Hà Tĩnh đang bước vào nhịp phát triển mới khi công nghiệp tăng tốc, những dự án quy mô lớn liên tiếp xuất hiện, Khu kinh tế Vũng Áng mở rộng vai trò... Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 không chỉ cập nhật “bản đồ”, mà còn mở thêm dư địa để tỉnh khai thác lợi thế, huy động nguồn lực và hình thành các động lực mới, hướng tới mục tiêu trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Bắc Trung Bộ và cả nước.
Quy hoạch tỉnh Hà Tĩnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2022 đã xác lập khung định hướng quan trọng cho chặng đường phát triển của tỉnh. Không gian phát triển thời điểm đó được tổ chức thành 4 vùng liên huyện; 3 hành lang kinh tế; 3 trung tâm đô thị và một trung tâm động lực tăng trưởng là KKT Vũng Áng.
Quy hoạch tỉnh Hà Tĩnh được điều chỉnh nhằm bảo đảm đồng bộ, thống nhất với Quy hoạch tổng thể quốc gia, các quy hoạch ngành quốc gia và quy hoạch vùng Bắc Trung Bộ.
Tuy nhiên, sau quá trình triển khai, bối cảnh phát triển đã có những thay đổi, đặt ra yêu cầu tổ chức lại không gian và định hình những động lực tăng trưởng mới. Ông Nguyễn Đức Thắng - Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết: “Sau khi Quy hoạch tỉnh được phê duyệt, nhiều quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng đã được phê duyệt, điều chỉnh. Đặc biệt, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp và sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, nhiều nội dung của Quy hoạch tỉnh cần được cập nhật, điều chỉnh để phù hợp với yêu cầu phát triển mới. Theo đó, Quy hoạch tỉnh đã được điều chỉnh trên cơ sở kế thừa những quan điểm, định hướng phát triển đang phù hợp; điều chỉnh, loại bỏ những nội dung không còn phù hợp; bổ sung những định hướng mới trên cơ sở các chủ trương, chính sách, tư duy phát triển mới. Điểm đáng chú ý trong lần điều chỉnh này là tổ chức lại không gian theo hướng liên kết hơn và gắn chặt với những động lực tăng trưởng mới, hướng tới mục tiêu tăng trưởng trên 10%”.
Theo điều chỉnh quy hoạch, không gian phát triển KT-XH được phân thành 5 vùng, trong đó bổ sung vùng kinh tế biển tổng hợp và bảo tồn sinh thái biển. Cách phân vùng mới cho thấy không gian phát triển không còn bó hẹp trong ranh giới đất liền. Ở phía bắc, dư địa được mở theo hướng du lịch, văn hóa, dịch vụ ven sông, ven biển; khu vực trung tâm tiếp tục đảm nhiệm vai trò đô thị, hành chính, dịch vụ, khoa học - công nghệ; phía nam là không gian công nghiệp - năng lượng - cảng biển - logistics; miền núi phía tây được định vị với kinh tế sinh thái, nông nghiệp, lâm nghiệp bền vững, du lịch xanh. Đặc biệt, không gian biển được quy hoạch cho khai thác và nuôi trồng thủy sản, hậu cần nghề cá, năng lượng tái tạo, du lịch biển; đồng thời nghiên cứu các khu vực lấn biển phù hợp để hình thành thêm không gian đô thị, công nghiệp, dịch vụ, logistics, cảng biển và hạ tầng kỹ thuật.
Ông Bùi Việt Hùng - Chủ tịch UBND xã Nghi Xuân cho hay: “Quy hoạch tỉnh sau điều chỉnh đã định hướng cho quy hoạch vùng đô thị Nghi Xuân mở ra một tư duy mới về tổ chức không gian phát triển. Đây là địa bàn cửa ngõ phía bắc của tỉnh, nằm liền kề Nghệ An, có điều kiện kết nối thuận lợi với các khu vực phát triển của tỉnh bạn. Địa phương có lợi thế về hệ thống giao thông, cảnh quan sông Lam, biển, các giá trị văn hóa - lịch sử, đặc biệt là không gian văn hóa Nguyễn Du và Truyện Kiều, là địa bàn có khả năng phát triển đa dạng các lĩnh vực: thương mại - dịch vụ, du lịch, kinh tế biển, nông nghiệp và các ngành kinh tế xanh”.
Từ những vùng không gian rộng hơn, quy hoạch tiếp tục “nối” lại bằng 4 hành lang kinh tế. Đó là hành lang động lực ven biển; hành lang kinh tế đông - tây; hành lang sinh thái và hành lang liên kết biên giới phía nam. Mỗi hành lang được gắn với những dòng chảy kinh tế khác nhau, từ công nghiệp, đô thị, dịch vụ, logistics đến thương mại, du lịch, nông nghiệp và kinh tế sinh thái.
QUY HOẠCH XÁC ĐỊNH 3 VÙNG ĐÔ THỊ TRUNG TÂM VÀ 4 TRỤC PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ, HƯỚNG TỚI NĂM 2030 TOÀN TỈNH CÓ 16 ĐÔ THỊ, GỒM 2 ĐÔ THỊ LOẠI II VÀ 14 ĐÔ THỊ LOẠI III.
Trong cấu trúc mới, đô thị cũng không phát triển tách rời khỏi các vùng và hành lang kinh tế. Quy hoạch xác định 3 vùng đô thị trung tâm và 4 trục phát triển đô thị, hướng tới năm 2030 toàn tỉnh có 16 đô thị, gồm 2 đô thị loại II và 14 đô thị loại III.
Quy hoạch điều chỉnh đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10% trở lên; GRDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt 180-185 triệu đồng. Đáng chú ý, tỷ trọng kinh tế số được bổ sung thành chỉ tiêu mới, phấn đấu đạt 20% GRDP.
Dưới sự chứng kiến của các đồng chí lãnh đạo tỉnh, Ban Quản lý KKT tỉnh Hà Tĩnh, Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) và Tập đoàn Nebula Energy đã ký kết thỏa thuận hợp tác nghiên cứu cơ hội đầu tư Trung tâm Dữ liệu tại KKT Vũng Áng.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, quy hoạch bổ sung 5 nhiệm vụ trọng tâm và 3 khâu đột phá chiến lược. Trên nền tảng đó, điều chỉnh quy hoạch không chỉ mở rộng không gian mà còn xác định rõ hơn các nhóm ngành kinh tế trọng tâm, trong đó nhóm ngành chủ lực dẫn dắt tăng trưởng gồm công nghiệp chế biến - chế tạo; năng lượng; cảng biển, logistics, dịch vụ công nghiệp và chuỗi cung ứng.
CẦN CHUYỂN TỪ THU HÚT TỪNG DỰ ÁN SANG KIẾN TẠO HỆ SINH THÁI ĐẦU TƯ, TỪ PHÁT TRIỂN TỪNG NGÀNH SANG PHÁT TRIỂN CHUỖI GIÁ TRỊ VÀ TỪ KHAI THÁC LỢI THẾ SẴN CÓ SANG TẠO DỰNG LỢI THẾ CẠNH TRANH MỚI.
Ông Lê Trung Phước - Giám đốc Sở Công Thương cho rằng: “Công nghiệp, năng lượng và logistics có mối quan hệ hữu cơ, bổ trợ lẫn nhau: công nghiệp tạo ra hàng hóa và nhu cầu vận chuyển; năng lượng bảo đảm nền tảng sản xuất; cảng biển, logistics kết nối Hà Tĩnh với thị trường trong nước, khu vực và quốc tế. Phát triển đồng bộ 3 lĩnh vực sẽ hình thành hệ sinh thái kinh tế có sức lan tỏa, tạo thêm động lực tăng trưởng. Theo đó, cần chuyển từ thu hút từng dự án sang kiến tạo hệ sinh thái đầu tư, từ phát triển từng ngành sang phát triển chuỗi giá trị và từ khai thác lợi thế sẵn có sang tạo dựng lợi thế cạnh tranh mới”.
Đặc biệt, quy hoạch điều chỉnh bổ sung những động lực tăng trưởng mới từ kinh tế số, công nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn, công nghiệp dữ liệu, nông nghiệp thông minh… Đây là bước chuyển đáng chú ý về chất lượng tăng trưởng.
6 THÁNG ĐẦU NĂM 2026, GRDP HÀ TĨNH TĂNG 12,79%, ĐỨNG ĐẦU 34 TỈNH, THÀNH PHỐ.
Điểm nhấn trong việc mở rộng dư địa tăng trưởng vẫn là KKT Vũng Áng. Trong bản đồ phát triển của tỉnh, KKT Vũng Áng tiếp tục giữ vị trí trung tâm của vùng động lực phía nam. Không gian KKT đang được tính toán cho một hệ sinh thái công nghiệp đa dạng hơn, từ luyện kim, cơ khí, chế biến sâu đến ô tô, xe máy, linh kiện và các ngành công nghiệp mới. Hướng đi này đang dần được hiện thực hóa khi các dự án mới đi vào hoạt động, bổ sung những động lực mới cho ngành công nghiệp, tạo nền tảng cho đà tăng trưởng cao của tỉnh. Nhờ đó, 6 tháng đầu năm 2026, GRDP Hà Tĩnh tăng 12,79%, đứng đầu 34 tỉnh, thành phố.
Chủ tịch UBND tỉnh Phan Thiên Định và các đồng chí lãnh đạo tỉnh kiểm tra hoạt động tại Nhà máy sản xuất ô tô điện VinFast.
Theo quy hoạch điều chỉnh, quy mô KKT Vũng Áng được điều chỉnh từ 22.781 ha lên khoảng 72.998 ha theo đề án mở rộng KKT; bổ sung định hướng nghiên cứu thành lập Khu thương mại tự do Vũng Áng, hướng tới khả năng chuyển đổi thành KKT tự do khi đủ điều kiện.
Ông Phạm Văn Tình - Phó Trưởng ban Quản lý KKT tỉnh thông tin: “KKT Vũng Áng được định hướng hình thành trung tâm công nghiệp - năng lượng - logistics quy mô lớn của khu vực và cả nước. Để thực hiện định hướng này, thời gian qua, KKT đã thu hút nhiều dự án quy mô lớn như: Nhà máy Sản xuất thép VinMetal Hà Tĩnh, Nhà máy Nhiệt điện LNG Vũng Áng III… Hiện nay, tỉnh và Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam đang nghiên cứu triển khai xây dựng Đề án Trung tâm Công nghiệp - Năng lượng sinh thái tại KKT Vũng Áng. Trong đó, trên cơ sở thỏa thuận hợp tác giữa Ban Quản lý KKT tỉnh Hà Tĩnh, Tổng Công ty Khí Việt Nam và Tập đoàn Nebula, KKT Vũng Áng có cơ hội rất lớn trong xúc tiến và triển khai một trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo quy mô lớn”.
Hà Tĩnh đang chuyển động mạnh mẽ, điều chỉnh quy hoạch đang mở thêm không gian phát triển theo cả chiều rộng lẫn chiều sâu, từ đất liền ra biển, từ đô thị - công nghiệp đến biên giới, từ các ngành truyền thống sang những động lực tăng trưởng mới cho giai đoạn mới. Phần việc phía trước là tổ chức thực hiện để những không gian ấy thực sự tạo ra những động lực mới, đưa Hà Tĩnh tiến gần hơn mục tiêu trở thành cực tăng trưởng của Bắc Trung Bộ, trung tâm công nghiệp, cảng biển, năng lượng và logistics của vùng và quốc gia.
Chủ tịch UBND tỉnh Phan Thiên Định nhấn mạnh: “Sau khi Quy hoạch tỉnh được phê duyệt điều chỉnh, tỉnh đã chỉ đạo điều chỉnh các quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn để cụ thể hóa Quy hoạch tỉnh. Đồng thời, tiếp tục cập nhật các định hướng, mục tiêu của Quy hoạch tỉnh vào các chiến lược, kế hoạch phát triển. Hiện nay, các quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn đang được lập, hoàn chỉnh; quy hoạch cấp xã, phường cũng đã bắt đầu triển khai và cập nhật các nội dung của Quy hoạch tỉnh. Cùng đó, tỉnh tập trung nguồn lực cho các công trình hạ tầng có tính kết nối, các ngành và dự án có khả năng tạo động lực tăng trưởng, nhất là công nghiệp, năng lượng, cảng biển, logistics, đô thị, hạ tầng giao thông, kinh tế biển, khoa học công nghệ và chuyển đổi số; quan tâm phát triển nguồn nhân lực, văn hóa, giáo dục, y tế, an sinh xã hội và bảo vệ môi trường. Để triển khai Quy hoạch tỉnh thành công, các nội dung quy hoạch phải được cụ thể hóa thành mục tiêu, chỉ tiêu và lượng hóa trong các chỉ tiêu phát triển KT-XH của tỉnh, cũng như của từng ngành, lĩnh vực. Tỉnh sẽ tiếp tục cụ thể hóa nhiệm vụ đến từng sở, ngành, địa phương gắn với thời gian thực hiện; đồng thời đưa các nội dung này vào chỉ tiêu đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng đơn vị, địa phương. Việc thực hiện cũng sẽ được cập nhật, theo dõi và đánh giá thường xuyên theo tháng, quý, năm để bảo đảm quá trình triển khai Quy hoạch tỉnh đi đúng hướng và đạt được các mục tiêu, kết quả đề ra”.
NỘI DUNG: NGỌC LOAN
ẢNH: NGỌC LOAN - PV
THIẾT KẾ: HUY TÙNG
