"Xa quê người có nhớ về quê không"?

(Baohatinh.vn) - Hình ảnh làng quê vốn rất quen thuộc và đau đáu trong nhiều tác phẩm thơ của Trương Nam Hương. Vẻ đẹp mộc mạc, thuần hậu ẩn trong tiếng thơ đầy da diết của anh đã gợi lên trong lòng độc giả những miên man, hồi nhớ về làng quê của mình…

“Xa quê người có nhớ về quê không”?

Một triền đê cong cong uốn mình qua bao luỹ tre xanh là hình ảnh gợi nhiều thương nhớ nhất trong lòng người xa quê. Ảnh Hùng Nguyễn

Bài thơ Tha hương in trong tập Viết tặng những mùa xưa (NXB Thanh niên, 1999) tuy không có quá nhiều hình ảnh về làng quê nhưng chỉ dăm ba sự nhắc nhớ cũng khiến người ta đắm chìm vào đó và miên man trong nỗi sầu vạn cổ của làng quê Việt.

Heo may ngao ngát bờ đê

Xa quê người có nhớ về quê không

Ngủ còn thắc thỏm triền sông

Câu thơ bèo dạt ăn đong nỗi buồn

Đời người phận tép thân tôm

Tha hương vì chuyện áo cơm mệt nhoài

Chao ôi ngày ngắn đêm dài

Tấm chăn không đủ ấm ngoài cô đơn

Bận lòng chi nỗi thiệt hơn

Ghét thương chi những cỏn con bạc bèo

Chao ôi trời lẻ cánh diều

Gió đâu thổi quắt một chiều xa quê

Nhớ mong ríu bước ngày về

Mặt người còn nhọ khói xe bụi tàu

Chao ôi mỗi bước cơ cầu

Không hay lấm nửa mái đầu gió sương!

“Xa quê người có nhớ về quê không”?

Khói lam chiều cũng là một trong những nỗi nhớ với người tha hương... Ảnh Hùng Nguyễn

Viết về quê, về nỗi nhớ quê, có lẽ không thể thơ nào chuyển tải hay và hiệu quả bằng lục bát. Trương Nam Hương với thế mạnh thơ lục bát của mình cũng đã tận dụng hết tính năng chuyển tải của thể thơ này khi cảm tác về tâm tư của mình, ngẫm về quãng đời phiêu bạt xứ người.

Trương Nam Hương đã quá tinh tế khi chọn hình ảnh bờ đê để bắt đầu tâm sự của mình: “Heo may ngao ngát bờ đê/ Xa quê người có nhớ về quê không”. Tác giả đang hỏi người mà cũng là tự hỏi mình. Nhưng cần gì phải hỏi, chỉ cần nghĩ đến bên bờ đê uốn cong theo làng mạc, lại là bờ đê “ngao ngát heo may” thì tâm tư đứa con ly hương nào chẳng duềnh lên nỗi nhớ. Câu thơ còn trở nên cắt cứa hơn bởi cách lựa chọn ngôn ngữ của tác giả. Không phải là ngan ngát hay man mác mà là “ngao ngát”. Sự sáng tạo ấy tạo nên hiệu ứng cảm xúc rất lớn đối với những người “Tha hương vì chuyện áo cơm mệt nhoài”.

Người ta xa quê trong nhiều hoàn cảnh nhưng phần lớn đều bởi chuyện áo cơm. Và trong bước đường phiêu bạt ấy, quê hương luôn là một chuyến đò đợi sẵn để người ta có thể an yên bước lên, an yên trở về. Nhất là khi trong những cuộc ra đi ấy đầy ắp những nhọc nhằn, những chấp nhặt “thiệt hơn”, những “cỏn con bạc bèo”… Và ở đây, trong cuộc ra đi của mình, Trương Nam Hương có lẽ đã phải đón nhận rất nhiều cơ cực nên nỗi nhớ quê càng chất chứa. 3 lần tác giả dùng cảm thán từ “chao ôi” khi nhìn lại những ngày tha hương của mình đã cho thấy sự mệt mỏi và khao khát trở về…

“Xa quê người có nhớ về quê không”?

Những trò chơi thơ bé luôn trở về trong lòng người tha hương mỗi khi gặp những câu thơ đồng điệu với tâm hồn.

Trong rất nhiều tác phẩm của Trương Nam Hương, người ta thường thấy bóng dáng một con người đau đáu nhớ quê. Trong tác phẩm “Câu thơ ngày về” cũng có bóng dáng nỗi ngậm ngùi của nhân vật trong Tha hương với những câu thơ thăm thẳm nỗi buồn: “Ngày về sau tháng năm xa/ Trắng bàn tay, trắng dần qua mái đầu/ Có gì để tặng quê đâu/ Đời thơ bèo bọt dăm câu bọt bèo” và “Thức cùng quê một đêm nay/ Rồi mai lại tính từng ngày cách xa/ Bao giờ cơm áo buông tha/ Câu thơ thay được đời ta. Bao giờ…”.

Làng quê, nơi con người được sinh ra, được nuôi dưỡng luôn chiếm giữ một góc vô cùng thiêng liêng trong tâm hồn. Đối với những đứa con phiêu bạt xứ người thì hình ảnh của làng càng trở nên da diết và thao thiết hơn. Chỉ cần một bờ đê, một triền sông, một cánh diều cũng gợi lên thật nhiều thương yêu, thật nhiều khao khát trở về…

Chủ đề NGƯỜI HÀ TĨNH

Đọc thêm

Podcast truyện ngắn: Trong lớp học nghiêng

Podcast truyện ngắn: Trong lớp học nghiêng

Câu chuyện "Trong lớp học nghiêng" kể về tình cảm cô trò vùng cao gian khó, nơi những món quà 20/11 mộc mạc tiếp thêm động lực cho những giáo viên cắm bản.
Podcast tản văn: Chạm vào mùa đông

Podcast tản văn: Chạm vào mùa đông

Có những điều tưởng đã quen thuộc, vậy mà mỗi khi trời trở lạnh, ta lại thấy nhớ. Nhớ bữa cơm nóng bên gia đình, nhớ chén nước chè xanh và những lời mẹ dặn dò mỗi khi đi xa.
Nhạy cảm… nghèo!

Nhạy cảm… nghèo!

Đôi khi, một từ ngữ vốn quen thuộc trong đời sống hằng ngày tại Hà Tĩnh cũng như nhiều tỉnh, thành có thể vô tình làm tổn thương người mà mình yêu thương.
Podcast tản văn: Chớm đông

Podcast tản văn: Chớm đông

Trong cái se lạnh đầu đông, đôi khi, chỉ một làn khói bếp, một mùi hương quen thuộc cũng đủ khiến ta nhớ về những năm tháng tuổi thơ êm đềm.
Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Mừng Ngày Văn hóa Việt Nam, các không gian văn hóa, điểm di tích trong Phố cổ Hà Nội (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) tổ chức nhiều hoạt động với quy mô lớn. Các hoạt động tập trung vào tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống như các nghề thủ công, nghệ thuật biểu diễn, thú chơi truyền thống của người Hà Nội.
Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Tình cảm thầy trò luôn là ký ức đẹp theo năm tháng. Một bông hoa giấy nhỏ bé cũng đủ gửi gắm lòng biết ơn và nỗi nhớ thương dành tặng cô giáo cũ.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!