Mỗi dịp tháng 4 về, trong lòng người dân đất Việt lại náo nức khi nghe những giai điệu hào hùng: “Sài Gòn ơi ta đã về đây, ta đã về đây!…” trong bài ca bất hủ Tiến về Sài Gòn của cố nhạc sỹ Lưu Hữu Phước. Tuy nhiên, điều bất ngờ đó là ca khúc này lại ra đời cách thời điểm chiến thắng lịch sử tới 9 năm, trở thành lời tiên tri cho ngày toàn thắng.
Giai điệu trầm hùng và ca từ giàu hình ảnh trong bài hát như một lời hiệu triệu, thúc giục bước chân những chiến sỹ quân giải phóng, khích lệ họ băng qua lửa đạn, bom rơi, quyết chiến với quân thù. Cùng với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, Tiến về Sài Gòn còn là tình cảm tha thiết từ đáy lòng của một người con yêu nước, là sự thôi thúc sáng tác tự thân của một nghệ sỹ tài năng. Vì thế, gần nửa thế kỷ sau khi ra đời, ca khúc vẫn luôn được hát – được nghe với cảm xúc sôi nổi, tự hào.
![]() |
| Những giai điệu về tổ quốc, quê hương luôn là nguồn động viên tinh thần to lớn để các chiến sỹ nơi hải đảo xa xôi chắc tay súng bảo vệ bờ cõi |
Cùng chung cảm xúc đó là ca khúc Đất nước trọn niềm vui của cố nhạc sỹ Hoàng Hà. Trong đêm 26/4/1975, tại căn nhà nhỏ ở gần Hồ Tây - Hà Nội, những ca từ của bài hát bỗng vút cao, tâm hồn người nghệ sỹ thăng hoa, say trong không gian của non sông hào hùng ngày hoàn toàn giải phóng. “Ta đi trong muôn ánh sao vàng rừng cờ tung bay, rộn ràng bao mê say, những bước chân dồn về đây…”. “Ta nghe như vang tiếng Bác Hồ dậy từ non sông, rạo rực sao hôm nay, Bác vui với hội toàn dân…”. Đó là niềm vui trong tâm hồn, trong mơ ước khi nghĩ về ngày vui trọn vẹn. Nhạc sỹ đã viết bằng dự cảm, bằng sự tưởng tượng nhưng cũng bằng niềm tin tuyệt đối của mọi người dân Việt Nam sống trong thời kỳ lịch sử ấy, bởi, trước khi sáng tác ca khúc, tác giả chưa một lần đặt chân đến Sài Gòn.
Ra đời cùng thời điểm với Đất nước trọn niềm vui, bài hát Như có Bác trong ngày vui đại thắng của nhạc sỹ Phạm Tuyên cũng nhanh chóng được công chúng đón nhận. 40 năm qua, nhạc sỹ Phạm Tuyên đã có thêm bao sáng tác mới nhưng Như có Bác trong ngày vui đại thắng mãi là tiếng reo vui của dân tộc trong ngày đại thắng, như viên ngọc càng được thời gian mài giũa sáng lung linh trong dòng nhạc cách mạng Việt Nam...
Với giọng son trưởng, theo thể hành khúc, 8 câu hát ngắn gọn đã nhanh chóng đi vào lòng công chúng và được mọi lứa tuổi đón nhận không chỉ bởi ca từ dung dị, dễ hiểu, mà đó là tiếng nói của muôn triệu con tim vỡ òa bao xúc cảm trong thời khắc lịch sử của dân tộc. Và cứ mỗi dịp kỷ niệm chiến thắng 30/4, trên các phương tiện thông tin đại chúng lại vang lên những giai điệu trầm hùng quen thuộc, rất đỗi tự hào ấy. Qua những giai điệu đó, thế hệ chúng tôi càng hiểu rõ hơn giá trị to lớn của chiến thắng lịch sử đã làm nên một Việt Nam của thời đại mới. Để trong bất kỳ cuộc giao lưu, liên hoan văn nghệ nào, bài hát cũng được cất lên quen thuộc và gần gũi, thân thương…
Như một cuộc hẹn hò lịch sử, trong niềm hân hoan chào mừng đại thắng mùa Xuân 1975, bài hát Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh vang lên vui tươi, rộn ràng, đầy tự hào, tha thiết: Mùa xuân này về trên quê ta. Khắp đất trời biển rộng bao la. Cây xanh tươi ra lá trổ hoa. Chào mùa xuân về với mọi nhà... Ca từ bài hát thể hiện sinh động nỗi niềm cảm xúc của tác giả khi được chiêm ngưỡng mùa xuân trong niềm vui đại thắng, niềm kiêu hãnh của cả dân tộc Việt Nam sau bao năm phải sống trong khói lửa chiến tranh, chia cắt. Có thể nói, mọi mạch nguồn cảm xúc của cố nhạc sỹ Xuân Hồng đều được dồn nén cả vào bài hát, tạo cho Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh một âm hưởng đặc biệt, vừa gần gũi, thân thương, vừa lắng đọng hồn người.
Ngày đất nước thống nhất 30/4/1975, mơ ước mấy chục năm, ý nguyện của hàng chục triệu người dân Việt Nam khi ấy đã thành hiện thực. Giờ đây, người dân Việt có thể thư thái ngắm nhìn, chiêm ngưỡng vẻ đẹp kỳ diệu của giang sơn gấm vóc. Nhạc sỹ Võ Văn Di đã rất nhạy cảm nắm bắt được trạng thái viên mãn ấy. Và Bài ca thống nhất ra đời. Chút bâng khuâng, bồi hồi pha trộn tình cảm yêu thương trong niềm vui sum họp của dân tộc khiến bài hát cứ in đậm vào tâm khảm người nghe. Nhạc sỹ Võ Văn Di đã vẽ nên một bức tranh toàn cảnh thật mỹ lệ về Tổ quốc với nét nhạc khá dàn trải nhưng lại được hát hơi nhanh với tiết tấu của nhịp 2/2: Biển trời bao la đẹp như gấm hoa. Nước mây muôn màu, những con tàu ra Bắc vào Nam… Không gì có thể đẹp hơn - một vẻ đẹp trang trọng, thanh khiết. Tình yêu Tổ quốc hòa trộn với niềm tự hào, kiêu hãnh của người đang được làm chủ trọn vẹn giang sơn của mình. Ôi... Biển trời bao la đã sạch bóng thù. Từ Bắc vô Nam cờ sao tưng bừng. Người Việt Nam đón xuân về. Người Việt Nam đón xuân về. Người Việt Nam đón xuân về.
40 năm sau ngày giải phóng, thành phố Hồ Chí Minh đã vươn mình trỗi dậy bằng một sức sống diệu kỳ và trở thành một trong những trung tâm kinh tế - chính trị lớn của đất nước. Và mỗi dịp tháng 4 về, khi âm hưởng những khúc ca đi cùng năm tháng vang lên rộn rã, người người lại rộn ràng, náo nức như được sống lại giờ phút lịch sử hào hùng năm xưa, để thêm tự hào về thế hệ cha ông, để thành phố mang tên Bác trở nên gần gũi, thân thương hơn trong lòng cả nước.
