Tuần qua ắt hẳn là một tuần bận rộn với ngành ngoại giao Mỹ, khi có hơn 30 quốc gia nhận được lời đe dọa, trừng phạt từ Washington.
Quốc gia bị Mỹ đe dọa trong tuần qua được đánh dấu đỏ trên bản đồ. Ảnh: RT
Theo hãng tin RT, Mexico là mục tiêu mới nhất. Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 30/5 tuyên bố Washington sẽ áp đặt mức thuế 5% đối với tất cả hàng hóa Mexico xuất khẩu vào Mỹ bắt đầu từ ngày 10/6 tới và biện pháp này sẽ kéo dài cho tới khi Mexico ngăn chặn hiệu quả "làn sóng người di cư bất hợp pháp" vào Mỹ. Tổng thống Mỹ cho biết thuế sẽ dần tăng cho tới khi vấn đề nhập cư bất hợp pháp được giải quyết và khi đó thuế sẽ được dỡ bỏ.
Trong khi đó, tại châu Á, Ấn Độ buộc phải đối mặt với một lựa chọn: hoặc là ngừng mua hệ thống phòng thủ tên lửa đất đối không S-400 của Nga hoặc Ấn Độ có thể sẽ bị trừng phạt theo đạo luật CAATSA (Đạo luật chống lại kẻ thù của Mỹ thông qua trừng phạt). Một quan chức cấp cao giấu tên trong Bộ Ngoại giao Mỹ cho hay việc Ấn Độ quyết định mua S-400 có thể cản trở cơ hội hợp tác quốc phòng với Mỹ trong tương lai, trong đó có cung cấp thiết bị quân sự hiện đại.
Tương tự, Thổ Nhĩ Kỳ cũng nhận được một lời đe dọa liên quan đến thương vụ S-400 với Nga. Ngày 30/5, quyền Thứ trưởng Bộ Quốc phòng phụ trách các vấn đề an ninh quốc tế của Mỹ, bà Kathryn Wheelbarger, khẳng định nếu Ankara kiên quyết mua S-400 của Moskva, quốc gia này sẽ bị loại khỏi chương trình sản xuất máy bay chiến đấu tàng hình F-35. Ankara đã đầu tư 1,25 tỷ USD vào chương trình đắt đỏ này và có rất nhiều phần linh kiện trong máy bay được làm ở Thổ Nhĩ Kỳ. Chính vì vậy, nếu thực sự Thổ Nhĩ Kỳ rút khỏi chương trình F-35 thì vẫn chưa rõ phía nào thiệt hại nhiều hơn.
Toàn bộ 28 nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) có thể phải đối mặt với hình phạt nếu họ tìm cách giao dịch với Iran bằng cơ chế nhân đạo phi USD của mình để “lách” lệnh cấm vận của Mỹ. Nỗ lực để được thỏa thuận hạt nhân lịch sử năm 2015 với Tehran, các quốc gia thành viên EU chưa sẵn sàng từ bỏ thỏa thuận này. Đại diện đặc biệt của Mỹ tại Iran Brian Hook ngày 30/5 khẳng định Washington sẽ mạnh tay áp dụng CAATSA với các nước có ý định hỗ trợ Iran.
Cuba mới đây cũng bị chính quyền Tổng thống Trump "gọi tên" khi bày tỏ ủng hộ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro. Trong chuyến công du tới Canada hôm 30/5, Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence kêu gọi Ottawa ngăn chặn điều được ông đánh giá là “ảnh hưởng xấu” của Havana đối với các vấn đề của Venezuela.
Mỹ cũng không quên đưa ra những lời cảnh báo, đe dọa trên các mặt trận đối đầu lâu năm với Iran, Trung Quốc, Nga và Venezuela. Theo RT, hầu như không có tuần nào mà chính quyền Tổng thống Trump không đưa ra những lời cáo buộc và đe dọa đối với các nước, ngay cả đối với các quốc gia đồng minh.
Vụ Iran bắn rơi tiêm kích F-15E và những diễn biến khác trong chiến sự đang gia tăng sức ép lên Tổng thống Trump, khiến ông ngày càng khó tìm lối thoát như ý muốn.
Trong một động thái mới trên mặt trận năng lượng tại châu Âu, Italy đang cùng với Đức, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Áo thúc đẩy việc áp thuế đối với lợi nhuận vượt mức của các công ty năng lượng để kiềm chế chi phí năng lượng do giá dầu và khí đốt cao, vốn trầm trọng hơn do cuộc xung đột tại Trung Đông và hỗ trợ các gia đình và doanh nghiệp, mà không làm tăng nợ công.
Thượng nghị sĩ Valentina Matviyenko, người đứng đầu Hội đồng Liên bang Nga (tức Thượng viện Nga) đã giải thích lý do Nga sẽ không bắt cóc hoặc ám sát Tổng thống Zelensky, như hành động của Mỹ ở Venezuela và Iran.
Ít nhất 4 vấn đề then chốt mà Tổng thống Donald Trump đã bỏ qua hoặc đề cập mơ hồ, khi ông có bài phát biểu đầu tiên trước toàn thể người dân Mỹ về cuộc xung đột tại Iran.
Lầu Năm Góc thông báo tướng George, tham mưu trưởng lục quân Mỹ, sẽ rời chức vụ ngay lập tức và nghỉ hưu, được cho là theo yêu cầu của Bộ trưởng Hegseth.
Ngày 1/4 (giờ Mỹ, tức ngày 2/4 giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có bài phát biểu trước toàn quốc về cuộc xung đột tại Iran, trong bối cảnh chiến sự và khủng hoảng năng lượng toàn cầu tiếp tục leo thang.
Các cuộc đàm phán được kỳ vọng sẽ giúp giảm bớt khó khăn cho hàng triệu người dân tại Pakistan và Afghanistan, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước leo thang trong thời gian qua.
Tổng thống Trump cho biết xung đột với Iran có thể kết thúc trong vòng ít tuần tới và việc đảm bảo an ninh cho tuyến đường vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz sẽ do các quốc gia khác đảm nhiệm.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết: "Vào khoảng 18 giờ (giờ Moskva) ngày 31/3, liên lạc với máy bay vận tải quân sự An-26 đã bị mất trong quá trình thực hiện chuyến bay theo lịch trình qua bán đảo Crimea".
Trước diễn biến quân sự tại Trung Đông có thể leo thang quy mô lớn, Nga kêu gọi các bên trở lại đối thoại, đồng thời bày tỏ sẵn sàng đóng vai trò trung gian nhằm thúc đẩy giải pháp ngoại giao.
Gián đoạn nguồn cung khí đốt từ Trung Đông do xung đột Iran đang đẩy nhiều nền kinh tế châu Á quay lại sử dụng than, một giải pháp rẻ và ổn định hơn, nhưng gây áp lực lớn lên các mục tiêu giảm phát thải.
Theo phóng viên TTXVN tại Bangkok, ngày 30/3, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul xác nhận đã trình danh sách nội các mới lên Hoàng gia phê chuẩn sau khi hoàn tất các thủ tục thẩm định, với mục tiêu chính phủ sẽ trình bày tuyên bố chính sách trước Quốc hội trước kỳ nghỉ lễ Songkran vào giữa tháng 4.
Iran xác nhận chuẩn đô đốc Tangsiri, tư lệnh hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và là người phụ trách phong tỏa eo biển Hormuz, đã thiệt mạng.
Iran đã đưa một yêu cầu mới vào danh sách các điều kiện chấm dứt xung đột với Mỹ và Israel, trong đó eo biển Hormuz trở thành đòn bẩy quan trọng của Tehran.
Truyền thông Mỹ đưa tin, Lầu năm góc đang chuẩn bị cho khả năng triển khai các chiến dịch trên bộ kéo dài nhiều tuần tại Iran với sự tham gia của hàng nghìn binh sĩ và lính thủy đánh bộ, nếu Tổng thống Donald Trump chọn phương án leo thang căng thẳng.
Áp lực chiến tranh đang đẩy Iran vào một ngã rẽ nguy hiểm: tiếp tục kiềm chế hay phá vỡ “lằn ranh đỏ” hạt nhân. Khi những rào cản cũ dần biến mất, câu hỏi lớn hơn là liệu quyết định của Tehran có châm ngòi cho một cuộc chạy đua hạt nhân mới trong khu vực.
Tàu đổ bộ USS Tripoli đóng vai trò là soái hạm của Nhóm Sẵn sàng Đổ bộ Tripoli bao gồm khoảng 3.500 thủy thủ và lính thủy đánh bộ, cùng các máy bay vận tải và máy bay tiêm kích.
Thỏa thuận với Iran nhằm bảo đảm các tàu chở dầu của Thái Lan được quá cảnh an toàn qua eo biển Hormuz sẽ giúp giảm lo ngại nguồn cung nhiên liệu, hạn chế nguy cơ gián đoạn như hồi đầu tháng 3.
Tổng thống Iran điện đàm với Thủ tướng Pakistan, nước trung gian đàm phán với Mỹ, cho hay các bên cần có sự tin tưởng nhau để thảo luận về chấm dứt xung đột.
Ngày 27/3, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung tiếp tục thể hiện tinh thần thiện chí cải thiện quan hệ với Triều Tiên khi nhấn mạnh thông điệp “hòa bình” trong lễ kỷ niệm Ngày bảo vệ Hoàng Hải. Cách tiếp cận này được giới quan sát đánh giá là dấu hiệu điều chỉnh chiến lược của chính quyền đương nhiệm trong bối cảnh an ninh khu vực còn nhiều biến động.
