Theo nhận định của ngành chuyên môn, nguy cơ dịch tả lợn châu Phi (DTLCP) phát sinh và lây lan trên diện rộng trong thời gian tới ở mức rất cao. Kết quả giám sát chủ động của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy mầm bệnh vẫn lưu hành với tỷ lệ tương đối cao, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các ổ dịch mới và lây lan nhanh giữa các cơ sở chăn nuôi nếu không được phát hiện, kiểm soát và xử lý kịp thời. Trong khi đó, thời tiết diễn biến phức tạp ảnh hưởng đến sức đề kháng của vật nuôi, tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh phát triển.
Đồng thời, hoạt động chăn nuôi, vận chuyển, buôn bán động vật và sản phẩm động vật dự báo gia tăng để phục vụ nhu cầu tiêu dùng dịp Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027. Đặc biệt, tình hình DTLCP diễn biến phức tạp tại Lào tiềm ẩn nguy cơ xâm nhập vào Hà Tĩnh thông qua hoạt động thu gom, vận chuyển, tiêu thụ lợn mắc bệnh, thịt lợn không bảo đảm yêu cầu kiểm dịch qua cửa khẩu, đường mòn, lối mở.
Để chủ động phòng, chống dịch bệnh, bảo vệ đàn vật nuôi và bảo đảm nguồn cung thực phẩm cho thị trường, cơ quan chuyên môn khuyến cáo các địa phương, lực lượng chức năng liên quan tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp, không để dịch bệnh bùng phát, lây lan trên diện rộng.
Những địa phương đang có ổ dịch cần huy động nguồn lực kiểm soát chặt chẽ các ổ dịch; kịp thời tiêu hủy lợn mắc bệnh, chết do bệnh, bảo đảm chính xác về số lượng, khối lượng và đầy đủ hồ sơ, thủ tục theo quy định. Đồng thời, tăng cường phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi mua bán, vận chuyển động vật mắc bệnh, vứt xác động vật chết gây lây lan dịch bệnh và ô nhiễm môi trường.
Tại các xã biên giới, lực lượng chức năng chú trọng tăng cường kiểm tra, kiểm soát, ngăn chặn tình trạng buôn bán, vận chuyển lợn trái phép qua biên giới. Các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân không tham gia, tiếp tay cho hoạt động vận chuyển, kinh doanh động vật, sản phẩm động vật không rõ nguồn gốc; rà soát số lượng, kiểm soát đàn lợn để kịp thời phát hiện sự biến động, tăng số lượng đột biến do có sự cấu kết, hợp thức hóa nguồn gốc lợn được vận chuyển, nhập lậu.
Các lực lượng của địa phương tổ chức kiểm tra, giám sát chặt chẽ tại các cơ sở buôn bán, thu gom, giết mổ động vật, sản phẩm động vật; tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, truy xuất nguồn gốc đối với việc buôn bán, vận chuyển, nhất là lợn tiêu thụ tại địa bàn; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật.
Ngoài ra, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành tiêm vắc-xin phòng bệnh đợt 2 năm 2026, bảo đảm tối thiểu 80% đàn vật nuôi nằm trong diện tiêm phòng được tiêm đủ, đúng loại vắc-xin tại thời điểm tiêm phòng.
Cơ quan chuyên môn cũng khuyến cáo người chăn nuôi cần nâng cao ý thức, trách nhiệm trong phòng, chống dịch bệnh; thường xuyên vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại, kiểm soát người và phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi; tuyệt đối không giấu dịch, không tự ý giết mổ, mua bán, vận chuyển lợn mắc bệnh hoặc nghi mắc bệnh, không vứt xác động vật chết ra môi trường. Khi phát hiện đàn lợn có dấu hiệu bất thường, người chăn nuôi phải kịp thời khai báo với chính quyền địa phương hoặc cơ quan chuyên môn để được hướng dẫn xử lý, hạn chế thấp nhất nguy cơ dịch bệnh lây lan.
Từ đầu năm đến nay, DTLCP đã xảy ra tại một số xã, phường trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh, làm hơn 2.000 con lợn mắc bệnh, chết và buộc phải tiêu hủy với tổng khối lượng hơn 163 tấn. Hiện nay, toàn tỉnh còn 17 xã có ổ dịch DTLCP chưa qua 21 ngày; các ổ dịch chủ yếu xuất hiện nhỏ lẻ, phân tán tại các hộ chăn nuôi.
