Hướng tới kỷ niệm 70 năm ngày toàn quốc kháng chiến 19/12 (1946-2016):
Hành động đánh phá ác liệt của địch trên địa bàn tỉnh đã gây ra những tổn thất to lớn về người và của cho nhân dân Hà Tĩnh, song chúng càng làm tăng thêm lòng căm thù, làm cho tinh thần kháng chiến của nhân dân ta càng lên cao. Hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, phong trào xung phong vào bộ đội của người dân Hà Tĩnh ngày một sôi nổi. Khắp các địa phương từ miền ngược đến miền xuôi, đồng bào lương cũng như giáo đã cố gắng đóng góp nhiều nhất số người nhập ngũ trong các đợt tuyển quân. Thời gian này, việc động viên con em lên đường nhập ngũ đã trở thành ý thức thường trực và niềm tự hào của mỗi một người dân trên địa bàn toàn tỉnh.
Dân công hỏa tuyến chở hàng chi viện cho Điện Biên Phủ. Ảnh tư liệu
Cuộc kháng chiến ngày càng ác liệt, để đáp ứng yêu cầu của các chiến trường, ngày 19/8/1949, Hà Tĩnh đã mở “Đại hội tòng quân” trên phạm vi toàn tỉnh. Theo đó, các tầng lớp nhân dân trên khắp các địa bàn đã nhiệt liệt hưởng ứng, trở thành một “cơn lốc” tòng quân mạnh mẽ. Kết quả, chỉ một mùa tòng quân năm 1949, cả tỉnh đã có trên 5 vạn người ghi tên tình nguyện đi bộ đội. Tiêu biểu như huyện Can Lộc có đến 7.400 thanh niên, trong đó, xã Hồng Yến (nay là xã Hồng Lộc) đã đạt con số cao nhất tỉnh với 1.112 người.
Phong trào xung phong tòng quân không chỉ sôi nổi trong các tầng lớp thanh niên nông thôn mà còn cả trong hàng ngũ CBCNV, cơ quan, xí nghiệp. Nhiều cơ quan, xí nghiệp có tỷ lệ số người đăng ký tòng quân đạt 85-100%. Đây là cơ sở để số thanh niên tỉnh ta nhập ngũ ngày càng tăng. Chỉ tính từ cuối năm 1949 đến giữa năm 1950, toàn tỉnh đã có 12.000 thanh niên nhập ngũ bổ sung cho các chiến trường. Quan trọng hơn, qua mỗi đợt tuyển quân, tinh thần xung phong tòng quân lại được nâng lên một bước; thanh niên trong tỉnh đã hăng hái thi đua, thu xếp công việc để sớm được đứng vào hàng ngũ quân đội tham gia chiến đấu giết giặc lập công.
Từ sau năm 1950, phong trào tòng quân trên địa bàn toàn tỉnh đã thực sự rầm rộ. Nhà nhà thi đua, cơ quan này thi đua với cơ quan khác, địa phương này thi đua với địa phương khác về số người lên đường nhập ngũ. Theo đó, hàng vạn thanh niên Hà Tĩnh tiếp bước nhau lên đường ra tiền tuyến, tham gia chiến đấu trong các chiến dịch Hòa Bình, Tây Bắc và Điện Biên Phủ. Trên các chiến trường, con em Hà Tĩnh đã nỗ lực học tập, rèn luyện và nêu cao tinh thần chiến đấu dũng cảm, quyết sát cánh cùng đồng đội tiêu diệt kẻ thù.
Hàng ngàn con em Hà Tĩnh đã chiến đấu quật cường, nhiều người đã anh dũng ngã xuống, hoặc bỏ lại một phần máu thịt của mình trên các chiến trường cho đất nước nở hoa độc lập. Trong đó có những người đã trở thành Anh hùng LLVT như: Phan Đình Giót (Cẩm Quan, Cẩm Xuyên), Nguyễn Đô Lương (Đức Quang, Đức Thọ), Nguyễn Xuân Lực (Song Lộc, Can Lộc)… làm rạng rỡ thêm truyền thống quê hương Hà Tĩnh anh hùng.
Cùng với tình nguyện tòng quân trực tiếp giết giặc thì nhiệm vụ vận chuyển, tiếp tế cho các chiến trường cũng được người Hà Tĩnh hăng hái tham gia. Những ngày đầu kháng chiến, Hà Tĩnh trực tiếp phục vụ chiến trường Bình - Trị - Thiên và chiến trường Trung Lào. Về sau, kháng chiến phát triển, nhân dân Hà Tĩnh còn tham gia phục vụ vận chuyển lương thực và vũ khí phục vụ nhiều chiến trường khác trong nhiều chiến dịch lớn như Thượng Lào, Hòa Bình, Tây Bắc, Điện Biên Phủ.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, từ quê hương Hà Tĩnh, hàng vạn dân công đầu trần, chân đất hàng tháng trời không quản đói rét, đạn bom ác liệt, vượt hàng trăm km đường đèo cao, suối sâu, vực thẳm, lưng cõng, vai gồng gánh, đẩy xe thồ đưa hàng ngàn tấn gạo, vũ khí, thuốc men ra mặt trận, góp phần vào thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.
Vượt qua mọi thử thách, gian khổ, hy sinh, quân và dân Hà Tĩnh, cùng với quân và dân cả nước làm nên những dấu ấn lịch sử oanh liệt, phi thường. Trong đó, tiêu biểu nhất là cuộc tiến công chiến lược Đông - Xuân 1953-1954 và chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ đã thể hiện truyền thống chống giặc ngoại xâm, bảo vệ quê hương, đất nước của người dân Hà Tĩnh anh hùng.
