Cả Mỹ và Anh đều thúc đẩy việc kết nạp thêm các thành viên mới cho hiệp ước AUKUS nhằm gia tăng ảnh hưởng của liên minh này ở châu Á - Thái Bình Dương.
Tờ Politico dẫn nguồn tin riêng cho biết, Canada, Nhật Bản có thể tham gia hiệp ước an ninh AUKUS cùng Mỹ, Anh và Australia vào cuối năm nay. Thậm chí Nhà Trắng còn lên kế hoạch kết nạp thành viên mới cho AUKUS trước cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11.
Một nhà ngoại giao tham gia đàm phán mở rộng AUKUS cho biết, Canada và Nhật Bản có thể trở thành hai trụ cột mới của hiệp ước này. Các quốc gia này sẽ hợp tác với AUKUS để phát triển công nghệ quân sự tiên tiến như trí tuệ nhân tạo và tên lửa siêu thanh.
AUKUS được thành lập vào năm 2021 giữa ba nước gồm Mỹ, Anh và Australia. Một phần của hiệp ước này là Washington và London phải hỗ trợ Canberra xây dựng lực lượng tàu ngầm hạt nhân. Việc kết nạp thêm thành viên mới có thể sẽ giúp hoạt động hợp tác của AUKUS rộng hơn trước.
Thủ tướng Anh Rishi Sunak (phải) phát biểu cùng Tổng thống Mỹ Joe Biden trong hội nghị thượng đỉnh AUKUS tại San Diego, California, tháng 3/2023. (Ảnh: AFP)
Một nguồn tin khác nói với Politico rằng, Nhà Trắng đang cố gắng đẩy nhanh tốc độ kết nạp tư cách thành viên của Canada và Nhật Bản. Nhà ngoại giao cho biết Biden đang rất nỗ lực để hoàn thành việc kết nạp thành viên AUKUS trước cuộc bầu cử ở Mỹ.
Ông Donald Trump nhiều khả năng sẽ trở thành ứng viên chính thức của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử năm nay. Đối với chính quyền Biden đây là thách thức không hề nhỏ.
Với các cuộc bầu cử sắp diễn ra ở Anh và Australia.vào năm tới, London và Canberra đang tham gia vào kế hoạch mở rộng nhanh chóng mà Washington đã lên kế hoạch. Một quan chức làm việc tại Bộ Quốc phòng Anh nói với Politico rằng “có động lực để hoàn thành kết nạp đồng minh mới cho AUKUS”.
Quan điểm của ông Trump đối với AUKUS là không rõ ràng và cựu Tổng thống chưa nói về hiệp ước này trong quá trình tranh cử. Trong khi ông Trump bày tỏ lập trường cứng rắn với Trung Quốc trong nhiệm kỳ tổng thống của mình và xúi giục một cuộc chiến thương mại lớn với Bắc Kinh, ông đã bày tỏ thái độ coi thường các thỏa thuận đa phương và cho rằng ông sẽ không bảo vệ các thành viên NATO từ chối tăng chi tiêu quốc phòng.
Bắc Kinh đã lên án hiệp ước AUKUS là một nỗ lực của Mỹ nhằm xây dựng một “phiên bản châu Á-Thái Bình Dương của NATO. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân năm ngoái lập luận rằng hiệp ước này dựa trên “tâm lý Chiến tranh Lạnh sẽ chỉ thúc đẩy một cuộc chạy đua vũ trang, gây thiệt hại”. Chế độ không phổ biến vũ khí hạt nhân quốc tế và gây tổn hại đến sự ổn định và hòa bình trong khu vực”.
Truyền thông Mỹ dẫn lời quan chức cấp cao cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành không kích các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg - đầu mối xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nằm ngoài khơi phía Tây Iran.
Khi thời hạn do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra liên quan việc mở lại eo biển Hormuz đang đến gần, Iran đã kêu gọi thanh niên tham gia các hoạt động mang tính biểu tượng nhằm bảo vệ các nhà máy điện trọng điểm.
Trong cuộc họp báo tôn vinh chiến dịch giải cứu phi công ở Iran, ông Trump đe dọa toàn bộ đất nước Iran sẽ bị “tiêu diệt” chỉ trong 1 đêm nếu không mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4.
Đại diện Bộ Ngoại giao Iran khẳng định: “Việc Iran nhanh chóng và thẳng thắn đưa ra quan điểm không nên bị coi là sự đầu hàng", và lưu ý Tehran sẽ thông tin khi cần thiết.
Mỹ, Iran và các bên trung gian được cho đang thảo luận các điều khoản cho một lệnh ngừng bắn tiềm năng kéo dài 45 ngày và tiến tới chấm dứt xung đột vĩnh viễn.
Vụ Iran bắn rơi tiêm kích F-15E và những diễn biến khác trong chiến sự đang gia tăng sức ép lên Tổng thống Trump, khiến ông ngày càng khó tìm lối thoát như ý muốn.
Trong một động thái mới trên mặt trận năng lượng tại châu Âu, Italy đang cùng với Đức, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Áo thúc đẩy việc áp thuế đối với lợi nhuận vượt mức của các công ty năng lượng để kiềm chế chi phí năng lượng do giá dầu và khí đốt cao, vốn trầm trọng hơn do cuộc xung đột tại Trung Đông và hỗ trợ các gia đình và doanh nghiệp, mà không làm tăng nợ công.
Thượng nghị sĩ Valentina Matviyenko, người đứng đầu Hội đồng Liên bang Nga (tức Thượng viện Nga) đã giải thích lý do Nga sẽ không bắt cóc hoặc ám sát Tổng thống Zelensky, như hành động của Mỹ ở Venezuela và Iran.
Ít nhất 4 vấn đề then chốt mà Tổng thống Donald Trump đã bỏ qua hoặc đề cập mơ hồ, khi ông có bài phát biểu đầu tiên trước toàn thể người dân Mỹ về cuộc xung đột tại Iran.
Lầu Năm Góc thông báo tướng George, tham mưu trưởng lục quân Mỹ, sẽ rời chức vụ ngay lập tức và nghỉ hưu, được cho là theo yêu cầu của Bộ trưởng Hegseth.
Ngày 1/4 (giờ Mỹ, tức ngày 2/4 giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có bài phát biểu trước toàn quốc về cuộc xung đột tại Iran, trong bối cảnh chiến sự và khủng hoảng năng lượng toàn cầu tiếp tục leo thang.
Các cuộc đàm phán được kỳ vọng sẽ giúp giảm bớt khó khăn cho hàng triệu người dân tại Pakistan và Afghanistan, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước leo thang trong thời gian qua.
Tổng thống Trump cho biết xung đột với Iran có thể kết thúc trong vòng ít tuần tới và việc đảm bảo an ninh cho tuyến đường vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz sẽ do các quốc gia khác đảm nhiệm.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết: "Vào khoảng 18 giờ (giờ Moskva) ngày 31/3, liên lạc với máy bay vận tải quân sự An-26 đã bị mất trong quá trình thực hiện chuyến bay theo lịch trình qua bán đảo Crimea".
Trước diễn biến quân sự tại Trung Đông có thể leo thang quy mô lớn, Nga kêu gọi các bên trở lại đối thoại, đồng thời bày tỏ sẵn sàng đóng vai trò trung gian nhằm thúc đẩy giải pháp ngoại giao.
Gián đoạn nguồn cung khí đốt từ Trung Đông do xung đột Iran đang đẩy nhiều nền kinh tế châu Á quay lại sử dụng than, một giải pháp rẻ và ổn định hơn, nhưng gây áp lực lớn lên các mục tiêu giảm phát thải.
Theo phóng viên TTXVN tại Bangkok, ngày 30/3, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul xác nhận đã trình danh sách nội các mới lên Hoàng gia phê chuẩn sau khi hoàn tất các thủ tục thẩm định, với mục tiêu chính phủ sẽ trình bày tuyên bố chính sách trước Quốc hội trước kỳ nghỉ lễ Songkran vào giữa tháng 4.
Iran xác nhận chuẩn đô đốc Tangsiri, tư lệnh hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và là người phụ trách phong tỏa eo biển Hormuz, đã thiệt mạng.
Iran đã đưa một yêu cầu mới vào danh sách các điều kiện chấm dứt xung đột với Mỹ và Israel, trong đó eo biển Hormuz trở thành đòn bẩy quan trọng của Tehran.
Truyền thông Mỹ đưa tin, Lầu năm góc đang chuẩn bị cho khả năng triển khai các chiến dịch trên bộ kéo dài nhiều tuần tại Iran với sự tham gia của hàng nghìn binh sĩ và lính thủy đánh bộ, nếu Tổng thống Donald Trump chọn phương án leo thang căng thẳng.
Áp lực chiến tranh đang đẩy Iran vào một ngã rẽ nguy hiểm: tiếp tục kiềm chế hay phá vỡ “lằn ranh đỏ” hạt nhân. Khi những rào cản cũ dần biến mất, câu hỏi lớn hơn là liệu quyết định của Tehran có châm ngòi cho một cuộc chạy đua hạt nhân mới trong khu vực.
