Những ngày này, khi cau bước đang vào mùa thu hoạch, đều đặn mỗi tháng, từng container lại rời xưởng sấy cau 38 của chị Ngô Thị Hiền ở xã Mai Phụ, mang theo những lô hàng lên đường, vượt qua biên giới Việt - Trung.
Những chuyến hàng hôm nay là thành quả sau nhiều nỗ lực khởi nghiệp của người phụ nữ đã không ít lần thử sức với những ý tưởng mới nhưng chưa tìm được hướng đi thành công.
Với dự án sấy cau, chị Hiền vừa gây dựng mô hình sản xuất, vừa tham gia Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo do tỉnh tổ chức. Tại đây, dự án được các chuyên gia khoa học và công nghệ, doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước góp ý, giúp chị nhìn lại sản phẩm, cách tổ chức sản xuất và hướng phát triển của mô hình.
Chị Hiền chia sẻ: “Qua cuộc thi, tôi đã được các chuyên gia khoa học và công nghệ, các doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước góp ý để hoàn thiện dự án, tìm được hướng đi phù hợp, bền vững. Đồng thời, những người cùng có đam mê cũng tiếp thêm động lực khởi nghiệp”.
Đến nay, sản phẩm cau sấy đã được thị trường nhiều tỉnh phía Bắc ưa chuộng, đặc biệt đã xuất khẩu sang Trung Quốc với sản lượng khoảng 20 tấn/tháng.
Mô hình tạo việc làm cho khoảng 8 lao động thường xuyên và 20 lao động thời vụ với mức thu nhập từ 8 – 15 triệu đồng/tháng. Lao động chủ yếu ở các công đoạn vận chuyển, sơ chế nguyên liệu; phần lớn khu vực sản xuất được đầu tư máy móc, dây chuyền hiện đại.
Với anh Võ Tá Hoàng (xã Thạch Xuân), ý tưởng khởi nghiệp xuất phát từ một vấn đề rất thực tế trong đời sống. Sinh sống tại khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão lũ, mất điện, anh Hoàng nghĩ đến việc tận dụng nguồn điện từ ắc quy để người dân vẫn có thể sử dụng các thiết bị cần thiết khi lưới điện gặp sự cố.
Từ đó, anh nghiên cứu, chế tạo máy kích điện sine chuẩn - thiết bị chuyển đổi nguồn điện một chiều từ ắc quy thành nguồn điện xoay chiều, phục vụ nhu cầu sử dụng điện khi mất điện hoặc các hệ thống điện mặt trời độc lập.
Theo anh Hoàng, cuộc thi giúp anh được trao đổi thêm về chiến lược phát triển thị trường, cải tiến mẫu mã và đặc biệt là thương mại điện tử; đồng thời được hướng dẫn các bước để tiến hành xác lập quyền sở hữu công nghiệp, bảo hộ sản phẩm của mình. Từ chỗ loay hoay tìm đầu ra, máy kích điện của anh Hoàng hiện nay đã được bán rộng rãi trên toàn quốc qua các kênh thương mại điện tử, doanh thu ước đạt gần 2 tỷ đồng/năm.
Không chỉ cau sấy hay máy kích điện, nhiều dự án khác cũng đang từng bước tìm được chỗ đứng trên thị trường. Đơn cử như dự án sản xuất bánh ram Anh Thu của tác giả Lê Hoài Thu (phường Hà Huy Tập) đã đưa sản phẩm tới Hàn Quốc, Mỹ, Pháp; dự án HATIWO của tác giả Nguyễn Anh Đức (Công ty TNHH MTV MISG, phường Thành Sen) lựa chọn thương mại điện tử xuyên biên giới để đưa sản phẩm gỗ thủ công mỹ nghệ Hà Tĩnh tiếp cận khách hàng quốc tế; dự án phần mềm trợ lý ảo AI đa lĩnh vực của nhóm tác giả Dương Thị Anh Thư, Nguyễn Thành Chinh, Hồ Thị Phương (Công ty TNHH Phần mềm Phi Long, phường Thành Sen) đã được thương mại hóa tại các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp...
Từ năm 2019 đến nay, sau 7 lần tổ chức Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Hà Tĩnh cho thấy, trong 197 hồ sơ dự thi có 73 dự án được công nhận đạt giải và có tiềm năng phát triển. Đáng chú ý, 50 dự án đã và đang được thương mại hóa hiệu quả, chiếm khoảng 70% số dự án đạt giải.
Không chỉ các dự án khởi nghiệp, tinh thần đổi mới sáng tạo đang từng bước đi vào sản xuất, kinh doanh, tạo ra những công nghệ và sản phẩm mới có khả năng thương mại hóa. Nhiều công nghệ tiên tiến, hiện đại đã được chuyển giao, ứng dụng vào thực tiễn và đạt kết quả nổi bật như: công nghệ sản xuất cọc bê tông dự ứng lực công suất 1 triệu mét cọc/năm; công nghệ sản xuất sợi OE công suất 6.480 tấn/năm; công nghệ sản xuất ô tô điện, pin lithium iron phosphate lithium-ion; công nghệ sấy, chế biến lúa gạo công nghệ cao; công nghệ tưới tiết kiệm, tưới phun mưa, phun sương tạo ẩm trong sản xuất rau, củ, quả; công nghệ sản xuất trong nhà màng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT)...
Cùng với đó, nhiều sản phẩm hình thành từ kết quả nghiên cứu, ứng dụng và đổi mới công nghệ đã được sản xuất, thương mại hóa, đưa ra thị trường như viên ngậm thông phế, viên nhuận tràng, trà sen, bột ngũ cốc, trà túi lọc linh chi...
Cùng với giải thưởng cuộc thi, các ý tưởng, dự án khởi nghiệp, doanh nghiệp khoa học công nghệ cũng đã được kịp thời tiếp sức bằng nguồn chính sách hỗ trợ hiệu quả. Theo đó, trong giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã bố trí ngân sách khoảng 1,645 tỷ đồng hỗ trợ 4 dự án thương mại hóa sản phẩm; hỗ trợ chuyển giao 10 hợp đồng công nghệ, thiết bị cho doanh nghiệp, hợp tác xã với tổng kinh phí hỗ trợ hơn 9,504 tỷ đồng; hỗ trợ thành lập 5 doanh nghiệp khoa học và công nghệ. Từ các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp, gần 30 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và hơn 20 cơ sở sản xuất, kinh doanh mới được hình thành.
Từ thực tiễn của những dự án khởi nghiệp và các công nghệ, sản phẩm mới được hình thành từ nghiên cứu và ứng dụng cho thấy, đổi mới sáng tạo chỉ thực sự phát huy giá trị khi tạo ra sản phẩm, nâng cao năng lực sản xuất và tìm được chỗ đứng trên thị trường. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Hà Tĩnh trong giai đoạn mới.
Ông Bùi Phong An – Phó Giám đốc Sở KH&CN cho biết: “Từ yêu cầu thực tiễn, Hà Tĩnh xác định sẽ chuyển mạnh hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo từ giai đoạn hình thành sang phát triển thực chất, lấy doanh nghiệp làm trung tâm, lấy đổi mới sáng tạo làm động lực và hiệu quả kinh tế - xã hội làm thước đo.
Theo đó, cuộc thi sẽ không chỉ là nơi phát hiện, lựa chọn và tôn vinh những ý tưởng có tiềm năng, mà còn là một điểm kết nối để các dự án tiếp tục nhận được sự đồng hành sau cuộc thi. Việc hỗ trợ sẽ hướng tới một chuỗi xuyên suốt, từ ươm tạo, hoàn thiện công nghệ, phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu đến xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường. Qua đó, những vấn đề mà các dự án từng gặp phải trong quá trình thương mại hóa sẽ từng bước được tháo gỡ, giúp sản phẩm có thêm cơ hội đứng vững và phát triển”.
Cùng với hỗ trợ trực tiếp cho các dự án, Hà Tĩnh cũng định hướng đưa khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn chặt hơn với nhu cầu thực tế của nền kinh tế. Thay vì chỉ chờ những ý tưởng tìm đến cuộc thi, tỉnh sẽ nghiên cứu cơ chế đặt hàng, kết nối doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các startup cùng giải quyết những vấn đề cấp thiết trong quản lý nhà nước, đô thị, môi trường, năng lượng, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ.
