Từ những ngày đầu gian khó
Ngày 23/11/1946, Hội Hồng thập tự Việt Nam - tiền thân của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam ngày nay được thành lập theo sáng kiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sự ra đời của hội đánh dấu bước phát triển quan trọng của phong trào nhân đạo ở nước ta, góp phần khơi dậy và phát huy truyền thống tương thân tương ái của dân tộc; đưa lòng nhân ái từ tình cảm, trách nhiệm thành những hoạt động trợ giúp thiết thực.
Trải qua 80 năm, cùng với những đổi thay của đất nước, hoạt động của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam ngày càng mở rộng về lĩnh vực và phương thức trợ giúp. Từ cứu trợ trong chiến tranh, chăm sóc thương binh, bệnh binh đến các phong trào hiến máu tình nguyện, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, hỗ trợ sinh kế, phòng ngừa và ứng phó thiên tai, thảm họa, hội ngày càng khẳng định vai trò nòng cốt, cầu nối, điều phối trong hoạt động nhân đạo.
Ở Hà Tĩnh, hành trình ấy được tiếp nối từ ngày 14/8/1979, khi Đại hội đại biểu Hội Chữ thập đỏ tỉnh Nghệ Tĩnh lần thứ nhất được tổ chức. Đại hội đã bầu BCH gồm 19 thành viên; ông Nguyễn Quốc Lựu được bầu làm Chủ tịch. Sau khi tỉnh Nghệ Tĩnh chia tách năm 1991, Hội Chữ thập đỏ Hà Tĩnh tiếp tục được kiện toàn, phát triển, từng bước trở thành lực lượng nòng cốt trong các hoạt động nhân đạo, từ thiện và an sinh xã hội tại địa phương.
Hơn 12 năm gắn bó với công tác nhân đạo, bà Lê Thị Hồng Thắng (SN 1954, TDP 19, phường Thành Sen) vẫn nhớ những ngày đầu về công tác tại Hội Chữ thập đỏ tỉnh. Khi ấy, từ vị trí hiệu trưởng một trường THCS trên địa bàn huyện Cẩm Xuyên cũ, năm 1997, bà được điều động về hội, đảm nhiệm cương vị Chánh Văn phòng. Đó cũng là những năm tháng công việc còn bộn bề khó khăn, thiếu thốn, nhưng luôn có sự tận tụy và nhiệt huyết của những người làm công tác nhân đạo.
“Ngày ấy, trụ sở hội là dãy nhà cấp 4 cũ kỹ, chật chội với 4 phòng làm việc và một nhà kho. Cả cơ quan chưa được trang bị máy tính, máy in; nhân lực vỏn vẹn 7 người; phương tiện phục vụ công tác cũng chỉ là chiếc ô tô 4 chỗ cũ được một cơ quan khác thanh lý. Vậy nhưng, chúng tôi vẫn rong ruổi khắp mọi nơi trong và ngoài tỉnh, bất kể thời tiết thuận lợi hay mưa bão, hạn hán để tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân về các chương trình, kiến thức cứu trợ và hoạt động nhân đạo. Không vụ lợi, không quản ngại khó khăn, tất cả đều xuất phát từ tinh thần trách nhiệm và trái tim nhiệt huyết của người làm công tác chữ thập đỏ” - bà Thắng nhớ lại.
Trong điều kiện còn nhiều thiếu thốn, những chuyến đi và sự bền bỉ của đội ngũ cán bộ hội đã góp phần mở rộng các mối quan hệ, tranh thủ sự hỗ trợ của các tổ chức phi chính phủ đến từ Hoa Kỳ, Nhật Bản và châu Âu, đưa thêm nhiều chương trình nhân đạo đến với người dân.
Nổi bật là các chương trình, dự án về phòng ngừa thảm họa, cứu trợ thiên tai; đào tạo nghề may dân dụng, công nghiệp, tạo việc làm cho người có hoàn cảnh khó khăn; chương trình sữa dinh dưỡng học đường tại 22 trường miền núi với tổng kinh phí gần 22 tỷ đồng; hỗ trợ sinh kế, chăm sóc sức khỏe cộng đồng và đào tạo y tế viên cơ sở…
Đằng sau mỗi chương trình là những nhu cầu thiết thực của người dân, từ được hỗ trợ khi gặp thiên tai, có thêm nghề để tạo việc làm đến cải thiện dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe. Trong điều kiện nguồn lực và nhân lực còn hạn chế, những hoạt động ấy không chỉ giúp người dân vượt qua khó khăn trước mắt mà còn góp phần tạo dựng niềm tin, mở rộng mạng lưới kết nối, đặt nền móng cho phong trào nhân đạo của tỉnh những năm sau này.
Năm 2009, bà Thắng nghỉ công tác theo chế độ. Với những đóng góp trong hơn 12 năm gắn bó với hội, bà được Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tặng nhiều bằng khen và kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp nhân đạo”; các cấp, ngành vinh danh, khen thưởng. Nhắc lại quãng thời gian đã qua, điều bà trân trọng không chỉ là những phần thưởng được ghi nhận, mà còn là việc các chương trình mình từng góp sức thực hiện đã đến được với người dân, giúp nhiều hoàn cảnh có thêm cơ hội vượt qua khó khăn.
Tiếp nối sứ mệnh nhân đạo
Từ những nền móng được gây dựng qua nhiều thế hệ, hoạt động của Hội Chữ thập đỏ Hà Tĩnh ngày nay tiếp tục được mở rộng cả về quy mô và phương thức tổ chức. Các phong trào, cuộc vận động như “Tết Nhân ái”, “Tháng Nhân đạo”, “Mỗi tổ chức, mỗi cá nhân gắn với một địa chỉ nhân đạo”, hiến máu tình nguyện… ngày càng lan tỏa, thu hút sự tham gia của các cấp, ngành, tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và đông đảo Nhân dân.
Điểm đáng chú ý trong hoạt động trợ giúp là ngày càng hướng đến nhu cầu thực tế và hoàn cảnh cụ thể của từng người, từng gia đình; từng bước chuyển từ hỗ trợ đơn lẻ sang trợ giúp có trọng tâm, từ trao tặng trước mắt sang đồng hành lâu dài.
Giai đoạn 2022-2026, toàn tỉnh đã huy động 236,171 tỷ đồng, trợ giúp 415.435 lượt người. Nguồn lực ấy được chuyển thành những việc làm cụ thể: xây mới, sửa chữa nhà ở; hỗ trợ mô hình sinh kế, trao học bổng, chăm sóc sức khỏe cộng đồng; cứu trợ, khắc phục hậu quả thiên tai…
Với những gia đình còn khó khăn, một sự hỗ trợ đúng lúc, phù hợp có thể mở ra thêm cơ hội để ổn định cuộc sống. Là một trong những hộ được hưởng lợi từ chương trình hỗ trợ xóa nhà tạm của Hội Chữ thập đỏ tỉnh, ông Nguyễn Văn Long (TDP Minh Đức, phường Hoành Sơn) chia sẻ: “Cuối năm 2025, gia đình tôi được Hội Chữ thập đỏ tỉnh hỗ trợ 70 triệu đồng. Cùng với nguồn vốn vay mượn thêm, chúng tôi đã xây dựng được căn nhà khang trang, kiên cố. Từ ngày có nhà mới, gia đình yên tâm hơn mỗi khi mưa bão đến. Đây thực sự là nguồn động viên rất lớn đối với gia đình tôi”.
Không chỉ ở cấp tỉnh, hoạt động nhân đạo còn được cụ thể hóa từ cơ sở, nơi cán bộ hội trực tiếp nắm bắt hoàn cảnh, xác định nhu cầu và kết nối nguồn lực trợ giúp. Bà Phan Thị Thu - Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ - Bảo trợ xã hội xã Đồng Tiến cho biết: “Bằng việc linh hoạt huy động nguồn lực xã hội hóa, từ đầu năm đến nay, chúng tôi đã triển khai nhiều chương trình như trao hơn 450 suất quà cho hộ khó khăn và học sinh nghèo; hỗ trợ sửa chữa 37 nhà ở bị ảnh hưởng thiên tai; trao tặng xe lăn; thành lập CLB Ngân hàng máu sống… Các chương trình đã góp phần thực hiện hiệu quả công tác an sinh xã hội tại địa phương”.
Từ những việc làm cụ thể ở cơ sở đến các chương trình quy mô toàn tỉnh, hoạt động của hội ngày càng cho thấy vai trò kết nối, điều phối các nguồn lực xã hội để trợ giúp những người cần được giúp đỡ. Trong bối cảnh yêu cầu về an sinh xã hội ngày càng cao, thiên tai, dịch bệnh còn tiềm ẩn nhiều diễn biến khó lường, công tác nhân đạo cũng đứng trước đòi hỏi phải đổi mới theo hướng chuyên nghiệp, linh hoạt và bền vững hơn.
Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Chữ thập đỏ Việt Nam lần thứ XII, nhiệm kỳ 2026-2031, đồng chí Tô Lâm - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: “Một Việt Nam hùng cường phải đồng thời là một Việt Nam nhân ái; một xã hội hiện đại phải biết sẻ chia; một quốc gia phát triển phải trân trọng và bảo vệ phẩm giá, sự an toàn của mỗi con người”. Thông điệp ấy cũng đặt ra yêu cầu để hoạt động nhân đạo không ngừng được đổi mới, đáp ứng tốt hơn những nhu cầu của người dân và lan tỏa sâu rộng hơn tinh thần sẻ chia trong cộng đồng.
Nhìn lại chặng đường 80 năm, có thể thấy hành trình của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam được làm nên từ sự góp sức của nhiều thế hệ cán bộ, hội viên, tình nguyện viên và những tấm lòng luôn hướng về cộng đồng. Ở Hà Tĩnh, hành trình ấy cũng được nối dài từ những ngày đầu gian khó đến những hoạt động trợ giúp hôm nay. Dù cách làm và quy mô có thể thay đổi theo từng giai đoạn, điều còn lại vẫn là tinh thần sẻ chia, trách nhiệm với những người gặp khó khăn. Đó cũng là nền tảng để các giá trị nhân đạo tiếp tục được gìn giữ, bồi đắp và lan tỏa trong đời sống.
Những kết quả hôm nay là sự tiếp nối tâm huyết, trách nhiệm của nhiều thế hệ cán bộ, hội viên, tình nguyện viên và sự chung tay của cộng đồng. Thời gian tới, các cấp hội sẽ tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, củng cố tổ chức, nâng cao năng lực đội ngũ, mở rộng kết nối và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội; chú trọng phát triển những mô hình trợ giúp thiết thực, lâu dài, gắn với nhu cầu người dân. Cùng với đó, đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, bồi đắp lòng nhân ái, tinh thần sẻ chia và trách nhiệm vì cộng đồng trong các cấp, ngành, tổ chức, cá nhân và toàn thể Nhân dân, để nhân đạo không chỉ là hoạt động của tổ chức hội mà trở thành ý thức, hành động thường xuyên trong đời sống xã hội.