Phát hiện một kiệt tác "bị bỏ quên" của Michelangelo

Tuần tới, hơn 130 bức phác thảo của danh họa Phục hưng Michelangelo sẽ được trưng bày trong triển lãm Michelangelo: Divine Draftsman and Designer tại Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan (Mỹ). Đáng nói, trong số đó, người xem sẽ được chiêm ngưỡng một tác phẩm mới được khẳng định là của thiên tài này.

phat hien mot kiet tac bi bo quen cua michelangelo

Bức phác thảo được cho là của Michelangelo

Đây là bức phác họa vẽ bằng phấn đen trên giấy trắng, được sáng tác vào khoảng năm 1530. Carmen C. Bambach, giám tuyển đã dày công thu thập 8 năm để tổ chức được triển lãm nêu trên, nhận định tác phẩm này là của Michelangelo.

Bức phác họa này nằm trong bộ sưu tập của Bảo tàng Stadel ở Frankfurt (Đức) từ thế kỷ 19. Phía trên bức phác thảo có những dòng chữ viết tay, trong tranh mô tả hai nhân vật, trong đó có một người đàn ông khỏa thân.

Trong một cuộc phỏng vấn, Bambach giải thích lý do tại sao bà lại cho đây là tác phẩm của Michelangelo. Theo bà, một số chuyên gia cho rằng đây là bản sao một tác phẩm của Michelangelo do Giorgio Giulio Clovio vẽ. (Trong thế kỷ 16, Clovio vốn nổi tiếng khi cho ra đời nhiều bản sao như vậy.) Tuy nhiên Bambach lại nghi ngờ điều này.

"Mọi thứ đều có sự khác biệt rất rõ, kể cả giấy vẽ. Màu xám mịn của Clovio đối nghịch với phong cách của Michelangelo. Sự đồng đều là một tính năng nhất quán trong các bức tranh của Clovio, trong cả bản gốc và bản sao" – bà nói – "So sánh với các chân dung khỏa thân, có thể nhận thấy rõ phía thân trên xương xẩu, các yếu tố ngoại vi được phác họa nhẹ và những chỗ sửa chữa được xúc tiến song song. Đây là những đặc trưng trong phong cách vẽ của Michelangelo".

Cũng theo Bambach, những dòng chữ viết tay phía trên bức tranh cũng từng được coi là của một người vô danh và nhiều người cũng cho rằng đây cũng không phải là của Michelangelo sau khi so sánh với nhiều bức thư và tài liệu mà ông để lại. Tuy nhiên, Bambach cho biết những dòng viết tay này rất đặc biệt và chỉ ra những móc bên trái của các chữ cái nhất định - một phong cách "bất thường" nữa khiến bà nghĩ đến một nhân vật nữa trong thời của Michelangelo. Cụ thể, đó là Sebastiano del Piombo, một nghệ sĩ Venice đã dành gần 20 năm để nghiên cứu về Michelangelo ở Roma, không chỉ là một họa sĩ mà còn là một nhà thơ.

Say mê những tác phẩm của Michelangelo, chàng trai del Piombo trẻ trung thường cho ra đời những bức tranh vẽ dựa theo các tác phẩm của "thần tượng" mình. Del Piombo và Michelangelo thường có sự trao đổi rộng rãi. Michelangelo thường gửi cho chàng trai trẻ các bức phác họa của mình, còn Sebastiano thường chia sẻ các bài thơ và đôi khi là các khổ thơ được phổ nhạc.

Thẩm định phần chữ viết tay trên bức tranh phác thảo của Michelangelo, Bambach cho rằng đây là của Sebastiano, người có cách viết chữ "l" và "d" có những dấu móc đặc trưng. Thực tế, Sebastiano là người thuận tay trái, song ông đã tự luyện viết tay phải, nhưng "không giống với bất cứ nhà văn thuận tay phải nào khác, tất cả các dấu móc của chữ cái của del Piombo lại hướng về phái trái hơn về phía phải".

Song vấn đề ở đây là liệu bức tranh có phải do Sebastiano del Piombo vẽ? Bambach khẳng định: không thể. Bà phân tích một bức tranh của Sebastiano được lấy cảm hứng từ tác phẩm The Christ Child and Infant Saint John the Baptist của Michelangelo: trong khi các bức vẽ của Michelangelo đều có đường nét sắc nét, giàu cá tính, thì tác phẩm của del Piombo lại là những nét vẽ mỏng mảnh với nhiều nét tăng cường.

Khi giành được bức tranh này hồi năm 1850, Bảo tàng Stadel mô tả đây là tác phẩm của Michelangelo. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu hiện đại đã "săm soi" và hai học giả thế kỷ 20, gồm Bernard Berenson và Luitpold Dussler, đều phủ nhận những tuyên bố đây là tranh của Michelangelo.

Thế nhưng Bambach đã nghiên cứu rất kỹ các đường nét vạch sâu trong tranh. Michelagelo hay vẽ phấn trên giấy. Nếu trong một bức tranh chép, khó có thể phát hiện ra đặc điểm này nếu như không nhìn bằng kính lúp. Nhưng, nhìn kỹ, có thể thấy cơ thể nhân vật khỏa thân trong tranh như được vẽ bằng hai nét.

Điều này được giải thích bằng việc khi vẽ, Michelangelo đã ấn mạnh phấn vẽ trên giấy, tạo nên những đường rất rõ nét và rất đặc trưng. So sánh với tác phẩm khác của Michelangelo, Fall of Phaeton, cũng nhận thấy rõ những nét vẽ tương tự như với nhân vật khỏa thân đang cúi xuống trong tranh.

Bambach cho biết, để có được kết luận đây là tác phẩm của Michelangelo đó không chỉ đơn thuần là việc nghiên cứu kỹ một tác phẩm, mà phải bắt nguồn từ việc xem nhiều bức vẽ khác và tìm hiểu về cuộc đời của nghệ sĩ.

10 năm trước cũng từng phát hiện tranh của Michelangelo

Michelangelo (1475 –1564) là một hoạ sĩ, nhà điêu khắc, kiến trúc sư, nhà thơ và kỹ sư thời kỳ Phục hưng. Hai trong số các tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là Đức Mẹ Sầu Bi và tượng David (1504), được thực hiện trước khi ông sang tuổi 30.

Tác phẩm của Michelangelo được tìm thấy trong thời gian gần đây nhất, hồi năm 2007, là bản phác hoạ bằng phấn đỏ Michelangelo vẽ cho mái vòm Nhà thờ thánh Peter, được phát hiện trong thư khố của Vatican. Đây là bức phác hoạ cuối cùng của ông trước khi ông mất năm 1564.

Theo TT&VH

Đọc thêm

Podcast tản văn: Kí ức và chị tôi!

Podcast tản văn: Kí ức và chị tôi!

“Kí ức và chị tôi!” gợi lại những kỷ niệm tuổi thơ trong trẻo, xúc động về tình chị em, sự nhường nhịn, chở che và yêu thương ấm áp.
Chiêm ngưỡng mưa sao băng "đẹp nhất năm"

Chiêm ngưỡng mưa sao băng "đẹp nhất năm"

Hàng trăm người đã tìm về ngoại thành Hà Nội, trải bạt giữa bãi cỏ và thức xuyên đêm để chiêm ngưỡng những vệt sao băng Perseids rực sáng trên bầu trời.
Phát động Giải Báo chí toàn quốc "Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam" năm 2026

Phát động Giải Báo chí toàn quốc "Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam" năm 2026

Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam” lần thứ tư, năm 2026 được điều chỉnh theo hướng giảm số lượng, nâng cao chất lượng và giá trị tôn vinh. Ban tổ chức bổ sung giải Đặc biệt, trao cho tác phẩm xuất sắc nhất được lựa chọn từ 5 loại hình báo chí, với giá trị 100 triệu đồng và một chuyến du lịch.
Sắp có mưa sao băng đẹp nhất năm

Sắp có mưa sao băng đẹp nhất năm

Đêm 12, rạng sáng ngày 13/8, người yêu thiên văn Việt Nam sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng mưa sao băng Perseids - một trong những trận mưa sao băng đẹp và được mong chờ nhất trong năm.
Podcast truyện ngắn: Khoảng trống

Podcast truyện ngắn: Khoảng trống

Truyện ngắn “Khoảng trống" là câu chuyện về một chuyến tàu đêm, nơi mỗi sân ga đi qua lại gợi mở những miền ký ức, những cuộc chia ly và cả những cuộc gặp gỡ đầy bất ngờ. ..
Podcast tản văn: Chạm vào mùa thu

Podcast tản văn: Chạm vào mùa thu

Tháng Tám về, đất trời tinh tế chuyển mình bằng những đổi thay thật khẽ lúc giao mùa. Mùa thu đến không ồn ào mà nhẹ nhàng gõ cửa bằng những thanh âm, hương sắc rất riêng
Podcast tản văn: Những mùa trăng tròn đầy

Podcast tản văn: Những mùa trăng tròn đầy

Mùa thu trở về trong hương cốm mới, ánh trăng rằm và những ký ức tuổi thơ dịu ngọt. Mỗi khoảnh khắc đều như một lời nhắc về những điều bình yên, thân thương.
Podcast truyện ngắn: Cún con nghịch ngợm

Podcast truyện ngắn: Cún con nghịch ngợm

Tinh nghịch nhưng giàu tình cảm, cún Bông đã có một chuyến phiêu lưu khiến cả gia đình lo lắng, đồng thời giúp chính mình hiểu thêm giá trị của yêu thương và sẻ chia.
Podcast truyện ngắn: Sóng vỗ

Podcast truyện ngắn: Sóng vỗ

Trong cuộc sống, hạnh phúc là cách ta sống trọn vẹn, trân quý và vun đắp cho hiện tại. Đó là động lực để mỗi người vượt qua những thử thách của cuộc sống.
Nhịp cầu kết nối tình yêu ví, giặm

Nhịp cầu kết nối tình yêu ví, giặm

Trong hành trình bảo tồn và lan tỏa dân ca ví, giặm, sự ra đời và hoạt động của CLB Dân ca Ví, Giặm Thành Sen (Hà Tĩnh) đã góp phần đưa câu hát ngân vang trong đời sống đương đại.
Podcast tản văn: Những ngày hạ cuối

Podcast tản văn: Những ngày hạ cuối

Trong khoảnh khắc giao mùa để lại khoảng lặng trong tâm hồn, giúp ta biết trân trọng từng khoảnh khắc của hiện tại và gìn giữ những ký ức đẹp khi mùa đi qua.
Vùng đất "tận cùng của thế giới"

Vùng đất "tận cùng của thế giới"

Patagonia, vùng đất trải dài giữa Argentina và Chile, sở hữu những cánh đồng băng hàng nghìn năm tuổi và thiên nhiên gần như nguyên sơ, được mệnh danh "nơi tận cùng thế giới".
Podcast tản văn: Xôn xao tháng Bảy

Podcast tản văn: Xôn xao tháng Bảy

Mùa hè không chỉ có niềm vui mà còn lưu giữ những kỷ niệm đẹp bên gia đình. Tản văn tái hiện hành trình một đứa trẻ dần thấu hiểu tình thân và trân trọng những ký ức thân thương.
Podcast truyện ngắn: Người gác giấc ngàn thu

Podcast truyện ngắn: Người gác giấc ngàn thu

Tình đồng đội không chỉ qua ký ức chiến trường, mà còn hiện hữu qua những cống hiến thầm lặng. Truyện ngắn "Người gác giấc ngàn thu" sẽ giúp bạn cảm nhận trọn vẹn nghĩa tình ấy.
Hương sắc mùa hạ

Podcast tản văn: Hương sắc mùa hạ

Lắng nghe tản văn "Hương sắc mùa hạ" để thấy mùa hạ đâu chỉ có sắc màu rực rỡ, mà còn đong đầy hương vị mộc mạc của quả chín cùng khoảng trời bình yên bên hiên nhà.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!