Theo số liệu do Yahoo Finance trích dẫn, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10 của Mỹ vừa ghi nhận mức tăng 0,4% so với tháng trước. Mức tăng này cao hơn con số dự báo 0,3% của giới phân tích, dù đã hạ nhiệt so với mức tăng 0,6% trong tháng 9.
Đáng chú ý, chỉ số CPI lõi (thước đo loại trừ hai nhóm hàng hóa biến động mạnh là thực phẩm và năng lượng) đã tăng 0,3%, vượt mức kỳ vọng 0,2% và cao hơn mức tăng của tháng liền kề trước đó.
Do ảnh hưởng từ đợt đóng cửa chính phủ trước đây, Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) chưa thể công bố số liệu lạm phát so sánh đầy đủ với cùng kỳ năm trước. Mặc dù vậy, các chuyên gia kinh tế ước tính mặt bằng giá cả vẫn đang nhích nhẹ theo năm.
Báo cáo lần này phản ánh rõ nét việc gánh nặng sinh hoạt vẫn tiếp tục đè nặng lên túi tiền người dân Mỹ. Dù giá năng lượng đã dịu đi đáng kể khi chỉ còn tăng 0,7% (so với mức tăng vọt 5,2% của tháng 9), lạm phát vẫn không chịu hạ nhiệt sâu. Nguyên nhân chính đến từ việc chi phí thuê và sở hữu nhà ở tăng 0,3%, trong khi giá thực phẩm dùng hàng ngày tiếp tục đội thêm 0,5%. Rõ ràng, việc giá năng lượng giảm không đủ sức kéo mặt bằng giá tiêu dùng đi xuống khi các chi phí cơ bản vẫn leo thang.
Báo cáo CPI tháng 10 là dữ liệu lạm phát quan trọng cuối cùng mà Fed nắm trong tay trước cuộc họp chính sách diễn ra vào ngày 8-9/12 tới. Trong bối cảnh thị trường việc làm tại Mỹ vẫn duy trì sức chống chịu tốt và thậm chí đang có tín hiệu tăng tốc, việc áp lực giá cả bám rễ dai dẳng càng củng cố kịch bản cơ quan này phải tiếp tục siết chặt chính sách tiền tệ. Trên các thị trường tài chính, giới giao dịch hiện đánh giá xác suất Fed nâng lãi suất điều hành thêm 0,25 điểm phần trăm ở mức 83%.
Phản ứng trước diễn biến này, giới chức cấp cao của Fed đã phát đi những thông điệp rất cứng rắn. Theo Investing.com, Thống đốc Fed Chris Waller cho biết ông đang nghiêng hẳn về phương án tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm trong cuộc họp tháng tới. Đáng ngại hơn, ông Waller không loại trừ khả năng sẽ ủng hộ mức tăng mạnh tay lên tới 0,5 điểm phần trăm nếu dữ liệu giá cả cho thấy dấu hiệu tăng nóng diện rộng.
"Lạm phát vẫn ở mức quá cao. Điều này có nghĩa là ngay cả khi lạm phát hằng tháng trong tháng 10 cải thiện như kỳ vọng, tôi vẫn nghiêng về việc ủng hộ tăng lãi suất điều hành thêm 25 điểm cơ bản tại cuộc họp tháng 12", ông Waller nhấn mạnh trong bài phát biểu tại London.
Vị thống đốc cũng cảnh báo gay gắt về nguy cơ đánh mất niềm tin của thị trường nếu nhà điều hành hành động quá rụt rè. Ông cho rằng nếu lạm phát xấu hơn dự liệu mà Fed chỉ tăng 25 điểm cơ bản thì uy tín kiểm soát giá cả của cơ quan này sẽ bị đặt vào rủi ro lớn.
Trước đó, thước đo lạm phát ưa thích của Fed là chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) lõi tháng 9 cũng tăng 0,3% so với tháng trước và leo lên mức 3,1% so với cùng kỳ năm ngoái, mức mà ông Waller mô tả là "rất tệ và không có bất kỳ điểm sáng nào".
Bên cạnh áp lực từ chi tiêu thiết yếu, Thống đốc Fed còn bày tỏ sự lo ngại sâu sắc đối với làn sóng đầu tư ồ ạt vào trí tuệ nhân tạo (AI). Các nghiên cứu từ đội ngũ chuyên gia của Fed chỉ ra rằng chi phí cho các mặt hàng công nghệ cao phục vụ xây dựng hạ tầng AI đã tăng rất mạnh trong thời gian qua. Đà tăng này không những chưa có dấu hiệu suy yếu mà đã bắt đầu lan sang chỉ số giá sản xuất lẫn chỉ số lạm phát bán lẻ.
Cùng với đó, rủi ro địa chính trị tại các tuyến hàng hải quan trọng như eo biển Hormuz đang đẩy chi phí bảo hiểm tàu thuyền lên cao, giữ giá năng lượng ở mức khó đoán định. Nguồn cung dầu diesel cũng tiếp tục căng thẳng do năng lực lọc dầu thiếu hụt, đồng nghĩa với việc giá loại nhiên liệu vận tải này sẽ khó hạ nhiệt nhanh ngay cả khi giá dầu thô có dấu hiệu giảm bớt.
Trước hàng loạt biến số khó lường, giới đầu tư đang dồn sự chú ý vào báo cáo chỉ số PCE (chi tiêu tiêu dùng cá nhân) sẽ được công bố vào cuối tháng này. Đây sẽ là thước đo cuối cùng định đoạt việc Fed sẽ lựa chọn mức tăng lãi suất thận trọng 0,25 điểm phần trăm hay mạnh tay hơn lên tới 0,5 điểm phần trăm vào trung tuần tháng 12.
