Văn Miếu - Quốc Tử Giám với giáo dục, đào tạo nhân tài vùng Tiên Điền - Lai Thạch

(Baohatinh.vn) - Các tham luận được trình bày tại hội thảo đã gợi mở nhiều vấn đề nhằm đề cao vai trò, phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám và truyền thống khoa bảng của vùng đất Hà Tĩnh.

Sáng 1/11, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Chi hội Văn nghệ Dân gian Hà Tĩnh tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Văn Miếu - Quốc Tử Giám với giáo dục, đào tạo nhân tài vùng Tiên Điền - Lai Thạch (Hà Tĩnh)”.

Hội thảo có sự tham gia của các nhà khoa học đến từ các viện nghiên cứu và các cơ quan chuyên môn như: Viện Sử học, Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Trần Nhân Tông, Ban Quản lý bảo tồn di sản văn hóa Trường Lưu...

bqbht_br_z5988769299073-6e2098bc02f7647a00e0941a6e990e19.jpg
Đại biểu tham dự hội thảo.
bqbht_br_z5989407967328-15f738654cd131eb173a77b163b46117.jpg
Các đồng chí chủ trì hội thảo.

Phát biểu tại hội thảo, TS. Nguyễn Văn Tú - Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhấn mạnh: Hội thảo sẽ tập trung nghiên cứu, đánh giá và thảo luận xoay quanh các nội dung: Vị trí, vai trò của Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong việc giáo dục và đào tạo nhân tài trong thời quân chủ ở Việt Nam nói chung; bảo tồn và phát huy giá trị của truyền thống giáo dục, đào tạo nhân tài tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám và các vùng quê nói chung, vùng Tiên Điền - Lai Thạch nói riêng.

Các tham luận cũng sẽ làm rõ những thành tựu về giáo dục, đào tạo nhân tài và truyền thống hiếu học của người dân vùng Tiên Điền - Lai Thạch (Hà Tĩnh), nhất là trong thời điểm hiện nay.

a55.jpg
Tiến sĩ Trịnh Thị Hà - Viện Sử học trình bày tham luận “Học quan Quốc Tử Giám và những đóng góp của các học quan người Tiên Điền, Lai Thạch (Nguyễn Uyên Hậu, Nguyễn Nghiễm, Nguyễn Khản, Nguyễn Huy Oánh) với Quốc Tử Giám và nền giáo dục khoa cử Nho học”.

Hội thảo đã nhận được 25 bài tham luận của các nhà khoa học từ Viện Sử học, Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Trần Nhân Tông và các cơ quan như Chi hội Văn nghệ dân gian tỉnh Hà Tĩnh, Ban Quản lý bảo tồn di sản văn hóa Trường Lưu, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám...

bqbht_br_a3.jpg
Viện sĩ Nguyễn Huy Mỹ trình bày tham luận "Nguyễn Huy Oánh và dòng họ Nguyễn Huy Trường Lưu với Quốc Tử Giám".

Các tham luận được trình bày tại hội thảo cũng đã gợi mở nhiều vấn đề nhằm đề cao vai trò to lớn, phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử giám; phát huy truyền thống hiếu học, khoa bảng của vùng đất Tiên Điền - Lai Thạch nói riêng và Hà Tĩnh hiện nay như: “Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Trung tâm Giáo Dục Quốc gia lớn nhất thời quân chủ” (TS Nguyễn Văn Tú); “Học quan Quốc Tử Giám và những đóng góp của các học quan người Tiên Điền, Lai Thạch (Nguyễn Uyên Hậu, Nguyễn Nghiễm, Nguyễn Khản, Nguyễn Huy Oánh) với Quốc Tử Giám và nền giáo dục khoa cử Nho học” (TS. Trịnh Thị Hà);

“Tư liệu Hán Nôm lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm liên quan đến các nhà khoa bảng vùng đất Lai Thạch ở Hà Tĩnh” (PGS.TS. Nguyễn Tá Nhí); Nguyễn Huy Oánh và dòng họ Nguyễn Huy Trường Lưu với Quốc Tử Giám (Viện sĩ Nguyễn Huy Mỹ); “Một số đóng góp của họ Nguyễn - Tiên Điền với sự nghiêp giáo dục” (Hồ Bách Khoa); “Bút cấm chỉ, sĩ Thiên Lộc” và truyền thống giáo dục, khoa bảng ở Thiên Lộc - Can Lộc, xưa và nay” (Phan Thư Hiền)...

bqbht_br_z5988537048789-34c8d8450d3d0a3cee19cc59bb18201e.jpg
Nhà văn, nhà báo Phan Trung Hiếu trình bày tham luận “Thám hoa Phan Kính và việc phát huy truyền thống hiếu học ở dòng họ Phan Vĩnh Gia ( Can Lộc)".

Tổng kết hội thảo, PGS.TS Nguyễn Đức Nhuệ - Chủ tịch Hội đồng khoa học Viện Sử học nhấn mạnh: 5 tham luận được trình bày tại hội thảo và 3 ý kiến phát biểu cũng như các tham luận gửi tới đã đề cập đến sự ra đời, vai trò to lớn của Văn Miếu - Quốc Tử Giám với nền khoa cử Nho học; truyền thống giáo dục, khoa bảng của vùng Tiên Điền, Lai Thạch với nền giáo dục nước nhà như: dòng họ Nguyễn Huy - Trường Lưu, dòng họ Phan Đức Thọ, dòng họ Hà Can Lộc, dòng họ Nguyễn Tiên Điền... Hội thảo cũng gợi mở nhiều vấn đề trong việc phát huy truyền thống hiếu học của các dòng họ, di tích lịch sử văn hóa vào việc giáo dục thế hệ trẻ.

Trong gần 9 thế kỷ (1075 - 1919), vùng đất Lai Thạch và Tiên Điền (thuộc Can Lộc, Nghi Xuân ngày nay) có tới 10 người đỗ đại khoa, nổi danh với các dòng họ “trâm anh thế phiệt” có truyền thống hiếu học, khoa bảng như: họ Nguyễn Huy Trường Lưu, họ Nguyễn ở Tiên Điền, họ Phan... Các nhà khoa bảng ở vùng đất này đã có những đóng góp không nhỏ cho quê hương, đất nước, trong đó có các danh sư nổi tiếng: Nguyễn Huy Oánh, Nguyễn Huy Quýnh, Nguyễn Nghiễm, Phan Kính…

Chủ đề Đất và người Hà Tĩnh

Đọc thêm

Podcast tản văn: Dòng La trong miền nhớ

Podcast tản văn: Dòng La trong miền nhớ

Sông La - dòng chảy trong xanh, hiền hòa, đã trở thành điểm nhấn thân thương của Hà Tĩnh mỗi độ xuân sang. Nơi chở nặng miền thương nhớ, để ai đi xa cũng bâng khuâng nhớ về quê nhà.
Khán giả Hà Tĩnh nói gì về “Thỏ ơi!!”?

Khán giả Hà Tĩnh nói gì về “Thỏ ơi!!”?

Sau 7 ngày ra rạp, “Thỏ ơi!!” cũng tạo “cơn sốt” tại Hà Tĩnh với khoảng 30.000 vé bán ra, liên tục giữ vị trí top 1 phòng vé dịp Tết. Không chỉ gây chú ý bởi doanh thu ấn tượng, bộ phim còn "dấy lên" những tranh luận sôi nổi.
Hội thơ Nguyên tiêu tại phường Bắc Hồng Lĩnh

Hội thơ Nguyên tiêu tại phường Bắc Hồng Lĩnh

Hội thơ Nguyên tiêu là dịp để những người yêu thơ gặp gỡ, giao lưu cùng nhau lan tỏa vẻ đẹp của thi ca, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của quê hương Bắc Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh).
Podcast tản văn: Âm vang tiếng trống làng quê

Podcast tản văn: Âm vang tiếng trống làng quê

Trong ký ức của mỗi người con làng quê, có một âm thanh không thể nào quên, đó là tiếng trống. Âm thanh ấy khi rộn ràng, khi trầm lắng nhưng luôn gắn bó sâu nặng với đời sống tinh thần của người Việt.
Sôi nổi lễ khai hội chùa Hương Tích tại Hà Tĩnh

Sôi nổi lễ khai hội chùa Hương Tích tại Hà Tĩnh

Lễ khai hội chùa Hương Tích là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, được kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa, góp phần làm sôi động các hoạt động du lịch của Hà Tĩnh ngay từ những ngày đầu xuân.
Podcast truyện ngắn: Con đường mùa xuân

Podcast truyện ngắn: Con đường mùa xuân

Một năm khởi đầu từ mùa xuân, mùa của đoàn viên, của yêu thương và cả những niềm vui đôi lứa, khi họ tìm được bến đỗ bình yên cho hạnh phúc của riêng mình.
“Vẽ Tết”

“Vẽ Tết”

Sắc Tết qua từng nét cọ, mảng màu, qua góc nhìn của người họa sĩ trở thành miền ký ức ấm áp, nơi truyền thống và cảm xúc được “thổi hồn” sống động trong từng bức tranh.
Podcast tản văn: Mùa xuân là Tết trồng cây

Podcast tản văn: Mùa xuân là Tết trồng cây

Mỗi độ xuân về, chúng ta lại nhớ đến lời dạy giản dị mà sâu sắc của Bác Hồ kính yêu: “Mùa xuân là Tết trồng cây, làm cho đất nước càng ngày càng xuân”. Phong trào này trở thành nét đẹp đầu xuân gắn bó với bao thế hệ người Việt...
Những ai nên cúng ngày vía Thần Tài?

Những ai nên cúng ngày vía Thần Tài?

Nghi thức cúng Thần Tài ngày mùng 5 hoặc mùng 10 tháng Giêng không chỉ dành cho giới kinh doanh mà còn mang ý nghĩa tri ân thổ thần của mỗi gia đình.
Ngựa trong ca dao, tục ngữ, thành ngữ của người Việt

Ngựa trong ca dao, tục ngữ, thành ngữ của người Việt

Trong kho tàng văn chương truyền miệng của người Việt, ngựa phản ánh sinh động về tính cách con người, nghĩa tình cộng đồng, thân phận và thăng trầm, tình yêu - hôn nhân, cùng những triết lý sống giản dị mà sâu xa...
Áo dài du xuân, giữ hồn Tết Việt

Áo dài du xuân, giữ hồn Tết Việt

Khi mùa xuân gõ cửa, nhiều bạn trẻ tại Hà Tĩnh lựa chọn khoác lên tà áo dài du xuân. Không còn là trào lưu, mặc áo dài ngày Tết đã trở thành nét đẹp văn hóa được tiếp nối qua từng thế hệ.
Xuân về trong tiếng chuông chùa

Xuân về trong tiếng chuông chùa

Khám phá vẻ đẹp bình yên của mùa xuân qua âm thanh trầm lắng của tiếng chuông trong các ngôi chùa tại Hà Tĩnh mang lại cảm giác thư thái và thanh tịnh cho ngày đầu năm.
Lắng tiếng Trò Kiều trên đất Cam Lâm

Lắng tiếng Trò Kiều trên đất Cam Lâm

Nằm trên miền đất hát, làng Cam Lâm xưa, nay là thôn Lâm Hải Hoa (xã Cổ Đạm, tỉnh Hà Tĩnh), từ lâu đã được nhắc đến như một nơi Trò Kiều neo lại bền bỉ trong đời sống cộng đồng. Ở đây, câu hát không chỉ hiện diện trong những mùa hội rộn ràng, mà còn đi cùng người làng qua bao thăng trầm, lặng lẽ và bền bỉ.
Đầu xuân vãn cảnh chùa Cảm Sơn

Đầu xuân vãn cảnh chùa Cảm Sơn

Trong đêm Giao thừa, thời khắc đầu tiên của năm Bính Ngọ 2026, nhiều người dân Hà Tĩnh đã đến chùa Cảm Sơn tại phường Thành Sen để thắp nén tâm hương, xin lộc đầu xuân.
Bác Hồ và những bài thơ chúc Tết năm Ngọ

Bác Hồ và những bài thơ chúc Tết năm Ngọ

Chúc Tết đồng bào mình bằng những vần thơ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mở ra một phong tục đẹp, đầy ý nghĩa. Dù hơn nửa thế kỷ không được nghe thơ chúc Tết của Bác Hồ, nhưng mỗi khi Tết đến, xuân về, âm vang của những vần thơ năm ấy như lời của non sông còn vọng mãi, cứ náo nức cùng ta bước vào năm mới.
Đầu năm đi lễ chùa

Đầu năm đi lễ chùa

Ngay sau thời khắc Giao thừa, đông đảo người dân Hà Tĩnh thành kính dâng hương tại điểm đến tâm linh, cầu mong một năm mới Bính Ngọ bình an, may mắn và nhiều điều tốt lành.