Theo thông lệ các lần trước, thiệt hại kinh tế do việc đóng cửa chính phủ thường chỉ mang tính tạm thời, nhanh chóng được khôi phục khi chính phủ mở cửa trở lại. Tuy nhiên, đợt gián đoạn ngân sách lần này kéo dài 36 ngày, bắt đầu từ ngày 1/10, đã giáng một đòn mạnh vào nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Hàng triệu người Mỹ không nhận được trợ cấp tem phiếu thực phẩm cần thiết để nuôi sống gia đình. Khoảng 1,4 triệu nhân viên liên bang chưa được trả lương, dù nhiều người trong số họ vẫn tiếp tục làm việc. Các nhà đầu tư và giới hoạch định chính sách cũng rơi vào tình trạng mù mờ khi dữ liệu kinh tế do chính phủ công bố bị đình trệ.
"Đợt đóng cửa hiện tại có vẻ sẽ gây ra tác động kinh tế lớn nhất trong số các lần đóng cửa từng được ghi nhận", Alec Phillips - nhà kinh tế chính trị trưởng tại Goldman Sachs - nhận định trong một báo cáo gần đây.
Theo Goldman Sachs, ngay cả khi việc đóng cửa kết thúc vào tuần tới, tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế trong quý IV có thể giảm 1,15 điểm phần trăm.
Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) ước tính việc đóng cửa chính phủ sẽ khiến GDP sụt từ 1 đến 2 điểm phần trăm.
"Những tác động này sẽ gia tăng nếu thời gian đóng cửa kéo dài", CBO viết trong một lá thư tuần trước.
Dù “phần lớn mức sụt giảm này” cuối cùng sẽ được phục hồi, CBO vẫn dự báo khoảng 7-14 tỷ USD sẽ bị mất vĩnh viễn trong thời gian đóng cửa. Goldman Sachs hiện dự đoán tăng trưởng GDP quý IV chỉ đạt khoảng 1%, mức giảm đáng kể so với dự báo 3 - 4% cho quý III.
Ông Phillips cho rằng đợt đóng cửa hiện nay sẽ tạo ra “tác động đến tăng trưởng lớn hơn nhiều so với bất kỳ lần đóng cửa nào trước đây”, bởi đây là đợt dài nhất trong lịch sử và có quy mô ảnh hưởng rộng hơn.
Theo Goldman Sachs, đợt đóng cửa chính phủ năm 2018-2019 — dài nhất trước đây với 35 ngày — chỉ là đóng cửa một phần, ảnh hưởng khoảng 10% chi tiêu của chính phủ. Trong khi đó, đợt đóng cửa năm 2025 đã làm tê liệt toàn bộ 100% ngân sách phân bổ.
David Kelly, chiến lược gia toàn cầu tại JPMorgan Asset Management, nhận định đợt đóng cửa này diễn ra vào thời điểm đặc biệt bất lợi.
"Nền kinh tế vốn đã chậm lại, và điều này càng khiến tình hình tồi tệ hơn", ông nói, dẫn chứng hàng loạt yếu tố kìm hãm tăng trưởng trong quý IV như thuế quan cao kỷ lục, nhập cư thấp và việc khôi phục nghĩa vụ trả nợ sinh viên.
Tuy nhiên, việc xác định chính xác thiệt hại kinh tế do đóng cửa là điều khó khăn, một phần do chính sự thiếu hụt thông tin mà việc đóng cửa gây ra. "Chúng ta đang mù mờ trong nền kinh tế này", chuyên gia David nhận xét.
Hiện chỉ có duy nhất một báo cáo kinh tế quan trọng được công bố trong thời gian đóng cửa: chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9. Đây cũng là dữ liệu cuối cùng cần thiết để xác định mức điều chỉnh chi phí sinh hoạt hằng năm cho các khoản trợ cấp An sinh Xã hội.
Các dữ liệu khác, bao gồm báo cáo việc làm hàng tháng quan trọng, chỉ số lạm phát mà Cục Dự trữ Liên bang (Fed) thường sử dụng, cùng các thống kê về chi tiêu tiêu dùng, đều bị hoãn công bố.
Điều này khác hẳn với đợt đóng cửa năm 2018-2019, khi Cục Thống kê Lao động vẫn được cấp ngân sách, cho phép cơ quan này tiếp tục thu thập và công bố dữ liệu kinh tế thiết yếu.
Các nhà hoạch định chính sách hiện phải ra quyết định dựa trên thông tin hạn chế. Tuần trước, lần đầu tiên, Fed buộc phải quyết định lãi suất mà không có báo cáo việc làm hàng tháng.
Nếu tình trạng này tiếp diễn và tiếp tục hạn chế tầm nhìn của các quan chức Fed, ngân hàng trung ương có thể buộc phải từ bỏ kế hoạch cắt giảm lãi suất tại cuộc họp chính sách tháng 12.
Ngay cả khi chính phủ mở cửa trở lại, chất lượng dữ liệu kinh tế vẫn có thể bị ảnh hưởng do Cục Thống kê Lao động không thể tiến hành các cuộc khảo sát doanh nghiệp và hộ gia đình trong thời gian đóng cửa.
Việc tạm ngừng hoạt động này cũng có thể khiến tỷ lệ thất nghiệp tháng 10 tăng lên, bởi những lao động bị cho nghỉ tạm thời thường được tính là thất nghiệp, trừ khi họ tìm được việc khác.
Điểm tích cực là phần lớn thiệt hại do đóng cửa dự kiến sẽ được khắc phục nhanh chóng sau khi chính phủ hoạt động trở lại.
Goldman Sachs dự đoán tác động tiêu cực sẽ “đảo ngược” trong quý đầu tiên, thúc đẩy GDP tăng 1,3 điểm phần trăm khi người lao động tạm nghỉ việc quay lại làm việc và chi tiêu liên bang bị trì hoãn được giải ngân. Ngân hàng này kỳ vọng sự đảo ngược đó sẽ giúp tăng trưởng GDP quý I đạt mức vững chắc 3,1%.
Tất nhiên, dự báo phục hồi này phụ thuộc vào một yếu tố then chốt: liệu người lao động liên bang có được trả lương sau khi chính phủ mở cửa trở lại hay không.
Ngày 4/11, Nhà Trắng cho biết họ chưa cam kết trả lương cho nhóm lao động bị tạm nghỉ việc, làm gia tăng nguy cơ kéo dài thiệt hại kinh tế.
