Phát hiện một kiệt tác "bị bỏ quên" của Michelangelo

Tuần tới, hơn 130 bức phác thảo của danh họa Phục hưng Michelangelo sẽ được trưng bày trong triển lãm Michelangelo: Divine Draftsman and Designer tại Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan (Mỹ). Đáng nói, trong số đó, người xem sẽ được chiêm ngưỡng một tác phẩm mới được khẳng định là của thiên tài này.

phat hien mot kiet tac bi bo quen cua michelangelo

Bức phác thảo được cho là của Michelangelo

Đây là bức phác họa vẽ bằng phấn đen trên giấy trắng, được sáng tác vào khoảng năm 1530. Carmen C. Bambach, giám tuyển đã dày công thu thập 8 năm để tổ chức được triển lãm nêu trên, nhận định tác phẩm này là của Michelangelo.

Bức phác họa này nằm trong bộ sưu tập của Bảo tàng Stadel ở Frankfurt (Đức) từ thế kỷ 19. Phía trên bức phác thảo có những dòng chữ viết tay, trong tranh mô tả hai nhân vật, trong đó có một người đàn ông khỏa thân.

Trong một cuộc phỏng vấn, Bambach giải thích lý do tại sao bà lại cho đây là tác phẩm của Michelangelo. Theo bà, một số chuyên gia cho rằng đây là bản sao một tác phẩm của Michelangelo do Giorgio Giulio Clovio vẽ. (Trong thế kỷ 16, Clovio vốn nổi tiếng khi cho ra đời nhiều bản sao như vậy.) Tuy nhiên Bambach lại nghi ngờ điều này.

"Mọi thứ đều có sự khác biệt rất rõ, kể cả giấy vẽ. Màu xám mịn của Clovio đối nghịch với phong cách của Michelangelo. Sự đồng đều là một tính năng nhất quán trong các bức tranh của Clovio, trong cả bản gốc và bản sao" – bà nói – "So sánh với các chân dung khỏa thân, có thể nhận thấy rõ phía thân trên xương xẩu, các yếu tố ngoại vi được phác họa nhẹ và những chỗ sửa chữa được xúc tiến song song. Đây là những đặc trưng trong phong cách vẽ của Michelangelo".

Cũng theo Bambach, những dòng chữ viết tay phía trên bức tranh cũng từng được coi là của một người vô danh và nhiều người cũng cho rằng đây cũng không phải là của Michelangelo sau khi so sánh với nhiều bức thư và tài liệu mà ông để lại. Tuy nhiên, Bambach cho biết những dòng viết tay này rất đặc biệt và chỉ ra những móc bên trái của các chữ cái nhất định - một phong cách "bất thường" nữa khiến bà nghĩ đến một nhân vật nữa trong thời của Michelangelo. Cụ thể, đó là Sebastiano del Piombo, một nghệ sĩ Venice đã dành gần 20 năm để nghiên cứu về Michelangelo ở Roma, không chỉ là một họa sĩ mà còn là một nhà thơ.

Say mê những tác phẩm của Michelangelo, chàng trai del Piombo trẻ trung thường cho ra đời những bức tranh vẽ dựa theo các tác phẩm của "thần tượng" mình. Del Piombo và Michelangelo thường có sự trao đổi rộng rãi. Michelangelo thường gửi cho chàng trai trẻ các bức phác họa của mình, còn Sebastiano thường chia sẻ các bài thơ và đôi khi là các khổ thơ được phổ nhạc.

Thẩm định phần chữ viết tay trên bức tranh phác thảo của Michelangelo, Bambach cho rằng đây là của Sebastiano, người có cách viết chữ "l" và "d" có những dấu móc đặc trưng. Thực tế, Sebastiano là người thuận tay trái, song ông đã tự luyện viết tay phải, nhưng "không giống với bất cứ nhà văn thuận tay phải nào khác, tất cả các dấu móc của chữ cái của del Piombo lại hướng về phái trái hơn về phía phải".

Song vấn đề ở đây là liệu bức tranh có phải do Sebastiano del Piombo vẽ? Bambach khẳng định: không thể. Bà phân tích một bức tranh của Sebastiano được lấy cảm hứng từ tác phẩm The Christ Child and Infant Saint John the Baptist của Michelangelo: trong khi các bức vẽ của Michelangelo đều có đường nét sắc nét, giàu cá tính, thì tác phẩm của del Piombo lại là những nét vẽ mỏng mảnh với nhiều nét tăng cường.

Khi giành được bức tranh này hồi năm 1850, Bảo tàng Stadel mô tả đây là tác phẩm của Michelangelo. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu hiện đại đã "săm soi" và hai học giả thế kỷ 20, gồm Bernard Berenson và Luitpold Dussler, đều phủ nhận những tuyên bố đây là tranh của Michelangelo.

Thế nhưng Bambach đã nghiên cứu rất kỹ các đường nét vạch sâu trong tranh. Michelagelo hay vẽ phấn trên giấy. Nếu trong một bức tranh chép, khó có thể phát hiện ra đặc điểm này nếu như không nhìn bằng kính lúp. Nhưng, nhìn kỹ, có thể thấy cơ thể nhân vật khỏa thân trong tranh như được vẽ bằng hai nét.

Điều này được giải thích bằng việc khi vẽ, Michelangelo đã ấn mạnh phấn vẽ trên giấy, tạo nên những đường rất rõ nét và rất đặc trưng. So sánh với tác phẩm khác của Michelangelo, Fall of Phaeton, cũng nhận thấy rõ những nét vẽ tương tự như với nhân vật khỏa thân đang cúi xuống trong tranh.

Bambach cho biết, để có được kết luận đây là tác phẩm của Michelangelo đó không chỉ đơn thuần là việc nghiên cứu kỹ một tác phẩm, mà phải bắt nguồn từ việc xem nhiều bức vẽ khác và tìm hiểu về cuộc đời của nghệ sĩ.

10 năm trước cũng từng phát hiện tranh của Michelangelo

Michelangelo (1475 –1564) là một hoạ sĩ, nhà điêu khắc, kiến trúc sư, nhà thơ và kỹ sư thời kỳ Phục hưng. Hai trong số các tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là Đức Mẹ Sầu Bi và tượng David (1504), được thực hiện trước khi ông sang tuổi 30.

Tác phẩm của Michelangelo được tìm thấy trong thời gian gần đây nhất, hồi năm 2007, là bản phác hoạ bằng phấn đỏ Michelangelo vẽ cho mái vòm Nhà thờ thánh Peter, được phát hiện trong thư khố của Vatican. Đây là bức phác hoạ cuối cùng của ông trước khi ông mất năm 1564.

Theo TT&VH

Đọc thêm

Họa sĩ Lê Quang Lĩnh: Khi nghị lực hóa thành sắc màu

Họa sĩ Lê Quang Lĩnh: Khi nghị lực hóa thành sắc màu

Không để những khiếm khuyết cơ thể giới hạn ước mơ, họa sĩ Lê Quang Lĩnh (Hà Tĩnh) đã lấy nghị lực và đam mê hội họa làm điểm tựa, vươn lên khẳng định tài năng, truyền đi thông điệp mạnh mẽ về ý chí và khát vọng sống.
Gìn giữ và phát huy các giá trị di tích lịch sử ở Tùng Lộc

Gìn giữ và phát huy các giá trị di tích lịch sử ở Tùng Lộc

Với 18 di tích lịch sử, trong đó có 4 di tích cấp quốc gia, xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) đang huy động nguồn lực xã hội hóa, đẩy mạnh tu bổ, tôn tạo và số hóa tư liệu, góp phần lan tỏa truyền thống văn hóa và bồi đắp niềm tự hào quê hương.
Podcast truyện ngắn: Hiên nhà trở gió

Podcast truyện ngắn: Hiên nhà trở gió

Khi những ngày cuối thu dần khép lại, gió lạnh bắt đầu ùa về, lòng người như muốn tìm về một miền yêu thương, nơi có bóng dáng mẹ hiền và hơi ấm thân thuộc của mái nhà xưa.
Mỏng manh cánh hoa mỹ nhân gọi đông về

Mỏng manh cánh hoa mỹ nhân gọi đông về

Có những mùa hoa chẳng cần lời hẹn ước vẫn đều đặn trở về như một cuộc hẹn dịu dàng với đất trời. Tháng 11, phố phường Thành Sen (Hà Tĩnh) lại được đánh thức bởi sắc hồng của hoa mỹ nhân.
Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào top 6 Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào top 6 Sao Mai 2026

Mang dân ca Nghệ Tĩnh và âm hưởng núi rừng Tây Bắc đến sân khấu Sao Mai, hai thí sinh Hà Tĩnh đã tạo nên những dấu ấn riêng tại Liveshow 5 với chủ đề “Giao thoa”. Cả hai cùng vượt qua đêm thi loại trực tiếp, ghi tên mình vào top 6 Sao Mai 2026.
Podcast tản văn: Mùa hoa dã quỳ

Podcast tản văn: Mùa hoa dã quỳ

Những ngày cuối thu, sắc vàng hoa dã quỳ bung nở không chỉ làm bừng sáng các triền đồi mà còn đánh thức ký ức về những chuyến đi, tình bạn và một thời tuổi trẻ đầy sôi nổi.
6 thư viện đẹp bậc nhất thế giới

6 thư viện đẹp bậc nhất thế giới

Từ những thư viện cổ kính ở châu Âu đến công trình kiến trúc hiện đại ở châu Á, 6 địa điểm này không chỉ lưu giữ kho tàng tri thức quý giá mà còn gây ấn tượng bởi vẻ đẹp độc đáo.
Hà Tĩnh ban hành thể lệ Giải thưởng VHNT Nguyễn Du lần thứ VIII

Hà Tĩnh ban hành thể lệ Giải thưởng VHNT Nguyễn Du lần thứ VIII

Giải thưởng Văn học Nghệ thuật Nguyễn Du lần thứ VIII nhằm tôn vinh các tác giả, đồng tác giả, nhóm tác giả có tác phẩm, công trình văn học nghệ thuật, văn hóa - lịch sử có giá trị; khuyến khích sáng tạo, góp phần xây dựng và phát triển văn hóa, con người Hà Tĩnh.
"Đòn bẩy" khuyến đọc của Trung Quốc

"Đòn bẩy" khuyến đọc của Trung Quốc

Văn học mạng và nền tảng số đóng vai trò như một "đòn bẩy" phát triển văn hóa đọc tại Trung Quốc. Bên cạnh đó là luật hóa việc đọc, bình dân hóa hoạt động sáng tác.
Podcast truyện ngắn: Chuyện của mưa nhỏ

Podcast truyện ngắn: Chuyện của mưa nhỏ

Truyện ngắn "Chuyện của mưa nhỏ" gửi gắm thông điệp: Mỗi người sinh ra đều sở hữu một giá trị riêng biệt, chỉ cần ta tự tin nhận ra phép màu diệu kỳ ẩn giấu bên trong chính mình.
6 chuyến tàu khác thường trên thế giới

6 chuyến tàu khác thường trên thế giới

Từ xe buýt biến hình thành tàu hỏa ở Nhật Bản đến đoàn tàu đi xuyên qua chung cư tại Trung Quốc, nhiều phương tiện đường sắt trên thế giới gây chú ý nhờ thiết kế độc đáo và hành trình khác thường.
Khám phá 30 di sản vô giá của Việt Nam

Khám phá 30 di sản vô giá của Việt Nam

Triển lãm ảnh “Các di sản thế giới của Việt Nam” khai mạc tại Nhà Triển lãm 29 Hàng Bài, phường Cửa Nam, Hà Nội, do Bộ VH-TT&DL chỉ đạo, Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm chủ trì tổ chức, hướng tới Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).
Thu Hà, Mộc An hát về quê hương, vào top 8 Sao Mai 2026

Thu Hà, Mộc An hát về quê hương, vào top 8 Sao Mai 2026

Hoàng Thu Hà và Nguyễn Mộc An mang đến Liveshow 4 Sao Mai 2026 những ca khúc mang âm hưởng dân ca, gắn với quê hương Hà Tĩnh. Với phần thể hiện tốt, cả hai cùng giành quyền đi tiếp, góp mặt trong top 8 chung cuộc.
Podcast tản văn: Nhớ thương tháng Mười

Podcast tản văn: Nhớ thương tháng Mười

Tháng Mười có chút nắng hanh hao, gió heo may se lạnh và cúc họa mi trắng tinh khôi. Là mùa của những nỗi nhớ dịu dàng, những cuộc gặp gỡ thoáng qua nhưng đủ để trái tim xao xuyến.
Podcast tản văn: Chăn trâu – một miền nhớ

Podcast tản văn: Chăn trâu – một miền nhớ

Tuổi thơ của những người đi qua hơn nửa đời người thường gắn với mái nhà, con đường làng, bạn cũ và những buổi chăn trâu...Dẫu thiếu thốn, ký ức ấy vẫn ấm áp, thân thương.
Sức hút khó cưỡng của concert

Sức hút khó cưỡng của concert

Lady Gaga hát trước khoảng 2,1 triệu người trên một bãi biển ở Brazil. Taylor Swift thu hút gần 300.000 lượt khán giả tại Australia, còn Adele khiến hơn 700.000 tới Munich.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!