tổng kết kỳ họp lần này.
“Đây là một sự khác biệt về chất. Thực thi bảo vệ công lý các hoạt động xét xử Tòa án không chỉ thể hiện trong việc đảm bảo bảo vệ quyền con, người quyền công dân mà còn góp phần kiểm soát quyền lực nhà nước thông qua các phán quyết của mình trong các vụ án hành chính”, đại biểu Tô Văn Tám nhấn mạnh.
Xử nhiều vụ án đi vào lịch sử tố tụng
Còn đại biểu Nguyễn Thị Thủy, đoàn Bắc Kạn đánh giá, các cơ quan tư pháp đã đấu tranh hiệu quả hơn với tội phạm và vi phạm pháp luật. Trong nhiệm kỳ này, tổng số án các loại thụ lý xét xử tăng tới 34%, trong đó nhiều vụ án đã đi vào lịch sử tố tụng nước ta, bởi quy mô lớn và tính chất đặc biệt nghiêm trọng.
Đại biểu Nguyễn Thị Thủy, đoàn Bắc Kạn
Trong đó, nhiều vụ án số tiền bị tội phạm chiếm đoạt đã không dừng ở số con số vài trăm tỷ đồng mà đã lên đến hàng nghìn, thậm chí là hàng chục nghìn tỷ đồng. Nhiều vụ án số bị cáo tham gia đã không dừng ở con số vài ba bị cáo mà đã có sự câu kết của hàng chục thậm chí là gần 100 bị cáo trong cùng một vụ án. Ví dụ như vụ án tại Ngân hàng Đại Dương, 51 bị cáo, vụ án về đường dây đánh bạc nghìn tỷ có sử dụng công nghệ cao 92 bị cáo…
“Tại nhiệm kỳ này, lịch sử tố tụng của nước ta cũng lần đầu tiên ghi nhận đã cho bị can được đọc tài liệu trong hồ sơ vụ án. Hiện nay việc này đã đi vào nề nếp và qua đó đã bảo đảm quyền hiến định của người bị buộc tội. Đó là quyền được đọc tài liệu trong hồ sơ vụ án để thực hiện quyền tự bào chữa trong trường hợp mà không có người bào chữa không có tiền để mời người bào chữa”, đại biểu Nguyễn Thị Thủy nêu rõ.
Đại biểu đoàn Bắc Kạn cũng đánh giá cao việc Tòa án tối cao đã tiến hành công khai các bản án trên mạng internet và lập ra các tiện ích điện tử để giúp cho người dân có thể tham gia ý kiến hoặc đánh giá về bản án.
“Tôi cho rằng là việc công khai các bản án trên mạng là một quyết định rất dũng cảm của hệ thống tòa án. Chắc chắn kèm với đó, chất lượng của các thẩm phán, chất lượng của các bản án sẽ ngày càng nâng cao, sau khi tiếp thu các ý kiến đóng góp hợp lý của người dân”, đại biểu Nguyễn Thị Thủy nhấn mạnh.
Đại biểu Lưu Bình Nhưỡng, đoàn Bến Tre chia sẻ những vấn đề khó khăn, áp lực của các cơ quan tư pháp. Hàng triệu vụ án thực hiện trong giai đoạn vừa qua là cả một gian truân, đặc biệt, là đứng trước ranh giới giữa công lý, công bằng và những vấn đề tiêu cực.
Đại biểu đoàn Bến Tre cũng kiến nghị nghiên cứu lại vấn đề chỉ tiêu trong hoạt động tư pháp, khi tại nhiều nước, có những phiên toà kéo dài cả năm. “Công lý không bao giờ có giá rẻ, thậm chí là đổi bằng không chỉ bằng tiền mà bằng cả xương máu”./.
