(Baohatinh.vn) - Nhiều địa phương trên địa bàn Hà Tĩnh vẫn duy trì món giò bột dân dã trên mâm cỗ ngày Tết, đậm hương vị quê nhà, gợi lên không khí sum vầy trong ngày Tết.
Giò bột là món ăn truyền thống đã có từ lâu, được gói nhiều ở các xã như: Đồng Tiến, Thạch Lạc. Đến nay, giò bột là món ăn không thể thiếu ở các mâm cỗ, cưới hỏi, đặc biệt là dịp Tết Nguyên đán.
Tại gia đình ông Trần Danh Cửu (65 tuổi, xã Thạch Lạc), công việc gói giò bột bắt đầu từ 4 giờ sáng mỗi ngày. Thịt được làm sạch, bột được đong sẵn, mọi thứ chuẩn bị chỉn chu trước khi trời kịp hửng sáng.
Ông Cửu cho biết: “Gia đình tôi đã gắn bó với nghề gói giò bột hơn 20 năm nay. Từ món ăn dân dã do cha ông truyền dạy, giờ đây, tôi vẫn gìn giữ và phát triển thành một nghề để kinh doanh quanh năm. Dịp Tết là thời điểm bận rộn nhất. Trong quá trình làm giò bột, chọn nguyên liệu là khâu quan trọng, quyết định độ ngon của từng đòn giò”.
Thịt lợn dùng làm giò bột phải là thịt nạc tươi và không lẫn mỡ nhiều. Bột gạo là thành phần không thể thiếu, được xay từ gạo Khang Dân hoặc Xuân Mai để đảm bảo độ mịn và chắc. Bột phải trắng, khô, không vón cục thì khi trộn mới tạo được độ kết dính. Nước mắm làm giò phải là nước mắm truyền thống.
Thịt, bột và nước mắm truyền thống sau khi đã chế biến được trộn đều cùng tiêu, tỏi, hành. Đôi tay người thợ phải đảo liên tục, đều nhịp để hỗn hợp quện chặt vào nhau. Công đoạn này đòi hỏi kinh nghiệm, bởi chỉ cần quá tay hoặc thiếu lực, giò sẽ không đạt độ dẻo mong muốn.
Ông Trần Danh Cửu cho biết thêm: “Khác với trước đây giò làm nhiều bột để tiết kiệm, nay công thức được điều chỉnh theo tỷ lệ 7 phần thịt, 3 phần bột. Nhờ vậy, giò đậm vị hơn, mềm mà không ngấy, phù hợp khẩu vị người tiêu dùng hiện đại”.
Gói giò là khâu đòi hỏi sự khéo léo và chắc tay. Lá được cuốn tròn, ép chặt từng lớp, dây buộc siết đều để khi luộc không bị bung. Người làm lâu năm chỉ cần nhìn dáng buộc là biết đòn giò có đạt hay không.
“Những ngày cao điểm, con cháu trong gia đình cũng phụ giúp để kịp tiến độ. Người lớn hướng dẫn từng thao tác nhỏ, từ cách đặt lá đến buộc dây. Tranh thủ những dịp như thế này để truyền dạy lại nghề cho con cháu…”, ông Cửu tự hào nói.
Giò được xếp ngay ngắn trong nồi lớn và luộc suốt nhiều giờ liền. Hơi nước bốc lên nghi ngút giữa tiết trời se lạnh cuối năm, mang theo mùi thơm lan toả khắp xóm nhỏ.
Những ngày này, khách hàng ghé mua giò rất nhiều. Bà Đinh Thị Hợi (xã Thạch Lạc) cho biết: “Gia đình ông Cửu làm giò bột đã có tiếng từ lâu. Tết này, gia đình tôi không gói được giò nên cũng mua 3 con giò bột để về bày biện lên mâm cúng tổ tiên”.
Gia đình bà Trần Thị Kiệm (72 tuổi, xã Thạch Lạc) cũng bước vào cao điểm sản xuất từ ngày 27, 28 Tết. Nguyên liệu được chuẩn bị sẵn, khách đặt trước kín lịch.
Không chỉ sản xuất nhỏ lẻ, giò bột nay đã phát triển thành sản phẩm OCOP của địa phương. Tại xã Đồng Tiến, nhiều cơ sở đã đầu tư máy móc, bao bì để nâng cao chất lượng sản phẩm. Nghề truyền thống nhờ đó có thêm cơ hội vươn xa.
Ông Nguyễn Chí Thanh - chủ cơ sở sản xuất giò bột Thắm Thanh (xã Đồng Tiến) cho biết: “Dịp Tết, cơ sở chúng tôi làm hết công suất để kịp trả đơn hàng. Chỉ riêng mùa Tết đã xuất ra thị trường hơn 1.000 con giò. Giá bán dao động từ 120.000 đến 150.000 đồng/kg”.
Giò bột khi cắt ra có màu hồng nhạt tự nhiên, điểm những hạt tiêu đen nhỏ li ti. Vị thơm của thịt quyện cùng độ dẻo của bột tạo nên cảm giác vừa miệng, không ngấy. Ăn cùng bánh chưng, dưa hành, hương vị càng thêm tròn đầy.
Từ món ăn dân dã trong bếp quê, giò bột nay trở thành nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ gia đình. Dịp Tết là thời điểm doanh thu tăng mạnh nhất trong năm. Nhờ vậy, nhiều gia đình có thêm điều kiện cải thiện đời sống.
VIDEO: Trải nghiệm người dân quê gói giò bột.