Tích tụ ruộng đất - từ chuyện những người “mê ruộng” và khát vọng nền nông nghiệp hiện đại (bài 1): Dốc vốn tích tụ 5 ha đất, ông nông dân “gàn” xây mô hình 4 tầng nấc

.....

Hơn 6 năm trước (năm 2015), ông Nguyễn Đức Hà trở về quê sau nhiều năm lao động ở Angola. Với số tiền dành dụm được khá lớn, lẽ ra ông Hà cùng vợ có thể chọn một công việc nhàn nhã để làm ăn sinh sống. Tuy nhiên, không giống ai và cũng không nghe lời can ngăn nào, ông quyết định bán đất ở, bán vàng và một số tài sản để tích tụ ruộng đất, làm ăn lớn bằng sản xuất nông nghiệp. Quyết định của ông không chỉ khiến nhiều người làng cho đó là “ngược đời” mà chính vợ ông cũng cực lực phản đối.

“Khi chồng bàn về việc bán đất, bán vàng để đầu tư vào làm trang trại, tôi đã nhất quyết không chịu. Lúc đó, ở đây chỉ là một bãi cây lác mênh mông, hoang hóa và sâu lắm, dường như không mấy ai bước chân đến” - bà Bùi Thị Mai (vợ ông Hà) chia sẻ.

Video: Bùi Thị Mai (vợ ông Hà) chia sẻ về quyết định bán đất, bán vàng để đầu tư xây dựng mô hình kinh tế trang trại của gia đình.

Ngoài việc lo chồng không đủ sức để làm, bà Mai còn nghĩ bao nhiêu năm, 2 vợ chồng dành dụm được chút vốn nằm cả ở 3 miếng đất. Nếu bán hết mong làm giàu trên những mênh mông đất vùng ruộng xấu người ta đã bỏ chẳng khác nào ôm tiền đi đánh bạc. Vậy nhưng, là người quyết liệt, muốn làm thì làm bằng được, ông Hà đã tìm mọi cách bảo vệ chủ kiến của mình. Ông tự tìm hiểu và lên phương hướng phát triển cho trang trại cũng như làm công tác tư tưởng bằng cách phân tích được, mất giữa làm trang trại và làm nghề khác mưu sinh để thuyết phục vợ.

Năm 2015, ông Hà bắt đầu hành trình của mình với việc thuê lại trang trại 10 sào ruộng của một người trước đó và cơ hội cho người “ham ruộng” tiếp tục mở ra khi nhiều hộ dân là xã viên của HTX Nông nghiệp Yên Diên có ruộng ở cạnh trang trại ông liên tiếp bỏ hoang hoặc trả ruộng vì làm kém hiệu quả. Với sự ủng hộ của chính quyền địa phương, thông qua hợp đồng với HTX, ông Hà lần lượt tích tụ thêm 3 mẫu ruộng (năm 2016), rồi 3,2 mẫu (từ năm 2017-2018), 2,7 mẫu (năm 2020). Đến thời điểm này, ông Hà đã tích tụ được tổng cộng 9,9 mẫu, tương đương gần 5 ha đất làm tư liệu sản xuất.

Để có tiền cải tạo đất, xây dựng các vùng sản xuất, chăn nuôi, trồng lúa, thả cá, vợ chồng ông bán 1 miếng đất ở mặt tiền trung tâm xã và chiếc xe ô tô cũ, cộng với 12 cây vàng và rút hơn 300 triệu đồng tiết kiệm trong ngân hàng. Vậy là, hơn 1,6 tỷ đồng đều được ông Hà đổ vào đầu tư xây dựng nhà trại, trả tiền nhân công và trang bị các loại máy móc nông nghiệp hiện đại. Chủ tịch Hội Nông dân xã Yên Hồ - Trần Văn Tiến nói: “Hiếm có người nông dân nào mạnh tay sắm sửa và chịu khó mày mò, làm chủ được tất cả các loại máy móc như ông Hà. Máy xúc, máy ủi, máy cày, máy đào đất, máy phun gieo… được ông chủ trang trại vận hành thành thục. Nhờ đó giảm được chi phí nhân công, tăng hiệu quả công việc”.

4h sáng, khi làng quê vùng ven sông La đang chìm trong bóng đêm thì tại trang trại giữa cánh đồng Ngãi, thôn Quy Vượng, xã Yên Hồ, ánh đèn đã bật sáng. Tiếng gà gáy sớm cất lên, ông Hà và bà Mai bắt đầu tất bật vào việc.

Trong khi ông Hà lắp lại chiếc bình ắc quy mới sạc vào chiếc máy xăm đất thì bà Mai ra vườn, vào trại thu hoạch hoa quả, trứng gà… Trong ánh đèn pin đội đầu phản chiếu những luồng sương bay, bà Mai cho biết, trừ cá, lúa, những sản phẩm thu hoạch tập trung theo vụ quy mô lớn thì thu nhập hằng ngày từ trứng gà, vịt, ổi, chuối… cũng đem về cho gia đình một khoản tiền khá, đều đặn hằng ngày. Hôm nhiều, thương lái đến lấy trực tiếp có khi 5 - 7 triệu đồng; hôm ít, bà tự đem ra chợ bán cũng thu về 500 ngàn đến 1 triệu đồng.

Đầu tư hàng trăm triệu đồng để sắm sửa các loại máy móc phụ vụ sản xuất, ông nông dân “gàn” đã tiết kiệm được tiền thuê nhân công và tăng năng suất lao động.

Video: Ông Nguyễn Đức Hà nói về việc đầu tư các loại máy móc để nâng cao hiệu quả sản xuất.

“Trải qua năm đầu thất bát vì dịch bệnh trên vật nuôi, nguồn thu trang trại còn nhỏ giọt, sau nhiều đêm không ngủ được, tôi quyết định phải tìm hiểu cho được tại sao nhiều nơi cũng từ ruộng người ta làm được còn mình chưa có hiệu quả. Tôi khăn gói ra một số tỉnh phía Bắc rồi lại về Hà Tĩnh. Sau khi tìm hiểu một số mô hình 4 tầng nấc như ở Tượng Sơn (Thạch Hà), tôi nghĩ mình đã tìm ra hướng đi. Trở về từng bước xây dựng mô hình theo phương thức sản xuất mới, đa dạng các loại cây con, có quy hoạch, kế hoạch bài bản hơn, gia đình tôi từng bước tăng nguồn thu ” - ông Hà cho biết.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đặng Ngọc Sơn cùng lãnh đạo Văn phòng Điều phối chương trình MTQG xây dựng NTM kiểm tra mô hình kinh tế tổng hợp từ chuyển đổi đất lúa của ông Nguyễn Đức Hà.

Riêng năm 2020, trang trại đã đạt doanh thu gần 1,4 tỷ đồng. Trong đó, hơn 3 ha lúa hữu cơ cả 2 vụ thu hoạch đạt gần 38 tấn lúa tươi, mỗi tấn bán tại chỗ 8 triệu đồng thu về khoảng 300 triệu đồng; gần 1 ha hồ nuôi cá các loại cùng 1.000 con vịt đẻ thu được 340 triệu đồng. Trên phần diện tích còn lại hơn 1 ha đất cao khu vực trang trại, ông trồng 50 cây mít Thái, 100 gốc táo, 100 gốc ổi Đài Loan, 2 sào chuối lấy quả; nuôi 20 con lợn, 1.000 con gà, ngan, bồ câu… thu về 295 triệu đồng. Ngoài diện tích tập trung ở khu vực trang trại, ông còn thuê thêm 2 ha lúa ruộng rươi (trồng lúa hữu cơ kết hợp khai thác rươi tự nhiên) ở cánh đồng cạnh bãi biền sông La, thu được 450 triệu đồng/năm. Sau khi trừ hết các chi phí, gia đình ông lãi khoảng 700 triệu đồng.

Dẫn chúng tôi đi thăm từng “tiểu dự án” trong trang trại mênh mông màu xanh, ông Nguyễn Đức Hà chia sẻ: “Sở dĩ, tôi tích tụ ruộng đất, xây dựng được trang trại 4 tầng nấc thành công là nhờ vào sự đồng hành của chính quyền địa phương và đặc biệt là bắt gặp chủ trương xây dựng mô hình thí điểm 4 tầng nấc tại vùng đất thuần lúa Yên Hồ do Văn phòng Điều phối chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM tỉnh thực hiện. Còn nhớ, khi tôi mới vỡ vạc những hạng mục đầu tiên của mô hình 4 tầng nấc, bác Oánh (ông Trần Huy Oánh - Chánh Văn phòng Điều phối chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM tỉnh) đã tới thăm, dành cả buổi khảo sát, tư vấn, cầm tay chỉ việc. Sự say sưa, tâm huyết của những người cán bộ đó khiến tôi như được truyền lửa”.

Mô hình 4 tầng nấc của ông Hà bao gồm: giàn trồng các loại rau, quả; mặt đất trồng cây ăn quả ngắn ngày và chăn nuôi; mặt nước trồng lúa, nuôi vịt, cá; tầng sâu nuôi ốc nhồi. Như vậy, trên một đơn vị diện tích kết hợp nuôi trồng 4 loại cây, con cho thu nhập cùng một thời gian.

Sau 6 năm“ăn đồng, ngủ trại”, giờ đây trang trại 4 tầng nấc của vợ chồng ông Hà đã cho thu nhập khá ổn định.

Giờ đây, nhìn lại 6 năm 2 vợ chồng “ăn đồng, ngủ trại”, dẫu công việc tất bật từ sáng tới tối nhưng bà Bùi Thị Mai phấn khởi vì sau những vất vả, cố gắng, gia đình đã có những thành quả bước đầu. Còn ông Nguyễn Đức Hà thì vẫn chưa tự bằng lòng vì còn ấp ủ nhiều khát vọng mới: “Ước mơ của tôi là xây dựng một trang trại không chỉ có thu nhập cao mà còn là một mô hình điển hình 4 tầng nấc, một điểm đến đẹp nhất giữa làng quê NTM Yên Hồ để mọi người từ khắp nơi có thể đến tham quan, trải nghiệm, thưởng thức các sản phẩm sạch. Tôi yêu đồng ruộng quê hương mình và tôi làm vì yêu thích, vì muốn tạo ra một điều gì đó đẹp đẽ và có giá trị”.

Video: Ông Hà chia sẻ về sự đồng hành của các cấp, ngành và mong ước phát triển mô hình.

Tạm biệt vợ chồng người nông dân ở vùng quê lúa khi những con chiền chiện đã bắt đầu sà xuống đồng lúa mẩy vàng hứa hẹn cho sản lượng chừng 28 tấn/4 ha (tăng 25% so với vụ xuân năm 2020), chúng tôi ngắm nhìn trang trại mênh mông như tấm thảm xanh tươi căng tràn sức sống và mang theo gửi gắm lạc quan, kiên quyết của ông nông dân “gàn” đi đầu nắm bắt xu thế sản xuất mới, ước mong làm giàu, làm đẹp cho quê hương.

thiết kế: huy tùng