KKT Vũng Áng được thành lập theo Quyết định số 72/2006/QĐ-TTg ngày 3/4/2006 của Thủ tướng Chính phủ, với tổng diện tích tự nhiên 22.781 ha, bao gồm 9 xã của huyện Kỳ Anh cũ, nay nằm trên địa giới hành chính của 4 phường gồm: phường Vũng Áng, phường Hoành Sơn, một phần phường Sông Trí và một phần phường Hải Ninh.
KKT Vũng Áng là trung tâm động lực phía Nam của tỉnh và là khu vực giàu tiềm năng phát triển. Đây là khu vực có vị trí địa lý thuận lợi cho giao lưu quốc tế, nằm trên hành lang của các tuyến hàng hải quốc tế, là cửa ngõ ra biển của Lào và Thái Lan thông qua QL12C. Nơi đây còn có cảng biển nước sâu Vũng Áng - Sơn Dương, QL1, cao tốc Bắc - Nam, đường sắt Bắc - Nam và đường sắt tốc độ cao đi qua. Với vị trí địa lý thuận lợi cho phát triển công nghiệp, dịch vụ, đô thị lớn, KKT Vũng Áng hội tụ đầy đủ tiềm năng, lợi thế để hình thành nên một khu kinh tế tổng hợp, đa ngành, đa chức năng.
Đến nay, KKT Vũng Áng có 156 dự án, bao gồm 56 dự án có vốn đầu tư nước ngoài với tổng vốn đăng ký hơn 16 tỷ USD và 100 dự án đầu tư trong nước với số vốn đăng ký 85.054 tỷ đồng. Đặc biệt có nhiều dự án công nghiệp chiến lược, trọng điểm như: Khu liên hợp gang thép và cảng Sơn Dương của Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh, Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng I, Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng II; khánh thành tổ hợp nhà máy sản xuất ô tô điện, pin xe điện và khởi công Khu công nghiệp Vinhomes Vũng Áng của Tập đoàn Vingroup; các dự án điện gió...
Tập đoàn Sơn Hà và Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam còn đề xuất đầu tư nhà máy thép không gỉ và Tổ hợp cảng – kho khí LNG, nhà máy điện khí LNG…
Ông Phạm Văn Tình - Phó Trưởng BQL KKT tỉnh cho biết: "Sau gần 20 năm hình thành và phát triển, KKT Vũng Áng đã và đang khẳng định rõ về vị trí, vai trò động lực đối với thu hút đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Hà Tĩnh. Hoạt động của các doanh nghiệp, dự án trong khu kinh tế ngày càng ổn định, hiệu quả, đi vào chiều sâu. Hằng năm đóng góp trên 25% tăng trưởng GRDP, hơn 95% kim ngạch xuất nhập khẩu, 60% tổng thu ngân sách, giải quyết việc làm cho hơn 20.000 lao động. Một số sản phẩm công nghiệp chủ lực như: thép đóng góp 18%, điện đóng góp hơn 3% sản lượng cả nước…".
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, theo các chuyên gia, KKT Vũng Áng đang đối mặt với nhiều khó khăn, hạn chế. Đó là hạ tầng giao thông nội vùng, giao thông đối ngoại chưa được đầu tư đồng bộ; hạ tầng cảng biển, logistics đầu tư phát triển còn hạn chế; quỹ đất công nghiệp còn lại không nhiều, chưa đáp ứng với định hướng thu hút các dự án công nghiệp trọng điểm; công tác bồi thường, GPMB chưa đạt tiến độ đề ra; công nghiệp còn phụ thuộc rất lớn vào hoạt động của Formosa, chưa phát triển được hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ chuyên ngành thép, nhất là đối với khu vực kinh tế tư nhân trong nước.
Theo BQL KKT tỉnh, trong bối cảnh hiện nay, khi các động lực cũ đang mất dần lợi thế, để phát triển kinh tế của quốc gia nói chung và của tỉnh nói riêng cần dựa vào những đột phá chiến lược mới. Đối với KKT Vũng Áng, đến nay, tổng diện tích đất công nghiệp đã cho thuê là gần 3.900 ha, chiếm khoảng 80% tổng diện tích đất công nghiệp theo quy hoạch. Trong khi đó, nhu cầu về quỹ đất của các nhà đầu tư đang rất lớn, đặc biệt là định hướng thu hút đầu tư phát triển công nghiệp hỗ trợ chuyên ngành thép và ô tô, xe máy điện và các dịch vụ, công nghiệp phụ trợ cho các dự án công nghiệp nền tảng lớn, mang tính động lực khác được triển khai. Do đó, yêu cầu đặt ra trước mắt là cần mở rộng không gian phát triển của khu kinh tế để tạo quỹ đất thu hút các dự án đầu tư.
Theo dự thảo đề án, sau khi mở rộng, KKT Vũng Áng sẽ có diện tích khoảng 67.998 ha, trong đó, diện tích đất hiện hữu là 22.781 ha, diện tích phần đất liền mở rộng là 35.217 ha và diện tích mặt nước 10.000 ha. Ngoài các phường thuộc KKT Vũng Áng trước đây thì đề án sẽ mở rộng đến các xã như: Kỳ Khang, Kỳ Anh, Kỳ Xuân.
Ông Võ Xuân Thành - Phó Chủ tịch UBND xã Kỳ Anh cho biết: Theo dự thảo đề án mở rộng KKT Vũng Áng, toàn bộ diện tích hơn 6.500ha của xã sẽ nằm trọn trong khu kinh tế và định hướng trên địa bàn sẽ có 2 khu công nghiệp. Để đón đầu việc mở rộng KKT Vũng Áng, xã cũng đã tổ chức xin ý kiến tỉnh và các sở, ngành để lập quy hoạch chung xã trong giai đoạn mới. Tập trung hoàn thiện cơ sở hạ tầng, kết nối đồng bộ với các tuyến giao thông trọng điểm như: QL1A, đường tỉnh 551, đường ven biển, đường 70m đấu nối từ nút giao cao tốc về bãi biển Kỳ Phú, qua đó thu hút các dự án đầu tư vào địa bàn khi KKT Vũng Áng được mở rộng”.
Là địa bàn được xác định nằm ở vị trí trung tâm của KKT Vũng Áng sau khi mở rộng, phường Hải Ninh cũng đã có những bước đi để sẵn sàng đón đầu các cơ hội thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế.
Ông Phạm Danh Hiệp - Phó Chủ tịch UBND phường Hải Ninh cho biết: Ngay từ đầu, phường đã chủ động phối hợp với BQL KKT tỉnh cung cấp các hồ sơ, tài liệu để hoàn thành đồ án quy hoạch mở rộng KKT Vũng Áng trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Việc mở rộng KKT Vũng Áng là một cơ hội để tạo quỹ đất, đầu tư hạ tầng đồng bộ nhằm thu hút các nhà đầu tư trên các lĩnh vực có thế mạnh như: thương mại, dịch vụ, du lịch. Thời gian tới, khi đề án được phê duyệt, phường sẽ chủ động công tác tuyên truyền để tạo sự đồng thuận trong Nhân dân và có các chiến lược trong đào tạo nguồn nhân lực, đón đầu các dự án đầu tư vào trên địa bàn và khu vực lân cận”.
Khi đề án mở rộng KKT Vũng Áng được phê duyệt và các giải pháp về đầu tư hạ tầng được triển khai đồng bộ sẽ mang đến cho KKT Vũng Áng một diện mạo mới, trở thành trung tâm công nghiệp - năng lượng - luyện kim, logistics, cửa ngõ cảng biển quốc tế hiện đại trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Cụm cảng nước sâu Vũng Áng - Sơn Dương, các nhà máy sản xuất với quy mô lớn, có hàm lượng công nghệ, khu thương mại tự do sẽ phát triển sôi động. Hạ tầng cảng biển và kết nối giao thông được hoàn thiện, thu hút các dự án đầu tư lớn và phát triển kinh tế xanh, bền vững, khẳng định vị thế trung tâm kinh tế biển quốc gia, Phó Trưởng BQL KKT tỉnh Phạm Văn Tình cho hay.