Học sử được gì?

(Baohatinh.vn) - Lịch sử giúp con người hình thành nhận thức về thế giới, vun đắp niềm tự hào, lòng yêu nước và hoàn thiện nhân cách, bản lĩnh, văn hóa của mỗi người.

Sau khi kết thúc phần thi cuối học kỳ II các môn Toán, Văn, Ngoại ngữ, chị bạn tôi nhắc con trai ôn kiến thức môn Lịch sử để tuần sau thi thì nhận được câu trả lời hờ hững: “Môn phụ cần gì phải ôn tập nhiều đâu ạ!”.

Câu trả lời của cậu bé thực ra cũng không quá bất ngờ và xa lạ bởi bao năm nay, nhiều người vẫn cho rằng “Lịch sử là môn học phụ”. Nhưng chính nếp nghĩ quen thuộc đó lại là điều cần phải suy ngẫm.

3.jpg
Học sinh Trường Tiểu học Thạch Đài (Thạch Hà) được tiếp cận kiến thức môn Lịch sử thông qua các mô hình trực quan.

Phải công nhận rằng, Lịch sử là môn học “khó nhằn” đối với phần lớn học sinh (HS). Những thông tin, dữ kiện, mốc thời gian và cả những phân tích, tổng hợp, đúc kết từ mỗi sự kiện lịch sử đều khiến HS vất vả. Đặc biệt, cách dạy “đọc chép” truyền thống của một số giáo viên càng khiến HS không có “cảm tình” với môn học này.

Anh bạn tôi là giáo viên dạy môn Lịch sử cấp THPT chia sẻ, anh thường nhận được những câu hỏi “học sử để làm gì? Nếu chọn thi đại học theo chuyên ngành này thì liệu ra trường có xin được việc làm đúng chuyên môn không?

Câu hỏi đó hẳn sẽ chạm vào lòng tự ái, tự trọng nghề nghiệp của những giáo viên dạy Lịch sử và những người chuyên làm việc, nghiên cứu trong ngành này, nhưng rõ ràng, sự thắc mắc đó là có cơ sở.

1.jpg
Cách học Lịch sử bằng trải nghiệm thực tế giúp học sinh hào hứng với môn học này.

Trên thực tế, tỷ lệ thí sinh lựa chọn Lịch sử làm ngành thi vào các trường đại học thấp hơn rất nhiều so với các ngành học khác. Cơ hội việc làm sau khi ra trường thấp, không có nhiều lựa chọn phù hợp với chuyên môn được đào tạo đã lý giải cho thực tế đó.

Vậy tại sao, từ xa xưa, Lịch sử đã là môn học phải có trong hầu hết các trường học, các cấp học trên thế giới? Điều đó cho thấy rằng, môn Lịch sử vẫn rất cần thiết và quan trọng.

Lợi ích trước tiên của việc học sử, hiểu biết về lịch sử là giúp con người hình thành nhận thức về thế giới. Thông qua lịch sử, chúng ta hiểu nguồn gốc, quá khứ, sự hình thành và phát triển của thế giới, của tộc người, của quốc gia, vùng đất; về quá trình đấu tranh, bảo vệ chủ quyền, nền độc lập của đất nước, dân tộc mình. Từ đó, vun đắp niềm tự hào, lòng yêu nước và hoàn thiện nhân cách, bản lĩnh, văn hóa của mỗi người.

7.jpg
Nhiều giáo viên đã chủ động ứng dụng công nghệ thông tin; thu thập thông tin, hình ảnh để phục vụ cho việc dạy học môn Lịch sử.

Với những kiến thức mà môn học này mang lại, người học Lịch sử sẽ được trang bị, nâng cao nhận thức xã hội một cách khoa học, logic hơn và biến nó thành tư duy, hành động của mình. Kiến thức tiếp nhận được và tư duy logic khi học Lịch sử cũng là nền tảng để con người tiếp cận sâu hơn với các lĩnh vực khác trong đời sống xã hội. Nói một cách dễ hiểu, nếu có hiểu biết về lịch sử thì dù hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, KT-XH hay thể thao, nghệ thuật…, con người cũng dễ nắm bắt được vấn đề.

Trong xã hội hiện đại, nhiều người vẫn đề cao vị trí của các môn khoa học tự nhiên mà đánh giá thấp vai trò của khoa học xã hội, trong đó có môn Lịch sử. Chính vì quan điểm đó, rất nhiều người gần như “mù” lịch sử và khi tiếp nhận thông tin từ truyền thông đại chúng, họ rất dễ bị dẫn dắt bởi những thông tin bịa đặt, xuyên tạc; không có kiến thức nền tảng, kỹ năng cơ bản để chắt lọc, loại bỏ thông tin xấu độc.

Tuy nhiên, điều đáng mừng là hiện nay, các trường học, địa phương, ban, ngành, đoàn thể đã quan tâm nhiều hơn đến việc giáo dục lịch sử, truyền thống cho thế hệ trẻ bằng nhiều hình thức hấp dẫn và phong phú. Đó là không gian trưng bày tư liệu, hiện vật lịch sử tại các khu di tích, nhà văn hóa cộng đồng; là các mô hình bản đồ Việt Nam, khu trải nghiệm môn học Lịch sử tại khuôn viên trường học; là những chuyến trải nghiệm cho HS về địa chỉ đỏ, các cuộc thi tìm hiểu kiến thức lịch sử, văn hóa truyền thống; là sự chịu khó, tận tâm của nhiều giáo viên khi ứng dụng công nghệ, cập nhật thông tin, hình ảnh minh họa trực quan vào bài giảng của mình…

Những cách dạy, cách học thoát ra ngoài khuôn khổ của sách giáo khoa, thoát khỏi những tiết học khô khan truyền thống đã giúp HS hứng thú, từ đó, dễ ghi nhớ kiến thức hơn. Làm mới hình thức truyền dạy để giúp môn Lịch sử thoát mác “môn phụ” là điều rất cần thiết bởi dù trong thời đại, hoàn cảnh nào thì lời Bác Hồ dạy: “Dân ta phải biết sử ta/ Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam” luôn luôn đúng!

Đọc thêm

Những lưu ý dành cho tân sinh viên khi nhập học đại học

Những lưu ý dành cho tân sinh viên khi nhập học đại học

Sau khi biết điểm chuẩn, các sĩ tử sẽ sớm nhận được thông báo nhập học vào trường đại học, cao đẳng đúng nguyện vọng, trải nghiệm cuộc sống sinh viên đầy mới lạ. Để việc nhập học được suôn sẻ, tân sinh viên lưu ý những thông tin sau.
Vấn đề hôm nay: Khắc phục hậu quả bão số 5, sẵn sàng cho năm học mới

Vấn đề hôm nay: Khắc phục hậu quả bão số 5, sẵn sàng cho năm học mới

Hà Tĩnh có 286 cơ sở giáo dục bị thiệt hại sau bão số 5, trong đó nhiều trường học bị tốc mái, hư hỏng. Các trường đang khắc phục hậu quả ra sao khi năm học mới cận kề? Giải pháp để chủ động ứng phó với thiên tai? Những nội dung sẽ được phân tích trong chương trình Vấn đề hôm nay.
Chung tay khắc phục nhanh hậu quả mưa bão

Chung tay khắc phục nhanh hậu quả mưa bão

Những ngày qua, các cấp chính quyền, ngành chức năng Hà Tĩnh tiếp tục huy động tổng lực nhân lực, vật lực nhằm sớm khắc phục nhanh hậu quả do bão số 5 gây ra.
Trẻ em Hà Tĩnh học gì ở lớp Montessori?

Trẻ em Hà Tĩnh học gì ở lớp Montessori?

Từ 7 năm về trước, Trường Mầm non Quốc tế Trung Kiên đã tiên phong xây dựng môi trường học thân thiện, chuyên nghiệp với giáo cụ học tập đặc trưng từ chương trình Montessori tại Hà Tĩnh.
Xuyên đêm dọn dẹp phố phường Hà Tĩnh sau bão số 5

Xuyên đêm dọn dẹp phố phường Hà Tĩnh sau bão số 5

Bão số 5 khiến phố phường Thành Sen ngổn ngang. Để trả lại diện mạo sạch đẹp cho các tuyến đường, hàng trăm công nhân Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Hà Tĩnh đã ra quân, xuyên đêm thu dọn.
Sở Xây dựng hướng dẫn về mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội

Sở Xây dựng hướng dẫn về mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội

Mỗi hộ gia đình, cá nhân đúng đối tượng và đủ điều kiện theo quy định của pháp luật chỉ được nộp giấy tờ đăng ký tại một dự án và chỉ được mua, thuê mua 1 căn nhà ở xã hội và tại mỗi thời điểm, chỉ được thuê 1 căn nhà ở xã hội.
"Cứu" cây xanh sau bão số 5 ở đô thị trung tâm Hà Tĩnh

"Cứu" cây xanh sau bão số 5 ở đô thị trung tâm Hà Tĩnh

Sau bão số 5, nhiều cây xanh, cột điện trên các tuyến đường chính ở phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh bị đổ gãy. Hiện các lực lượng chức năng đang khẩn trương thu dọn, trồng lại những cây còn khả năng phục hồi để bảo vệ cảnh quan.
Đường dây nóng hỗ trợ y tế khẩn cấp ở Hà Tĩnh

Đường dây nóng hỗ trợ y tế khẩn cấp ở Hà Tĩnh

Sở Y tế Hà Tĩnh thông báo số điện thoại đường dây nóng của các đơn vị y tế trên địa bàn tỉnh để Nhân dân liên hệ khi có sự cố, tình huống khẩn cấp cần hỗ trợ y tế trước, trong và sau bão số 5.