Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ thông báo cuộc đàm phán dự kiến giữa phái đoàn Iran và Mỹ tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6 đã bị hủy.
“Các cuộc đàm phán dự kiến giữa Mỹ, Iran, Qatar và Pakistan bị hủy. Thụy Sĩ vẫn sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán này. Công tác chuẩn bị liên quan tại Burgenstock vẫn đang tiếp tục. Hiện tại chưa thể cung cấp thêm thông tin nào khác”, Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ cho biết trong một tuyên bố.
Thông báo được đưa ra ngay sau khi phát ngôn viên Nhà Trắng xác nhận Phó Tổng thống Mỹ JD Vance sẽ không đến Thụy Sĩ như kế hoạch ban đầu để ký kết bản ghi nhớ về thỏa thuận hòa bình với Iran. Chuyến đi của ông Vance nhằm mục đích củng cố thỏa thuận đạt được giữa Tehran và Washington để chấm dứt xung đột ở Iran.
Theo phát ngôn viên Nhà Trắng, lý do khiến kế hoạch này bị hoãn lại là các vấn đề hậu cần chưa được giải quyết liên quan đến giai đoạn đàm phán tiếp theo.
“Như Phó Tổng thống đã nói trong cuộc họp báo, kế hoạch cho các cuộc đàm phán kỹ thuật sắp tới vẫn chưa được hoàn thiện, và phái đoàn Mỹ sẵn sàng khởi hành ngay khi có cơ hội. Nhưng các vấn đề hậu cần của những cuộc đàm phán này chưa bao giờ đơn giản hoặc dễ dự đoán”, phát ngôn viên Nhà Trắng cho biết trong một tuyên bố.
“Hiện tại, Phó Tổng thống sẽ không khởi hành tối nay. Chúng tôi sẽ thông báo ngay khi có thông tin cụ thể về bước tiếp theo. Chúng tôi mong muốn bắt đầu các cuộc đàm phán kỹ thuật càng sớm càng tốt”, phát ngôn viên Nhà Trắng nói thêm.
Trước đó, Phó Tổng thống Vance ngày 18/6 cho biết ông dự định đến Thụy Sĩ vào ngày 19/6 để ký kết trực tiếp bản ghi nhớ với Iran, mặc dù ông thừa nhận thời điểm này vẫn chưa chắc chắn.
Phó Tổng thống Vance từng nói rằng các cuộc đàm phán kỹ thuật nhằm hoàn tất thỏa thuận dự kiến sẽ bắt đầu vào cuối tuần này, đồng thời cho biết ông "chắc chắn đang lên kế hoạch" dẫn đầu nhóm đàm phán của Mỹ.
Ông Vance cũng lên tiếng bảo vệ bản ghi nhớ mà chính quyền Mỹ đã ký kết với Iran. Ông cho biết Mỹ đang nắm "tất cả các quân bài" vào lúc này, đồng thời nhấn mạnh rằng Iran sẽ không được hưởng lợi đáng kể cho đến khi nước này có thể "xác minh họ đang thay đổi hành vi của mình".
Tổng thống Trump ký thỏa thuận về Iran trên bàn tiệc tại Pháp
Giới chức Mỹ và Iran ngày 17/6 đều xác nhận Tổng thống của hai bên đã ký kết bản ghi nhớ theo hình thức trực tuyến và có hiệu lực ngay lập tức. Theo kế hoạch ban đầu, sau khi ký kết bản ghi nhớ bằng hình thức trực tuyến, phái đoàn Mỹ và Iran sẽ tiếp tục đàm phán tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6 về các vấn đề khác còn tồn đọng.
Phía Iran cho biết, do ký kết đã hoàn tất, nên việc tổ chức lễ ký kết trực tiếp tại Geneva, Thụy Sĩ theo kế hoạch ban đầu có thể không cần thiết. Tuy nhiên, kế hoạch đàm phán vẫn giữ nguyên, hai bên sẽ tiếp tục thương thảo các vấn đề còn tồn đọng trong vòng 60 ngày.
Bản ghi nhớ giữa Iran và Mỹ đã được hoàn thiện vào hôm 14/6, sau nhiều tháng đàm phán căng thẳng do Pakistan làm trung gian, với sự hỗ trợ từ các quốc gia khu vực khác.
Theo thỏa thuận, cuộc xung đột và tất cả các hoạt động quân sự, bao gồm cả ở Li Băng, đã chấm dứt ngay lập tức, và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ chống lại Iran đã được dỡ bỏ. Bản ghi nhớ cũng quy định việc mở cửa lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải thương mại.
Một giai đoạn xác minh và đàm phán kéo dài 60 ngày sẽ diễn ra tiếp theo, trong đó các bên sẽ giải quyết các vấn đề còn tồn đọng, bao gồm việc dỡ bỏ tất cả các lệnh trừng phạt, hồ sơ hạt nhân, tái thiết và phát triển kinh tế, cùng một cơ chế giám sát thực thi.
Bản ghi nhớ 14 điểm của Mỹ và Iran đã đưa ra một bộ khung khái quát cho một thỏa thuận, nhưng vẫn để lại một số điểm tranh chấp gai góc nhất chưa được giải quyết.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm 18/6 thông báo các lực lượng Mỹ đã dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các tàu thuyền ra vào các cảng biển và vùng duyên hải của Iran.
Về phần mình, Iran đã cam kết cho phép các tàu chở dầu di chuyển an toàn qua eo biển Hormuz, nơi khoảng 20% lượng dầu của thế giới từng đi qua trước khi cuộc chiến bắt đầu.
Thỏa thuận được ký kết quy định rằng Iran sẽ cho phép các tàu thương mại quá cảnh qua eo biển Hormuz "chỉ trong vòng 60 ngày và không thu phí", sau thời gian này "các dịch vụ hàng hải và quản lý trong tương lai" sẽ do Iran cùng với Oman và các quốc gia Vùng Vịnh khác quyết định.
Theo Guardian
