(Baohatinh.vn) - Chính quyền tân Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 18/2 đã hủy bỏ yêu cầu khôi phục tất cả các lệnh trừng phạt của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhằm vào Iran của chính quyền người tiền nhiệm Donald Trump.
Lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei. (Ảnh: AP)
Theo Hãng thông tấn Mỹ AP, động thái này có thể giúp Washington tiến tới việc tái gia nhập thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015.
Thỏa thuận hạt nhân Iran (Kế hoạch hành động toàn diện chung - JCPOA) được ký năm 2015 giữa Iran với nhóm P5+1 (gồm Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức). Theo đó, Iran sẽ giảm làm giàu uranium, còn các nước khác sẽ tháo gỡ lệnh trừng phạt kinh tế tương ứng.
Năm 2018, Tổng thống Mỹ Donald Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân này và tái áp đặt các lệnh trừng phạt lên Iran. Iran trả đũa bằng cách từ bỏ dần các cam kết về giới hạn trong hoạt động hạt nhân của mình, đặc biệt thể hiện qua kế hoạch lắp đặt các máy ly tâm tiên tiến tại cơ sở làm giàu uranium lớn nhất nước này ở thành phố Natanz, tỉnh Isfahan.
Quyền đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Richard Mills mới đây đã thay mặt Tổng thống Joe Biden gửi công hàm tới Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, trong đó nêu rõ, Mỹ “rút lại” ba công hàm từ chính quyền của cựu Tổng thống Donald Trump. Đỉnh điểm là khi chính quyền ông Trump đơn phương tuyên bố, các biện pháp trừng phạt của Liên Hợp Quốc đối với Iran “có hiệu lực trở lại" từ 20h ngày 19/9/2020. Những nước thành viên Liên Hợp Quốc nào không thực thi lệnh trừng phạt sẽ phải gánh chịu hậu quả.
Cũng trong ngày 18/2/2021, Bộ Ngoại giao Mỹ Hoa Kỳ thông báo nước này đã chấp nhận lời mời từ Liên minh châu Âu để tham dự một cuộc họp giữa Iran và nhóm P5+1.
“Mỹ sẽ chấp nhận lời mời từ Cao ủy Liên minh châu Âu tham gia cuộc họp nhóm P5+1 với Iran để thảo luận về hướng ngoại giao đối với chương trình hạt nhân Iran”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price ngày 18/2 tuyên bố.
Trong thông điệp chúc mừng tết Bunpimay Lào năm 2569 (theo Phật lịch), Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Chủ tịch nước CHDCND Lào Thongloun Sisoulith kêu gọi tăng cường đoàn kết toàn dân tộc, chung sức thúc đẩy phát triển bền vững.
Thủ tướng Israel khẳng định đã chấp thuận thỏa thuận hòa bình với Liban về nguyên tắc nhưng đặt ra hai điều kiện: giải giáp vũ khí của Hezbollah và đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad của Pakistan ngày 11/4 đang rơi vào thế bế tắc, chủ yếu do bất đồng liên quan đến eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược toàn cầu.
Tham dự cuộc đàm phán có đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và ông Jared Kushner - con rể của ông Trump, cùng Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Kéo dài thời gian ngừng bắn, bùng nổ chiến tranh trở lại hoặc các cuộc tấn công ở cường độ thấp khi Iran kiểm soát Hormuz, mỗi kịch bản như vậy đều định hình lại khu vực theo hướng có lợi cho Tehran.
Ngày 9/4, Iran thông báo các lộ trình thay thế cho tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, do lo ngại nguy cơ từ thủy lôi tại khu vực chính của tuyến đường thủy huyết mạch này.
Sau khi tuyên bố đạt mục tiêu trong chiến dịch quân sự “Epic Fury” và thiết lập lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần, Mỹ và Iran đang chuẩn bị bước vào các cuộc đàm phán trực tiếp, song nhiều bất đồng giữa hai bên vẫn chưa được giải quyết.
Truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon.
Theo phóng viên TTXVN tại La Habana, ngày 7/4, Bộ Năng lượng và Mỏ Cuba thông báo 2 tàu phát điện nổi hiện đang ở Cuba là Belgin Sultan và Erol Bay, với tổng công suất lắp đặt 124 MW, sẽ tiếp tục phát điện trong nửa cuối tháng này, sử dụng nhiên liệu từ dầu viện trợ của Nga.
Truyền thông Mỹ dẫn lời quan chức cấp cao cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành không kích các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg - đầu mối xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nằm ngoài khơi phía Tây Iran.
Khi thời hạn do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra liên quan việc mở lại eo biển Hormuz đang đến gần, Iran đã kêu gọi thanh niên tham gia các hoạt động mang tính biểu tượng nhằm bảo vệ các nhà máy điện trọng điểm.
Trong cuộc họp báo tôn vinh chiến dịch giải cứu phi công ở Iran, ông Trump đe dọa toàn bộ đất nước Iran sẽ bị “tiêu diệt” chỉ trong 1 đêm nếu không mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4.
Đại diện Bộ Ngoại giao Iran khẳng định: “Việc Iran nhanh chóng và thẳng thắn đưa ra quan điểm không nên bị coi là sự đầu hàng", và lưu ý Tehran sẽ thông tin khi cần thiết.
Mỹ, Iran và các bên trung gian được cho đang thảo luận các điều khoản cho một lệnh ngừng bắn tiềm năng kéo dài 45 ngày và tiến tới chấm dứt xung đột vĩnh viễn.
Vụ Iran bắn rơi tiêm kích F-15E và những diễn biến khác trong chiến sự đang gia tăng sức ép lên Tổng thống Trump, khiến ông ngày càng khó tìm lối thoát như ý muốn.
Trong một động thái mới trên mặt trận năng lượng tại châu Âu, Italy đang cùng với Đức, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Áo thúc đẩy việc áp thuế đối với lợi nhuận vượt mức của các công ty năng lượng để kiềm chế chi phí năng lượng do giá dầu và khí đốt cao, vốn trầm trọng hơn do cuộc xung đột tại Trung Đông và hỗ trợ các gia đình và doanh nghiệp, mà không làm tăng nợ công.
Thượng nghị sĩ Valentina Matviyenko, người đứng đầu Hội đồng Liên bang Nga (tức Thượng viện Nga) đã giải thích lý do Nga sẽ không bắt cóc hoặc ám sát Tổng thống Zelensky, như hành động của Mỹ ở Venezuela và Iran.
