Để chuẩn bị gieo trồng 2 sào ngô, ông Lương Đình Ngụ (xã Hương Phố) tiến hành phun thuốc trừ cỏ để xử lý đất trước khi xuống giống. Thế nhưng, trong suốt quá trình phun thuốc, ông không đeo khẩu trang, không đi ủng mà bước chân trần trên ruộng. Dù biết việc tiếp xúc trực tiếp với hóa chất có thể gây hại cho sức khỏe, ông Ngụ vẫn chủ quan.
“Tôi biết thuốc trừ cỏ có thể gây hại cho sức khỏe nếu tiếp xúc trực tiếp, nhất là khi không có đồ bảo hộ. Nhưng do vội ra đồng nên tôi quên mang theo khẩu trang, ủng và các vật dụng cần thiết", ông Lương Đình Ngụ chia sẻ.
Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại xã Hà Linh. Để chuẩn bị gieo trồng diện tích ngô của gia đình, ông Nguyễn Bản tiến hành phun thuốc trừ cỏ nhưng không sử dụng găng tay, khẩu trang, kể cả khi pha thuốc và phun trên đồng ruộng.
Ông Nguyễn Bản cho biết: “Tôi thường xuyên phun thuốc trừ sâu, trừ cỏ, không chỉ trên ruộng của gia đình mà còn nhận phun thuê để kiếm thêm thu nhập. Làm công việc này nhiều năm nên tôi đã thành thói quen, ít khi sử dụng khẩu trang, găng tay hay các đồ bảo hộ khác vì thấy không tiện lúc di chuyển. Dù biết tiếp xúc với thuốc bảo vệ thực vật hóa học có thể ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng nghĩ tiện trước mắt đã, còn ảnh hưởng thì tính sau”.
Theo thống kê của ngành nông nghiệp và môi trường, Hà Tĩnh có gần 100 nghìn ha đất sản xuất trồng trọt. Mỗi năm, người dân sử dụng hơn 200 tấn thuốc bảo vệ thực vật để phòng trừ sâu bệnh, cỏ dại, chủ yếu là thuốc hóa học. Với lượng thuốc sử dụng lớn, việc thiếu các biện pháp bảo hộ trong quá trình pha và phun thuốc làm gia tăng nguy cơ phơi nhiễm hóa chất, gây ảnh hưởng đến sức khỏe người sản xuất. Đáng lo ngại, việc tiếp xúc thường xuyên, kéo dài có thể dẫn đến những tổn thương nghiêm trọng, khó nhận biết ngay từ ban đầu.
Bác sĩ Lê Viết Long – Phó Trưởng khoa Da liễu, Bệnh viện Đa khoa Hà Tĩnh cho biết: “Việc phun thuốc trừ sâu, thuốc trừ cỏ mà không sử dụng các phương tiện bảo hộ lao động tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe. Trước hết, khi hóa chất tiếp xúc trực tiếp với da có thể gây kích ứng, mẩn đỏ, ngứa, viêm da tiếp xúc, thậm chí bỏng hóa chất. Một số hoạt chất còn có thể thẩm thấu qua da, đi vào cơ thể và gây ngộ độc. Ngoài ra, việc hít phải hơi thuốc hoặc các hạt thuốc trong quá trình phun có thể ảnh hưởng đến đường hô hấp, hệ thần kinh, gan, thận và các cơ quan khác. Nguy cơ càng gia tăng nếu tiếp xúc thường xuyên, kéo dài. Vì vậy, người dân cần sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ phù hợp khi pha và phun thuốc bảo vệ thực vật hóa học, ngay cả khi đã quen với công việc này”.
Ông Lê Tùng Dương – Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn và Quản lý chất lượng, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: “Ngành chức năng đã phối hợp với các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, đúng quy định. Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế, vẫn còn không ít nông dân chưa tuân thủ các biện pháp bảo hộ khi pha và phun thuốc. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc "4 đúng" (đúng thuốc - đúng lúc - đúng liều lượng, nồng độ - đúng cách); đồng thời phối hợp với chính quyền cơ sở đẩy mạnh kiểm tra, giám sát việc sử dụng thuốc và chấp hành các quy định về an toàn lao động".
Thuốc bảo vệ thực vật có vai trò quan trọng trong phòng trừ sâu bệnh, cỏ dại, bảo vệ năng suất cây trồng. Tuy nhiên, hiệu quả sản xuất phải đi đôi với bảo đảm an toàn cho người sử dụng. Bên cạnh sự tuyên truyền, hướng dẫn của ngành chức năng và chính quyền địa phương, điều quan trọng là mỗi nông dân cần chủ động thay đổi thói quen, tuân thủ quy trình sử dụng thuốc và trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ.
Trước khi pha và phun thuốc bảo vệ thực vật, người dân cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, trang bị đầy đủ quần áo bảo hộ, găng tay chống hóa chất, ủng, kính bảo vệ mắt và khẩu trang hoặc mặt nạ có bộ lọc phù hợp. Trong quá trình phun, không ăn uống, hút thuốc; tránh phun ngược chiều gió hoặc khi thời tiết có gió mạnh, đồng thời hạn chế để hóa chất tiếp xúc trực tiếp với da và đường hô hấp. Sau khi phun, cần vệ sinh cơ thể, thay giặt quần áo bảo hộ, thu gom và xử lý bao bì thuốc đúng quy định.