Bộ Tư pháp đang thẩm định dự thảo nghị định của Chính phủ quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và UBND xã, phường, đặc khu trực thuộc cấp tỉnh.
Dự thảo do Bộ Nội vụ xây dựng và sẽ thay thế nghị định 45/2025 của Chính phủ.
Dự kiến số phòng chuyên môn và tương đương của cấp xã mới
Đáng chú ý, dự thảo quy định cụ thể về tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã.
Để phù hợp với định hướng tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp, dự thảo nghị định quy định phòng là cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã; thực hiện chức năng tham mưu, giúp UBND cấp xã quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương theo quy định của pháp luật.
Phòng thuộc UBND cấp xã chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, vị trí việc làm, biên chế công chức, cơ cấu ngạch công chức và công tác của UBND cấp xã, đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ của cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh.
Về các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã, căn cứ định hướng một số nhiệm vụ sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, dự thảo nghị định quy định việc sắp xếp, kiện toàn các phòng chuyên môn được tổ chức ở cấp xã.
Gồm Văn phòng HĐND và UBND, Phòng Kinh tế (đối với xã, đặc khu) hoặc Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị (đối với phường và đặc khu Phú Quốc); Phòng Văn hóa - Xã hội.
Căn cứ tiêu chí về quy mô dân số, diện tích tự nhiên, điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và các yếu tố đặc thù của từng loại đơn vị hành chính ở nông thôn, đô thị, hải đảo, UBND cấp xã được tổ chức các cơ quan chuyên môn hoặc bố trí các chức danh công chức chuyên môn để tham mưu, giúp UBND cấp xã về ngành, lĩnh vực ở địa bàn cấp xã theo quy định.
Về số lượng biên chế công chức để bố trí cho phòng chuyên môn hoặc công chức xã theo vị trí việc làm ở cấp xã, theo tờ trình của Bộ Nội vụ sẽ được thực hiện theo quy định của Chính phủ.
Phân cấp cho chính quyền địa phương cấp tỉnh quyết định số lượng biên chế công chức tại các đơn vị hành chính cấp xã trong tổng số biên chế được cấp có thẩm quyền giao phù hợp với đặc điểm, điều kiện tại địa phương.
Về khung số lượng phòng thuộc UBND cấp xã, dự thảo nghị định quy định có 3 phòng chuyên môn và tương đương; đồng thời có quy định tiêu chí để chính quyền địa phương quyết định thành lập hoặc không thành lập thêm 1 phòng chuyên môn.
Theo đó, phân cấp cho UBND cấp xã quy định cụ thể chức năng của từng phòng chuyên môn và tương đương.
Tiêu chí để được thành lập thêm 1 phòng chuyên môn là các xã, phường, đặc khu có quy mô dân số trên 60.000 người.
Việc lấy quy mô dân số làm tiêu chí để thành lập thêm 1 phòng chuyên môn xuất phát từ nhiệm vụ của cấp xã tập trung vào giải quyết các thủ tục và phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân. Riêng đặc khu Phú Quốc được tổ chức không quá 5 phòng.
Với trung tâm phục vụ hành chính công thuộc UBND cấp xã, thực hiện theo quy định của Chính phủ.
Tờ trình cũng nêu rõ nếu áp dụng tiêu chí này, có 390/3.321 đơn vị cấp xã có trên 60.000 người (tương ứng 11,7%), gồm 134/2.621 xã (tương ứng 5,1%); 254/687 phường (tương ứng 37%) và 2/13 đặc khu (tương ứng 15,4%).
Dự kiến quy định về trưởng, phó phòng thuộc UBND cấp xã
Dự thảo quy định mỗi phòng được bố trí 1 công chức lãnh đạo, quản lý chuyên trách. Trường hợp phó chủ tịch UBND cấp xã kiêm trưởng phòng thì phòng được bố trí 1 phó trưởng phòng.
Người đứng đầu phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã (trưởng phòng) do chủ tịch UBND cấp xã bổ nhiệm, chịu trách nhiệm trước UBND cấp xã, chủ tịch UBND cấp xã và trước pháp luật về thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của phòng.
Cấp phó của người đứng đầu phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã (phó trưởng phòng) là người giúp trưởng phòng chỉ đạo một số mặt công tác và chịu trách nhiệm trước trưởng phòng về nhiệm vụ được phân công.
Khi trưởng phòng vắng mặt, phó trưởng phòng được trưởng phòng ủy quyền điều hành các hoạt động của phòng.
Việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, kéo dài thời gian giữ chức vụ lãnh đạo quản lý, cho từ chức, miễn nhiệm, điều động, luân chuyển, khen thưởng, kỷ luật, thực hiện chế độ, chính sách đối với trưởng phòng, phó trưởng phòng do chủ tịch UBND cấp xã quyết định theo quy định của pháp luật.
