Theo thống kê của chính quyền địa phương, trận động đất có độ lớn 7,4 xảy ra sáng 10/8 đã khiến ít nhất 241 người thiệt mạng và hơn 1.670 người bị thương. Trận động đất được đánh giá là mạnh nhất tại Colombia trong khoảng 1 thế kỷ qua, san phẳng nhiều nhà dân, công trình và gây sạt lở đất nghiêm trọng tại nhiều khu vực phía Tây đất nước.
Ông Jens Laerke, Người phát ngôn Văn phòng Điều phối các vấn đề Nhân đạo của LHQ (OCHA), cho biết gần 5.000 ngôi nhà đã bị hư hại và 387 căn bị phá hủy hoàn toàn; 61 tòa nhà bị sập, cùng hơn 550 cơ sở giáo dục, 24 cơ sở y tế và hơn 350 trung tâm cộng đồng bị ảnh hưởng. Các số liệu vẫn đang được cập nhật.
Phát biểu trước các phóng viên LHQ ngày 11/8, bà María José Torres Macho, Điều phối viên thường trú LHQ tại Colombia cho biết, LHQ đang khẩn trương điều chuyển nguồn lực, đưa các kho vật tư cứu trợ khẩn cấp đã được chuẩn bị từ trước tới những khu vực chịu thiệt hại nặng, đồng thời tăng cường nhân sự cho công tác cứu trợ.
Theo đề nghị của Chính phủ Colombia, LHQ tập trung hỗ trợ các nhu cầu cấp thiết như nơi trú ẩn tạm thời, chăm sóc y tế, bảo đảm an ninh lương thực và bảo vệ dân thường. LHQ cũng phân phát các bộ dụng cụ cứu trợ khẩn cấp hiện có trong nước và huy động năng lực vận tải, hậu cần của Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) để hỗ trợ các cộng đồng bị ảnh hưởng.
Bà Macho cho biết, LHQ đặc biệt chú trọng hỗ trợ những gia đình mất nhà cửa, phụ nữ và trẻ em tại các cộng đồng dễ bị tổn thương. Rút kinh nghiệm từ các đợt ứng phó thiên tai gần đây trong khu vực, LHQ cũng đang xem xét phương án bảo đảm phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ được tiếp cận hỗ trợ ngay từ giai đoạn đầu, trong đó có khả năng triển khai các đơn vị y tế lưu động tới vùng sâu, vùng xa.
Điều phối viên thường trú LHQ nhấn mạnh, tốc độ ứng phó nhanh chóng phản ánh sự hiện diện sẵn có của LHQ tại các khu vực chịu ảnh hưởng và sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng Colombia.
Dẫn số liệu chính thức của Chính phủ Colombia tính đến cuối ngày 10/8, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết thiệt hại đã được ghi nhận tại 24 cơ sở y tế ở 6 tỉnh. Tỉnh Valle del Cauca, đặc biệt là thành phố Cali, là khu vực chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất đối với hạ tầng y tế.
Người phát ngôn WHO Tarik Jasarevic cho biết các cơ sở trọng điểm bị hư hại gồm Bệnh viện Đại học Valle, nơi một phần tòa nhà bị sập và Phòng khám Nuestra, buộc toàn bộ bệnh nhân phải sơ tán khẩn cấp. WHO đã kích hoạt cơ chế ứng phó khẩn cấp tại Colombia và cử các đội công tác tới những khu vực bị ảnh hưởng, trong đó có Cali và Chocó, để đánh giá tình hình và hỗ trợ điều phối hoạt động y tế.
Trong khi đó, Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) đang phối hợp với các đối tác đánh giá nhu cầu và hỗ trợ trẻ em, thanh thiếu niên bị ảnh hưởng. Chương trình Phát triển LHQ (UNDP) cũng đang làm việc với các cơ quan chính phủ để đánh giá thiệt hại.
Trận động đất xảy ra vào khoảng 7h34 ngày 10/8 (giờ địa phương), với tâm chấn gần San José del Palmar, tỉnh Chocó, ở độ sâu khoảng 103 km. Theo Cơ quan Địa chất Colombia, đây là trận động đất lớn nhất được ghi nhận tại nước này trong nhiều thập kỷ. Thành phố Pereira, với khoảng 500.000 dân và cách tâm chấn khoảng 56 km, ghi nhận ít nhất 18 người thiệt mạng tính đến cuối ngày 10/8.
Tại Cali, thành phố lớn thứ ba của Colombia, nhiều vụ sạt lở đất xảy ra sau động đất, khiến người dân bị mắc kẹt và chính quyền phải đề nghị tăng cường lực lượng cứu hộ. Nhiều gia đình phải ngủ qua đêm tại công viên hoặc các khu vực ngoài trời do nhà cửa bị phá hủy hoặc lo ngại các đợt dư chấn. Một số công viên ở Pereira được chuyển thành nơi trú ẩn tạm thời với lều và nệm cho các gia đình mất nhà.
Trận động đất cũng gây thiệt hại nghiêm trọng cho hạ tầng giao thông. Sáu sân bay tại Quibdó, Pereira, Manizales, Armenia, Cartago và Buenaventura phải tạm dừng hoạt động để kiểm tra an toàn. Sân bay Popayán hoạt động hạn chế do các cảnh báo riêng về nguy cơ núi lửa Puracé phun trào.
Chính phủ Colombia đã kích hoạt các trung tâm điều phối khẩn cấp tại Bogotá, Quibdó, Armenia và Cali, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh hoạt động cứu hộ và đánh giá thiệt hại. Các đội cứu hộ sử dụng cần cẩu, chó nghiệp vụ và máy móc hạng nặng để tìm kiếm trong những tòa nhà bị sập, trong khi tình nguyện viên dùng tay dọn từng mảng bê tông, tạo thành hàng dài để vận chuyển đất đá. Tại nhiều điểm cứu hộ, lực lượng chức năng liên tục dừng máy móc để lắng nghe tín hiệu từ bên dưới đống đổ nát.
Trong khi lực lượng cứu hộ chạy đua với thời gian, hàng nghìn người dân cũng chủ động hỗ trợ cộng đồng, mang nước, thực phẩm và các nhu yếu phẩm tới những khu dân cư bị thiệt hại. Các điểm hiến máu ghi nhận lượng người đến đông.
Tổng thống Colombia Abelardo de la Espriella đã ban bố tình trạng khẩn cấp và cam kết hỗ trợ tiền thuê nhà cho các gia đình bị ảnh hưởng. Mỹ thông báo viện trợ khẩn cấp 15,5 triệu USD cho Colombia, trong khi nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế gửi lời chia buồn và đề nghị hỗ trợ.
