Thông điệp của ông Putin khi cải tổ 'đầu não' chiến dịch Ukraine

Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa thông báo cuộc cải tổ lớn đối với bộ máy lãnh đạo cấp cao của quân đội, khi bổ nhiệm tướng Denis Lyamin làm người đứng đầu Lực lượng Các hệ thống Không người lái mới thành lập.

Ông Putin cũng tái cơ cấu bộ chỉ huy tác chiến tại các mặt trận miền đông và miền nam Ukraine, bổ nhiệm tướng Andrei Ivanayev làm Tư lệnh cánh quân Trung tâm và tướng Pyotr Bolgarev làm Tư lệnh cánh quân Đông, hai lực lượng nòng cốt của chiến dịch.

Ông mô tả cánh quân Trung tâm có nhiệm vụ "rất quan trọng và mang tính quyết định" là kiểm soát toàn bộ tỉnh Donetsk, đồng thời ca ngợi cánh quân Đông vì duy trì đà tiến quân "linh hoạt và quyết liệt" trên khắp phía nam tỉnh Donetsk và những khu vực Nga kiểm soát ở tỉnh Zaporizhzhia.

Trong khi đó, cựu tư lệnh cánh quân Trung tâm Valery Solodchuk được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, phụ trách công tác hậu phương, dịch vụ hậu cần và hợp nhất các hoạt động cung ứng, vận tải.

"Không ai hiểu rõ về những gì binh sĩ và các chỉ huy trên chiến trường đang cần lúc này hơn ông. Chỉ có những người từng trực tiếp chỉ huy ở các cánh quân tiền phương mới nắm rõ điều đó", Tổng thống Putin nói với tướng Solodchuk.

Cuộc cải tổ đầu não chiến dịch diễn ra trong bối cảnh đà tiến công của Nga trong mùa hè này đã chững lại, xuống mức thấp nhất kể từ đầu xung đột, theo Black Bird Group, tổ chức nghiên cứu độc lập sử dụng dữ liệu mở. Lực lượng Nga chỉ giành được kết quả khiêm tốn ở vùng Donbass, nơi họ đang nhích từng chút một về phía Sloviansk và Kramatorsk, hai thành phố quan trọng nhất vẫn do Kiev kiểm soát.

Ukraine những tuần gần đây phát động nhiều đợt phản công trên các khu vực khác dọc theo chiến tuyến. Máy bay không người lái (UAV) của Ukraine cũng tấn công sâu hơn vào lãnh thổ Nga, nhắm vào các nhà máy lọc dầu và kho hàng của tập đoàn bán lẻ Wildberries.

Khả năng tấn công ngày càng tăng của Ukraine vào nền kinh tế Nga, đặc biệt là hạ tầng dầu mỏ và chuỗi cung ứng hậu cần, làm dấy lên nỗi lo về năng lực duy trì cuộc chiến tiêu hao kéo dài của Nga.

"Quyền chủ động mà Nga từng nắm giữ trong cuộc chiến giờ đây đang bị Ukraine thách thức", Michael Kofman, chuyên gia nghiên cứu cao cấp tại Quỹ Carnegie, nhận định.

Theo Kofman, chỉ huy các cánh quân Nga ở Ukraine từng tin rằng nếu tiếp tục duy trì chiến thuật tấn công dọc tiền tuyến, họ sẽ bào mòn khả năng phòng ngự của Ukraine và đạt được mục tiêu về lãnh thổ. Nhưng trên thực tế, chiến thuật này ngày càng ít hiệu quả, trong khi tổn thất về sinh mạng binh sĩ ngày càng lớn, khiến đà tiến công bị đình trệ.

Bộ Tổng tham mưu quân đội Nga hồi tháng 8/2025 cam kết với Tổng thống Putin rằng phòng tuyến Ukraine sẽ sụp đổ vào tháng 11/2025 và Nga sẽ kiểm soát hoàn toàn "vành đai pháo đài", gồm các thành phố Kostiantynivka, Druzhkivka, Sloviansk và Kramatorsk.

Một năm trôi qua, các cánh quân Nga chưa thể hoàn thành cam kết này. Mục tiêu đó bị lùi đến mùa thu năm nay, rồi một lần nữa bị lùi đến cuối năm, khiến Tổng thống Putin dường như mất kiên nhẫn.

Theo DeepState, trang tổng hợp thông tin về chiến sự Ukraine, lực lượng Nga chỉ giành thêm 88 km2 đất trong tháng 7, cùng 57 km2 trong tháng 6, nhưng đã để mất 11 km2 hồi tháng 5. Với đà tiến này, lực lượng Nga sẽ mất ít nhất 100 năm để kiểm soát hoàn toàn 4 tỉnh Donetsk, Luhansk, Kherson, Zaporizhia.

"Chúng ta đang tiếp tục hoàn thiện cơ cấu tổ chức của Bộ Quốc phòng để kịp thời đáp ứng các nhu cầu và bài học kinh nghiệm từ chiến dịch quân sự đặc biệt", ông Putin nêu lý do tiến hành cải tổ nhân sự cấp cao phụ trách chiến dịch.

Khó thay đổi cục diện

Thomas Grove, nhà bình luận của WSJ, cho rằng đợt cải tổ chỉ đơn thuần là luân chuyển vị trí các tướng lĩnh hiện có, không mang lại nhiều "luồng sinh khí mới" cho bộ chỉ huy quân đội Nga và khó xoay chuyển tình hình chiến trường.

Nga đang tụt hậu so với Ukraine trong việc phát triển các phương thức khai thác hiệu quả công nghệ máy bay không người lái (UAV), trong bối cảnh Kiev nhận được nguồn tài chính và sự hỗ trợ kỹ thuật từ các nước phương Tây, theo Grove.

"Dù đã nỗ lực tuyển mộ thêm người điều khiển UAV, Nga ngày càng khó khăn trong việc theo kịp đối thủ", bình luận viên này nhận định.

Trong khi chiến tuyến ít có sự thay đổi trong những tháng gần đây, cả Nga và Ukraine đều chuyển hướng, tập trung tập kích sâu hơn vào lãnh thổ của nhau.

Tận dụng tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn Patriot của Ukraine, Nga rạng sáng 5/8 tiến hành đợt tập kích lớn bằng tên lửa và UAV vào Kiev và khu vực lân cận, khiến ít nhất 17 người thiệt mạng. "Những cuộc tập kích như vậy có thể gây thiệt hại lớn cho hậu phương Ukraine, nhưng khó giúp lực lượng Nga giành thêm được lãnh thổ ở tiền tuyến", chuyên gia Kofman cho hay.