Ngày 31/3, Chính phủ ban hành Nghị định 73 sửa đổi mức thuế suất nhập khẩu ưu đãi (MFN) với một số mặt hàng, có hiệu lực từ ngày ký. Trong đó, ôtô có 3 dòng xe được giảm thuế gồm: xe chở người có khoang chở hành lý chung và ôtô thể thao 2.000-2.500cc; ôtô kiểu sedan 2.000-2.500cc; và các dòng ôtô khác thuộc loại 4 bánh chủ động.
Thuế MFN là mức thuế suất áp dụng cho các nước trong Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Theo Bộ Tài chính, việc điều chỉnh thuế MFN với một số loại ôtô nhằm đa dạng nguồn cung xe nhập khẩu, tăng cạnh tranh trên thị trường và xây dựng hệ thống thuế phù hợp với xu hướng phát triển của ngành công nghiệp ôtô trong nước.
Thị trường ôtô Việt Nam hiện có quy mô khoảng 510.000 xe mỗi năm. Trong số đó, sản lượng sản xuất và lắp ráp trong nước đạt 338.000 xe. Hơn 173.000 xe còn lại được nhập khẩu, chủ yếu từ các nước ASEAN đang áp dụng mức thuế suất FTA là 0%.
Bộ Tài chính đánh giá, so với các quốc gia trong khu vực, thị trường ôtô Việt Nam vẫn còn khá nhỏ. Dự kiến, đến 2030, nhu cầu tiêu thụ ôtô tại Việt Nam có thể đạt từ 1-1,1 triệu xe/năm. Như vậy, 5 năm tới, ngành ôtô trong nước cần tăng trưởng gấp đôi so với hiện tại để đáp ứng nhu cầu.
Hiện, các doanh nghiệp sản xuất ôtô trong nước chủ yếu tập trung vào các dòng xe có dung tích xi lanh thấp (dưới 2.000cc), phù hợp với đa số nhu cầu tiêu dùng. Còn các dòng xe có dung tích xi lanh cao hơn chủ yếu nhập khẩu.
Bộ Tài chính cho biết kim ngạch nhập khẩu của cả ba dòng ôtô này chủ yếu đến từ các quốc gia có mức thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt, trong đó Thái Lan hưởng ưu đãi theo Hiệp định ATIGA và Nhật Bản theo Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).
Theo tính toán, việc giảm thuế khiến số thu ngân sách nhà nước dự kiến giảm 8,81 triệu USD (khoảng 220 tỷ đồng) nếu tính theo kim ngạch nhập khẩu chịu thuế MFN năm 2024. Tuy nhiên, mức hụt thu này có thể thấp hơn nếu số lượng ôtô nhập khẩu từ nhóm các nước MFN tăng lên nhờ lợi thế mới về thuế, thay cho nhập từ khu vực ASEAN.
Cùng với ôtô, mức thuế nhập khẩu MFN được điều chỉnh với các mặt hàng sẽ giúp nhà xuất khẩu từ nhiều thị trường, như Mỹ, sẽ hưởng lợi. Hiện Việt Nam thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện - mức cao nhất trong hệ thống quan hệ ngoại giao - với 12 quốc gia, gồm Mỹ, Pháp, Nga, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New Zealand, Malaysia, Indonesia và Singapore.
Trừ Mỹ, 11 nước trong số này đã nằm trong các Hiệp định thương mại song, đa phương và Việt Nam là thành viên nên được hưởng các ưu đãi về thuế quan.
Việt Nam - Mỹ ký Hiệp định thương mại song phương từ 2001, nhưng chưa có Hiệp định thương mại tự do (FTA) về cắt giảm thuế quan. Do đó, Mỹ vẫn là đối tác chịu mức thuế MFN áp chung cho các quốc gia thành viên WTO.
Trước đó, đại diện Bộ Tài chính cho biết việc giảm thuế suất thuế nhập khẩu MFN với một số mặt hàng là cần thiết, đảm bảo đối xử công bằng giữa các đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam. Cùng với đó, việc giảm thuế cũng giúp Việt Nam thích ứng linh hoạt với tình hình thế giới, góp phần cải thiện cán cân thương mại với các đối tác thương mại.
Đại diện Bộ Tài chính khẳng định việc điều chỉnh đảm bảo nguyên tắc giảm thuế nhập khẩu với các mặt hàng trong nước chưa sản xuất hoặc chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Nhà điều hành cũng điều chỉnh thuế nhập khẩu với các mặt hàng có kim ngạch nhập cao. Trong đó, mức thuế suất điều chỉnh không thấp hơn các mức thuế suất của các FTA mà Việt Nam là thành viên.
