Sau thời gian đi xuất khẩu lao động trở về, anh Trần Đức An (thôn Yên Tràng, xã Trường Lưu) quyết định ở lại quê hương lập nghiệp. Với mong muốn phát triển kinh tế và góp phần giải quyết đầu ra cho nông sản địa phương, anh cùng bạn bè chung vốn thành lập HTX Nông nghiệp sạch Trường Lưu. Gần 2 năm hoạt động, HTX từng bước hình thành quy trình thu mua, chế biến và tiêu thụ lúa gạo, tạo dựng những nền tảng đầu tiên cho hướng phát triển lâu dài.
Anh Trần Đức An – Giám đốc HTX Nông nghiệp sạch Trường Lưu chia sẻ: “Những ngày đầu khởi nghiệp, HTX gặp không ít khó khăn do thiếu kinh nghiệm thu mua, chế biến, trong khi thị trường tiêu thụ chưa ổn định. Sản xuất nông nghiệp phụ thuộc vào thời tiết, sâu bệnh cũng khiến chất lượng lúa giữa các vụ có lúc chưa đồng đều, ảnh hưởng đến chất lượng gạo thành phẩm. Để đứng vững trên thị trường, chúng tôi vừa tìm kiếm đối tác, vừa từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất, chú trọng lựa chọn nguyên liệu và kiểm soát chất lượng sản phẩm”.
Để khắc phục khó khăn, nâng cao chất lượng và năng lực chế biến, HTX đã đầu tư gần 4 tỷ đồng xây dựng nhà xưởng, mua sắm máy xát, máy lọc sạn, cân tự động cùng nhiều thiết bị phục vụ sản xuất. Hệ thống máy móc được đầu tư đồng bộ giúp các khâu chế biến thuận lợi hơn, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.
Cùng với đầu tư cơ sở vật chất, HTX chú trọng mở rộng nguồn nguyên liệu và tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Lúa được thu mua tại các địa bàn thuộc huyện Can Lộc, Đức Thọ (cũ), sau đó chế biến thành nhiều dòng gạo như Khang Dân, Tám Thơm, Bắc Hương, ST25… đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng. Nhờ từng bước nâng cao chất lượng và mở rộng đầu ra, sản phẩm của HTX đã có mặt tại một số tỉnh, thành phố phía Bắc như Bắc Ninh, Hải Phòng, Lạng Sơn, Quảng Ninh. Năm 2025, HTX xuất ra thị trường hơn 150 tấn gạo, đạt doanh thu gần 2,6 tỷ đồng. Từ đầu năm 2026 đến nay, sản lượng tiêu thụ đã vượt 250 tấn, doanh thu hơn 4,3 tỷ đồng.
Từ những kết quả bước đầu trong sản xuất, kinh doanh gạo, HTX tiếp tục tìm hướng gia tăng giá trị nông sản. Đơn vị đã mở rộng sang sản xuất bánh đa nem theo quy trình khép kín, sử dụng gạo sạch làm nguyên liệu. Việc phát triển thêm mặt hàng này không chỉ đa dạng hóa sản phẩm mà còn góp phần nâng cao giá trị hạt gạo, mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường.
Song song với mở rộng sản xuất, từ tháng 7/2026, HTX Nông nghiệp sạch Trường Lưu triển khai xây dựng bộ nhận diện thương hiệu, hoàn thiện phương án sản xuất, kinh doanh và hồ sơ đánh giá, phân hạng OCOP cho hai sản phẩm gạo và bánh đa nem. Đến nay, HTX đang hoàn tất những bước cuối cùng để các sản phẩm được xem xét công nhận OCOP, qua đó tạo thêm cơ hội nâng cao giá trị, khẳng định thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Thời gian tới, HTX dự kiến nghiên cứu mở rộng sản xuất thêm các mặt hàng như bún khô, bánh canh khô, từng bước đa dạng hóa sản phẩm chế biến từ gạo và tiếp cận thêm các thị trường mới. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh đầu tư máy móc, nâng cao chất lượng sản phẩm, HTX xác định việc chủ động nguồn nguyên liệu, xây dựng vùng sản xuất lúa chất lượng cao là yếu tố quan trọng.
Ông Nguyễn Hữu Hài – Chủ tịch Hội Nông dân xã Trường Lưu cho biết: “Thời gian tới, địa phương định hướng quy hoạch, xây dựng các cánh đồng sản xuất lúa theo hướng tập trung gắn với liên kết sản xuất và tiêu thụ. HTX Nông nghiệp sạch Trường Lưu sẽ được hướng dẫn phối hợp với chính quyền, vận động và hướng dẫn người dân áp dụng quy trình canh tác phù hợp, từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung, nâng cao chất lượng hạt gạo. Qua đó, tạo sự gắn kết giữa sản xuất và tiêu thụ, giúp nông dân ổn định đầu ra, đồng thời hỗ trợ HTX phát triển sản xuất, mở rộng thị trường”.
Không chỉ góp phần tiêu thụ nông sản, HTX Nông nghiệp sạch Trường Lưu còn tạo việc làm thường xuyên cho 6 lao động địa phương, với mức thu nhập từ 7-9 triệu đồng/người/tháng. Bà Nguyễn Thị Nhung - người gắn bó với HTX từ những ngày đầu thành lập, chia sẻ: “Công việc ở HTX giúp tôi có thu nhập ổn định hằng tháng, trang trải chi phí sinh hoạt gia đình. Được làm việc gần nhà, có nguồn thu đều đặn nên tôi yên tâm gắn bó lâu dài”.
Từ những bước đi ban đầu còn nhiều khó khăn, HTX Nông nghiệp sạch Trường Lưu đang từng bước mở rộng quy mô, đa dạng hóa sản phẩm và tìm kiếm cơ hội phát triển thị trường. Cùng với nỗ lực của HTX, sự đồng hành của địa phương trong xây dựng vùng nguyên liệu và liên kết sản xuất được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để nâng cao giá trị hạt gạo, thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp ở Trường Lưu.