Văn Miếu - Quốc Tử Giám với giáo dục, đào tạo nhân tài vùng Tiên Điền - Lai Thạch

(Baohatinh.vn) - Các tham luận được trình bày tại hội thảo đã gợi mở nhiều vấn đề nhằm đề cao vai trò, phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám và truyền thống khoa bảng của vùng đất Hà Tĩnh.

Sáng 1/11, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Chi hội Văn nghệ Dân gian Hà Tĩnh tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Văn Miếu - Quốc Tử Giám với giáo dục, đào tạo nhân tài vùng Tiên Điền - Lai Thạch (Hà Tĩnh)”.

Hội thảo có sự tham gia của các nhà khoa học đến từ các viện nghiên cứu và các cơ quan chuyên môn như: Viện Sử học, Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Trần Nhân Tông, Ban Quản lý bảo tồn di sản văn hóa Trường Lưu...

bqbht_br_z5988769299073-6e2098bc02f7647a00e0941a6e990e19.jpg
Đại biểu tham dự hội thảo.
bqbht_br_z5989407967328-15f738654cd131eb173a77b163b46117.jpg
Các đồng chí chủ trì hội thảo.

Phát biểu tại hội thảo, TS. Nguyễn Văn Tú - Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhấn mạnh: Hội thảo sẽ tập trung nghiên cứu, đánh giá và thảo luận xoay quanh các nội dung: Vị trí, vai trò của Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong việc giáo dục và đào tạo nhân tài trong thời quân chủ ở Việt Nam nói chung; bảo tồn và phát huy giá trị của truyền thống giáo dục, đào tạo nhân tài tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám và các vùng quê nói chung, vùng Tiên Điền - Lai Thạch nói riêng.

Các tham luận cũng sẽ làm rõ những thành tựu về giáo dục, đào tạo nhân tài và truyền thống hiếu học của người dân vùng Tiên Điền - Lai Thạch (Hà Tĩnh), nhất là trong thời điểm hiện nay.

a55.jpg
Tiến sĩ Trịnh Thị Hà - Viện Sử học trình bày tham luận “Học quan Quốc Tử Giám và những đóng góp của các học quan người Tiên Điền, Lai Thạch (Nguyễn Uyên Hậu, Nguyễn Nghiễm, Nguyễn Khản, Nguyễn Huy Oánh) với Quốc Tử Giám và nền giáo dục khoa cử Nho học”.

Hội thảo đã nhận được 25 bài tham luận của các nhà khoa học từ Viện Sử học, Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Trần Nhân Tông và các cơ quan như Chi hội Văn nghệ dân gian tỉnh Hà Tĩnh, Ban Quản lý bảo tồn di sản văn hóa Trường Lưu, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám...

bqbht_br_a3.jpg
Viện sĩ Nguyễn Huy Mỹ trình bày tham luận "Nguyễn Huy Oánh và dòng họ Nguyễn Huy Trường Lưu với Quốc Tử Giám".

Các tham luận được trình bày tại hội thảo cũng đã gợi mở nhiều vấn đề nhằm đề cao vai trò to lớn, phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử giám; phát huy truyền thống hiếu học, khoa bảng của vùng đất Tiên Điền - Lai Thạch nói riêng và Hà Tĩnh hiện nay như: “Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Trung tâm Giáo Dục Quốc gia lớn nhất thời quân chủ” (TS Nguyễn Văn Tú); “Học quan Quốc Tử Giám và những đóng góp của các học quan người Tiên Điền, Lai Thạch (Nguyễn Uyên Hậu, Nguyễn Nghiễm, Nguyễn Khản, Nguyễn Huy Oánh) với Quốc Tử Giám và nền giáo dục khoa cử Nho học” (TS. Trịnh Thị Hà);

“Tư liệu Hán Nôm lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm liên quan đến các nhà khoa bảng vùng đất Lai Thạch ở Hà Tĩnh” (PGS.TS. Nguyễn Tá Nhí); Nguyễn Huy Oánh và dòng họ Nguyễn Huy Trường Lưu với Quốc Tử Giám (Viện sĩ Nguyễn Huy Mỹ); “Một số đóng góp của họ Nguyễn - Tiên Điền với sự nghiêp giáo dục” (Hồ Bách Khoa); “Bút cấm chỉ, sĩ Thiên Lộc” và truyền thống giáo dục, khoa bảng ở Thiên Lộc - Can Lộc, xưa và nay” (Phan Thư Hiền)...

bqbht_br_z5988537048789-34c8d8450d3d0a3cee19cc59bb18201e.jpg
Nhà văn, nhà báo Phan Trung Hiếu trình bày tham luận “Thám hoa Phan Kính và việc phát huy truyền thống hiếu học ở dòng họ Phan Vĩnh Gia ( Can Lộc)".

Tổng kết hội thảo, PGS.TS Nguyễn Đức Nhuệ - Chủ tịch Hội đồng khoa học Viện Sử học nhấn mạnh: 5 tham luận được trình bày tại hội thảo và 3 ý kiến phát biểu cũng như các tham luận gửi tới đã đề cập đến sự ra đời, vai trò to lớn của Văn Miếu - Quốc Tử Giám với nền khoa cử Nho học; truyền thống giáo dục, khoa bảng của vùng Tiên Điền, Lai Thạch với nền giáo dục nước nhà như: dòng họ Nguyễn Huy - Trường Lưu, dòng họ Phan Đức Thọ, dòng họ Hà Can Lộc, dòng họ Nguyễn Tiên Điền... Hội thảo cũng gợi mở nhiều vấn đề trong việc phát huy truyền thống hiếu học của các dòng họ, di tích lịch sử văn hóa vào việc giáo dục thế hệ trẻ.

Trong gần 9 thế kỷ (1075 - 1919), vùng đất Lai Thạch và Tiên Điền (thuộc Can Lộc, Nghi Xuân ngày nay) có tới 10 người đỗ đại khoa, nổi danh với các dòng họ “trâm anh thế phiệt” có truyền thống hiếu học, khoa bảng như: họ Nguyễn Huy Trường Lưu, họ Nguyễn ở Tiên Điền, họ Phan... Các nhà khoa bảng ở vùng đất này đã có những đóng góp không nhỏ cho quê hương, đất nước, trong đó có các danh sư nổi tiếng: Nguyễn Huy Oánh, Nguyễn Huy Quýnh, Nguyễn Nghiễm, Phan Kính…

Chủ đề Đất và người Hà Tĩnh

Đọc thêm

Podcast truyện ngắn: Thắm một nhành mai

Podcast truyện ngắn: Thắm một nhành mai

Giáp Tết, Thành trở về quê với hành trang ít ỏi và một chậu mai vàng, mang theo nỗi lo mưu sinh lẫn khát khao đoàn viên, để nhận ra Tết đủ đầy nhất khi có gia đình chờ đón.
Mời độc giả đón đọc ấn phẩm Báo Hà Tĩnh Xuân Bính Ngọ

Mời độc giả đón đọc ấn phẩm Báo Hà Tĩnh Xuân Bính Ngọ

Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh trân trọng giới thiệu ấn phẩm đặc biệt Xuân Bính Ngọ 2026: đẹp từ hình thức, sâu sắc trong nội dung. Đây là nhịp cầu nối những niềm vui, khơi dậy niềm tự hào và niềm tin yêu vào một năm mới thắng lợi.
Siêu điểm đến Cần Giờ tổ chức "Lễ hội trong lễ hội" chào xuân xuyên Tết

Siêu điểm đến Cần Giờ tổ chức "Lễ hội trong lễ hội" chào xuân xuyên Tết

Ngày 2/2/2026, Vinhomes Green Paradise Cần Giờ công bố tổ chức Lễ hội Xuân đặc biệt chào mừng kỷ nguyên phát triển mới. Với sự hội tụ của sản vật 3 miền cùng hàng loạt hoạt động độc lạ xuyên Tết (7-28/2/2026), Lễ hội Xuân Cần Giờ mở ra chuỗi “Lễ hội trong lễ hội” tràn đầy sắc xuân và năng lượng bùng nổ cho siêu điểm đến quốc tế mới tại Việt Nam.
Podcast: Những bước chân tháng Chạp

Podcast: Những bước chân tháng Chạp

Tháng Chạp trở về không ồn ào mà lặng lẽ chạm vào ký ức. Đó là khoảng lặng cuối năm để ta ngoái nhìn, lắng nghe và dọn lòng mình, trước khi một mùa xuân mới khẽ khàng gõ cửa...
"Vung tay" ngày Tết

"Vung tay" ngày Tết

Năm nào cũng vậy, từ sau khoảng 25 tháng Chạp, bà o bên vợ của tôi lại tất bật mua sắm, chuẩn bị đủ loại thực phẩm để đón Tết.
Ra mắt Câu lạc bộ Thơ Xuân Diệu

Ra mắt Câu lạc bộ Thơ Xuân Diệu

Xã Can Lộc tổ chức ra mắt Câu lạc bộ Thơ Xuân Diệu nhằm tôn vinh nhà thơ và thúc đẩy hoạt động văn hóa, sáng tác, giao lưu yêu thơ ca trong cộng đồng.
Việc anh, việc tôi

Việc anh, việc tôi

Bầu cử là việc trọng đại, vì thế phát sinh rất nhiều văn bản, thủ tục, công đoạn, thậm chí nhiều việc không tên nên rất cần sự linh hoạt của cán bộ, công chức thuộc tất cả bộ phận. Tuy nhiên, vì quá nguyên tắc, tại một số địa phương đã xảy ra những chuyện cười ra nước mắt.
Podcast truyện ngắn: Bản nhạc chưa kịp kết

Podcast truyện ngắn: Bản nhạc chưa kịp kết

Tình bạn - thứ tình cảm thiêng liêng gắn kết con người bằng sự chân thành và sẻ chia. Nhưng để rồi chỉ còn là những kỉ niệm ở lại trong tim như một điều không thể quên...
Podcast tản văn: Thương nhớ chổi rơm

Podcast tản văn: Thương nhớ chổi rơm

Chổi rơm - thứ vật dụng bình dị đến mức dễ bị lãng quên - lại âm thầm giữ trong mình hơi ấm gia đình, mùi rơm rạ, bóng dáng của bà, của mẹ qua bao mùa mưa nắng...
Podcast Tản văn: Mùa gieo hạt

Podcast Tản văn: Mùa gieo hạt

Khi tháng Chạp về, đất trời lắng lại, người nông dân bắt đầu mùa gieo hạt mới, gửi xuống đất niềm tin bền bỉ về vụ mùa tốt tươi.
Podcast tản văn: Gom nắng mùa đông

Podcast tản văn: Gom nắng mùa đông

Nắng mùa đông e ấp như một lời hứa, rằng dù mùa đông có lạnh lẽo đến đâu, vẫn luôn có những điều đẹp đẽ chờ đón những ai biết trân trọng sự bình yên.