Đổi mới, sáng tạo, thống nhất để tạo đột phá trong ngoại giao kinh tế

Triển khai Nghị quyết số 21/NQ-CP ngày 20/2/2023 về ban hành Chương trình hành động của Chính phủ giai đoạn 2022-2026 thực hiện Chỉ thị số 15-CT/TW ngày 10/8/2022 của Ban Bí thư về công tác ngoại giao kinh tế (NGKT) phục vụ phát triển đất nước đến năm 2030, công tác NGKT đã được Bộ Ngoại giao cùng các bộ, ngành, địa phương triển khai toàn diện, đi vào chiều sâu, thực chất, mở ra các hướng đi mới, mang tính đột phá, đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế - xã hội.

Trong đó, đường lối, chủ trương của Đảng và Chính phủ về công tác NGKT đã được thể chế hóa, thực hiện có hiệu quả, tạo chuyển biến mạnh mẽ từ tư duy, nhận thức đến hành động trong quá trình triển khai. Công tác NGKT có những bước phát triển mới theo hướng toàn diện, thực chất và hiệu quả hơn; đóng góp duy trì cục diện đối ngoại thuận lợi cho phát triển đất nước và đẩy mạnh thu hút các nguồn lực phục vụ động lực tăng trưởng.

Lãnh đạo Chính phủ và bộ, ngành tích cực gặp gỡ các tập đoàn nước ngoài để vận động thu hút đầu tư chất lượng cao, phát triển kinh tế xanh, thúc đẩy giải quyết vướng mắc để bảo đảm môi trường kinh doanh thuận lợi. Tăng cường xúc tiến, quảng bá, đồng hành hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho các ngành, lĩnh vực, địa phương và doanh nghiệp trên cơ sở bám sát nhu cầu trong nước.

Hội nhập và liên kết kinh tế quốc tế được đẩy mạnh sâu rộng, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam, gắn với thu hút các nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế. Công tác nghiên cứu, tham mưu chiến lược phục vụ điều hành kinh tế - xã hội được đẩy mạnh. Cơ chế phối hợp trong triển khai NGKT được đổi mới; công tác đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn lực thực hiện NGKT được tăng cường.

Các hoạt động ngoại giao kinh tế đã góp phần đưa tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của nước ta cả năm 2023 đạt 683 tỷ USD, trong đó xuất siêu khoảng 28 tỷ USD, nhiều nhất từ trước tới nay; thu hút FDI đạt gần 36,6 tỷ USD, tăng 32,1% trong bối cảnh thương mại, đầu tư toàn cầu bị thu hẹp; vốn FDI thực hiện đạt gần 23,2 tỷ USD, cao nhất từ trước đến nay.

Nhằm tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 15 của Ban Bí thư, Chương trình hành động của Chính phủ, công tác NGKT năm 2024 tập trung vào các nội dung trọng tâm như: Thúc đẩy triển khai quyết liệt các cam kết, thỏa thuận đã đạt được nhằm tận dụng tối đa việc nâng tầm, nâng cấp, mở rộng quan hệ với các đối tác để chuyển hóa thành các dự án, có kết quả cụ thể.

Tăng tốc thúc đẩy làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, khai thác có hiệu quả các động lực tăng trưởng mới. Đẩy mạnh hội nhập, liên kết kinh tế quốc tế, tiếp tục nâng cao vị thế đất nước; bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc, cân bằng và hài hòa trong ứng xử quốc tế. Nâng cao nhạy bén và chất lượng của công tác nghiên cứu, tham mưu phục vụ điều hành kinh tế - xã hội của Chính phủ. Đổi mới mạnh mẽ trong phối hợp triển khai NGKT, tăng cường đầu tư nguồn lực triển khai NGKT.

Phát biểu tại hội nghị, đại diện các bộ, ngành; lãnh đạo các tỉnh, thành; cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và các hiệp hội doanh nghiệp... tập trung tham luận về một số nội dung như: Tiếp tục rà soát, nắm chắc tình hình thế giới và khu vực, triển khai các giải pháp để củng cố các thị trường đã có, mở rộng các thị trường mới; khắc phục các đứt gãy trong chuỗi cung ứng, chuỗi sản xuất toàn cầu, xây dựng và phát triển thương hiệu, nâng cao chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số; công tác phối hợp trong nước và ngoài nước, giữa các bộ, ngành với nhau, giữa doanh nghiệp – nhà nước – người dân; một số kinh nghiệm chủ động sáng tạo, chủ động thích ứng tình hình của các doanh nghiệp…

Kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh: Đẩy mạnh NGKT cần phát huy thế và lực của đất nước trong việc xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài; phát huy sức mạnh dân tộc kết hợp sức mạnh thời đại để đẩy mạnh NGKT, ngoại giao văn hóa, kết hợp với du lịch, giao lưu nhân dân; phát huy tính năng động, sáng tạo, linh hoạt, thông minh của người Việt Nam để đa dạng hóa thị trường, kết nối với cung ứng, sản xuất; phát huy tối đa yếu tố khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, phát huy tinh thần "3 cùng": Cùng lắng nghe và thấu hiểu; cùng chia sẻ tầm nhìn hành động; cùng làm, cùng hưởng, cùng thắng và cùng phát triển.

Thủ tướng Chính phủ cũng chỉ ra một số khó khăn tác động đến nền kinh tế nước ta như: Căng thẳng chính trị thế giới; chuỗi cung ứng bị đứt gãy. Cùng đó, tình hình trong nước còn nhiều điểm nghẽn trong thể chế chưa được tháo gỡ; nguồn nhân lực chất lượng cao, hạ tầng chiến lược còn thiếu…

Định hướng nhiệm vụ thời gian tới, Thủ tướng nhấn mạnh 4 trọng tâm cần tập trung: Chương trình đối ngoại các cấp phải có nội dung, kế hoạch cụ thể; kịp thời triển khai các thỏa thuận đã ký kết. Cùng nhau củng cố động lực tăng trưởng truyền thống (xuất khẩu, tiêu dùng, đầu tư…), đồng thời bổ sung động lực tăng trưởng mới (kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn…). Khai thác tối đa tiềm năng lợi thế cạnh tranh nổi trội của nước ta. Đẩy mạnh huy động nguồn lực của người Việt Nam ở nước ngoài.

Về cụ thể, Thủ tướng đề nghị cần tích cực, chủ động chuyển tải thông điệp về tinh thần cầu thị, lắng nghe của Đảng và Nhà nước ta với các đối tác nước ngoài; đôn đốc triển khai các thỏa thuận, cam kết đã ký kết; xác định, giải quyết những vướng mắc, khó khăn; củng cố quan hệ kinh tế thương mại, đầu tư với các thị trường lớn, mở rộng đa dạng hóa các tiềm năng; tạo đột phá trong thu hút đầu tư trong các lĩnh vực mới như bán dẫn, năng lượng; nắm bắt, xử lý kịp thời ý kiến, kiến nghị, đề xuất có liên quan của cộng đồng, doanh nghiệp. Cùng đó, nắm bắt xu thế để có phản ứng chính sách kịp thời.

“Đặc biệt, công tác NGKT năm 2024 phải có những đột phá với tinh thần đổi mới trong tư duy, sáng tạo trong sách lược, thống nhất trong nhận thức và hành động; cơ hội thì phải nắm bắt, vướng mắc thì tháo gỡ, giải pháp thì phải đột phá, triển khai thì phải quyết liệt, hiệu quả, bền vững, có trọng tâm, trọng điểm” – Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh thêm.