Sớm tiến hành chuyển đổi số, tận dụng tối đa mặt tích cực từ truyền thông xã hội, Báo Hà Tĩnh đã tạo cho mình một lối đi riêng khi xem “nội dung là vua, công nghệ là nữ hoàng” để vững vàng ở vị trí số 1 trong hệ thống báo Đảng cả nước suốt nhiều năm nay.
Như nhiều cơ quan báo Đảng trong cả nước, Báo Hà Tĩnh bước vào kỷ nguyên số với thách thức phát triển song hành cả tờ báo in truyền thống lẫn báo điện tử theo xu thế hiện đại. Vì thế, để thích ứng với môi trường truyền thông mới trên nền tòa soạn báo in có bề dày gần 60 năm, Báo Hà Tĩnh xác định chỉ có con đường “tòa soạn hội tụ” mới đáp ứng yêu cầu phát triển hài hòa theo hướng: báo in là báo chí dữ liệu (thông tin chuyên đề, chuyên sâu, tư liệu), báo điện tử là báo chí đa phương tiện – đa nền tảng (thông tin cập nhật liên tục 24/7).
Tòa soạn hội tụ Báo Hà Tĩnh.
Sau thời gian “tầm sư học đạo” một số tòa báo lớn của trung ương, tỉnh bạn và gần 1 năm đúc kết từ quá trình vận hành thử nghiệm, tháng 4/2018, Báo Hà Tĩnh chính thức đưa mô hình tòa soạn hội tụ vào hoạt động trên cơ sở sáp nhập 2 phòng thư ký báo in, báo điện tử.
Mô hình tòa soạn hội tụ Báo Hà Tĩnh lấy xuất bản số làm trung tâm với việc chuyên nghiệp hóa quy trình xuất bản báo in, báo điện tử, báo nói, truyền hình, mạng xã hội... Trong quy trình xuất bản khép kín này, ban biên tập, các thư ký xuất bản, biên tập viên các phòng chuyên môn, phóng viên, kỹ thuật viên hội tụ về không gian, cùng làm việc trên một “mặt phẳng” thay vì mỗi loại hình (báo in, báo điện tử, truyền hình...) bố trí một khu vực riêng biệt.
Bên cạnh hội tụ về mặt không gian, mô hình cũng cho phép các bộ phận chuyên môn hội tụ về nội dung. Thay vì lập kế hoạch độc lập để sản xuất trên mỗi loại hình báo in riêng, báo điện tử riêng như trước, giờ đây, mỗi ngày, các thư ký xuất bản, biên tập viên, phóng viên, kỹ thuật viên sẽ cùng trao đổi, thống nhất phát triển kế hoạch sản xuất “4 trong 1” (báo in, báo điện tử, truyền hình, mạng xã hội) từ những gói thông tin ban đầu.
Từ nguồn dữ liệu chung, các đề tài sẽ được lựa chọn để quyết định triển khai với thể loại phù hợp: vấn đề nào sẽ chuyển tải dưới dạng tin, dạng bài viết, hay có thể phát triển thành chùm ảnh kèm video clip; vấn đề nào thì có thể phát triển thành sản phẩm đa phương tiện (kết hợp chữ viết, hình ảnh, video, đồ họa, bảng biểu...), hoặc làm thêm phóng sự truyền hình... Cũng có những thông tin chỉ đăng vài dòng ngắn gọn lên fanpage... Những sản phẩm đã đăng phát trên báo điện tử ngày hôm nay thì gia cố, làm mới cho số báo in ngày hôm sau thế nào để phù hợp?...
Sau khi gọi đúng tên từng loại sản phẩm, người chỉ huy xuất bản sẽ chỉ đạo bộ phận kỹ thuật lập tức vào cuộc, tỏa theo các mũi nhằm tối ưu hóa sản phẩm: kỹ thuật viên ảnh có thể hỗ trợ khai thác thêm hình ảnh bằng flycam, kỹ thuật viên truyền hình hỗ trợ thêm phỏng vấn video hoặc làm thêm sản phẩm truyền hình độc lập, kỹ thuật viên thiết kế tiến hành khớp nối hoàn chỉnh sản phẩm đa phương tiện, kỹ thuật viên mạng xã hội quảng bá sản phẩm trên các nền tảng: facebook, zalo, youtube...
Ảnh tư liệu.
Khi có sự kiện thời sự, trung tâm chỉ huy sẽ kích hoạt hội tụ phương thức tác nghiệp, nghĩa là phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên cùng hợp tác vừa làm tin, vừa làm chùm ảnh, vừa làm truyền hình, vừa livestream trên fanpage.
Sau khi thống nhất chọn cách tối ưu để đưa tin, nhóm tác giả được phân công sẽ cùng tác nghiệp tại hiện trường rồi chuyển tải dữ liệu nhanh nhất về trung tâm xuất bản để các biên tập viên, kỹ thuật viên ở tòa soạn hỗ trợ xử lý...
Cùng với trung tâm xuất bản, các bộ phận còn lại cũng áp dụng triệt để công nghệ nhằm tạo ra quá trình liên hoàn ở tất cả các khâu. Chẳng hạn, ở bộ phận hành chính - trị sự, nếu như trước đây, để biết một cán bộ, nhân viên khi nào đến hạn nâng lương, đã có những loại văn bằng chứng chỉ gì, đã là đảng viên hay chưa, khen thưởng, kỷ luật ra sao..., người quản lý nhân sự phải thực hiện bằng tay, lục tìm từng trang hồ sơ; thì nay, với “modules quản lý nhân sự” đã cho phép bộ phận hành chính chỉ với một cú nhấp chuột, tất cả các thông tin truy vấn theo yêu cầu sẽ hiện ra dễ dàng ở bất kỳ đâu.
Hoặc như, ở bộ phận văn thư, thay vì quản lý công văn, giấy mời bằng bản cứng và chuyển đến các phòng chuyên môn như trước, thì nay, tất cả thông tin được số hóa, đẩy lên hệ thống, sau đó chuyển theo các luồng tuyến đến các bộ phận với lộ trình đi – đến rõ ràng và được ký xác nhận trực tuyến.
Với bộ phận quản lý nhuận bút, việc xóa bỏ hình thức chấm nhuận bút bằng Excel nhập bằng tay thay bằng “modules chấm nhuận bút” trực tuyến trong hệ thống CMS đã giúp phóng viên biết được ngay việc đánh giá chất lượng tin/bài, nhuận bút chi trả cho từng sản phẩm với những lưu vết rõ ràng về quá trình xử lý của từng bộ phận biên tập.
Trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ truyền thông và sức ép thời gian của mạng xã hội với vô vàn tin giả, tin chưa được kiểm chứng, Báo Hà Tĩnh luôn nhất quán chủ trương nguồn tin do tòa soạn cung cấp dù trên báo điện tử hay trên nền tảng fanpage facebook, zalo đều phải trung thực, chính xác, có nguồn cung rõ ràng.
Yêu cầu đặt ra không chỉ với phóng viên mà còn với các cộng tác viên và thông tin viên của tòa soạn đó là, để có chỗ đứng trong lòng độc giả thì nội dung có chất lượng vẫn là yếu tố hàng đầu nhằm giữ lại người đọc. Muốn được công chúng quan tâm tìm đọc thì nội dung thông tin cần ưu tiên vào những vấn đề đời sống. Và, nội dung không chỉ dừng lại ở 1 bản text với 1 tấm ảnh đơn điệu mà cần phong phú hơn bằng nhiều hình ảnh kết hợp các đoạn video clip được quay bằng smartphone.
Phóng viên Báo Hà Tĩnh trên các nẻo đường tác nghiệp. Ảnh tư liệu
Trong môi trường truyền thông hội tụ, phóng viên Báo Hà Tĩnh được thỏa sức sáng tạo những sản phẩm truyền thông mới, đa dạng về hình thức, phong phú về nội dung như: e-Magazine, Lens, Story, Longform, infographics.... Chỉ cần phóng viên có ý tưởng và say mê sáng tạo, cả tòa soạn sẽ đứng bên hỗ trợ.
Nhà báo Ngô Việt Anh - Phó Trưởng ban Điện tử Báo Nhân dân, nguyên Tổng biên tập Tạp chí điện tử Tri thức trực tuyến (Zing.vn) trao đổi nghiệp vụ với cán bộ, phóng viên Báo Hà Tĩnh (tháng 6/2020).
Để giúp phóng viên có thể tác nghiệp “3 trong 1” (báo điện tử, báo in, video clip) chỉ với chiếc điện thoại smartphone, tòa soạn đã mời các chuyên gia hàng đầu về truyền thông đa phương tiện của Thông tấn xã Việt Nam, VOV, Zing, Báo Tuổi trẻ... chia sẻ cách làm báo mạng điện tử, từ câu chuyện tìm kiếm đề tài cho đến phát triển ý tưởng và kỹ thuật xử lý sản phẩm đa phương tiện (quay video bằng điện thoại, dựng phim bằng phần mềm chuyên dùng, kỹ thuật bắn chữ lên clip...).
Với chiến lược phát triển “nội dung là vua”, giờ đây, mỗi bài viết trên Báo Hà Tĩnh không còn đơn thuần là một cụm text dài với một vài bức ảnh đi cùng bài, mà được tích hợp “đọc, nghe, xem, nhìn”, qua đó giúp độc giả thực sự được “sống” cùng tác phẩm.
Ảnh tư liệu.
Hỗ trợ đắc lực cho phóng viên trong sản xuất tác phẩm đa phương tiện là đội ngũ kỹ thuật có tay nghề với hệ thống trang thiết bị được đầu tư khá đồng bộ từ máy ảnh kỹ thuật số tối tân nhất, máy quay flycam hiện đại, máy tính cấu hình cao, phầm mềm dựng phim chuyên nghiệp. Ngoài ra, tòa soạn cũng đầu tư 1 trường quay khá hiện đại với đầy đủ thiết bị hỗ trợ như 1 studio phục vụ sản xuất tác phẩm truyền hình, tọa đàm trực tuyến.
Ưu tiên đầu tư thiết bị, hạ tầng kết hợp với chuyển đổi nội dung, phương thức tác nghiệp đã giúp Báo Hà Tĩnh thành công với nhiều dạng thức báo chí mới dựa trên nền tảng công nghệ như: e-Magazine, Lens, Story, Longform, infographics... Những sản phẩm đa phương tiện dạng này được đầu tư ngay khi tiếp cận đề tài, lên kịch bản triển khai bài bản, kỳ công trong xử lý hậu kỳ nên luôn mang đến cho bạn đọc những sự trải nghiệm thú vị.
Đồng thời với phát triển nội dung đa phương tiện, Báo Hà Tĩnh cũng tích cực lan tỏa sản phẩm đến đông đảo bạn đọc với đa nền tảng công nghệ như: fanpage faceboook, zalo, youtube... Đặc biệt, nhiều năm nay, Fanpage Báo Hà Tĩnh điện tử (gần 286 ngàn lượt theo dõi, được Facebook xác nhận dấu tích xanh từ năm 2019) được xem như một ấn phẩm của Báo Hà Tĩnh, trở thành kênh lan tỏa thông tin nhanh nhạy giữa tòa soạn với bạn đọc và là nơi để bạn đọc trao đổi tin tức và gửi gắm tâm tư.
Tận dụng cơ hội ứng dụng công nghệ vào sản xuất các tác phẩm báo chí từ cuộc cách mạng 4.0, Báo Hà Tĩnh đã thành công khi tập trung thúc đẩy chiến lược chuyển đổi số dựa trên ba trụ cột: con người - công nghệ - quy trình sản xuất. Thành công rõ nét nhất suốt thời gian dài vừa qua là Báo Hà Tĩnh đã duy trì lượng đọc trung bình mỗi ngày từ 20 – 25 vạn, cao điểm có ngày lên gần 85 vạn; riêng trong đợt dịch Covid-19 hơn một tháng nay, lượng đọc trung bình mỗi ngày từ 30 – 35 vạn. Đặc biệt, liên tục 3 năm nay, Báo Hà Tĩnh luôn xếp vị trí số 1 trong hệ thống báo Đảng cả nước (theo xếp hạng của trang Alexa).
PV, KTV Báo Hà Tĩnh tác nghiệp tại Giải Bóng đá Thiếu niên - Nhi đồng toàn tỉnh (tháng 6/2019).
Tuy nhiên, như nhiều tòa soạn trong nước, cuộc cách mạng 4.0 cũng đang đặt ra những vấn đề cần giải quyết với Báo Hà Tĩnh, đó là hạ tầng kỹ thuật vẫn chưa theo kịp xu thế phát triển do không có nguồn kinh phí lớn cho việc nâng cấp thường xuyên; có những thiết bị, công nghệ vận hành chưa lâu đã trở nên lạc hậu.
Vấn đề nữa là yêu cầu đào tạo và đào tạo lại nguồn nhân lực làm báo cần đồng bộ hóa từ đội ngũ quản lý cho đến phóng viên, biên tập viên đủ năng lực chuyên môn, không bị lạc hậu về tư duy sáng tạo.
Một thách thức không thể xem nhẹ nữa là phải luôn có giải pháp đảm bảo an ninh hiệu quả, đặc biệt là vấn đề phòng, chống tội phạm công nghệ cao và an ninh mạng...
Mỗi ngày, báo chí lại đối mặt với thách thức tụt hậu, những yêu cầu đổi mới nên dù ở nền tảng công nghệ nào, kỹ thuật làm báo phát triển đến đâu thì giá trị cốt lõi mà Báo Hà Tĩnh xác lập vẫn phải luôn mang đến cho bạn đọc những sản phẩm trung thực nhất, chính xác nhất, chất lượng nhất, kịp thời nhất và đa dạng nhất.
ảnh: pv
thiết kế: khôi nguyễn
