Sách và sự phát triển tri thức cộng đồng

(Baohatinh.vn) - Từ xa xưa, cha ông ta đã coi việc đọc sách là một nét văn hóa cao đẹp. Sự bùng nổ thông tin với những tiện lợi của văn hóa đọc trong kỷ nguyên số đã khiến không ít người dân quên dần thói quen sưu tầm và đọc sách. Đó cũng là một trong những lý do để “Sách và sự phát triển tri thức cộng đồng” được lựa chọn làm chủ đề của Ngày sách Việt Nam năm nay nhằm tôn vinh giá trị của sách, khẳng định vai trò, vị trí, tầm quan trọng của sách đối với đời sống xã hội.

Nỗ lực thúc đẩy văn hóa đọc

Thầy Nguyễn Xuân Trường - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT cho biết: “Để hình thành thói quen đọc sách, giúp học sinh (HS) phát triển toàn diện về ngôn ngữ, tư duy, nhân cách, thời gian qua, ngành đã tăng cường chỉ đạo các nhà trường xây dựng thư viện. Đến nay, 100% trường học trên địa bàn Hà Tĩnh đã xây dựng hệ thống thư viện hoàn chỉnh. Đặc biệt, ở bậc tiểu học, THCS, mô hình thư viện thân thiện, thư viện xanh, thư viện thông minh đã thu hút đông đảo giáo viên, HS tham gia. Đây cũng là một trong những hoạt động thiết thực của ngành trong việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học”.

sach va su phat trien tri thuc cong dong

Thói quen đọc sách, giúp học sinh (HS) phát triển toàn diện về ngôn ngữ, tư duy, nhân cách

Không chỉ hấp dẫn bằng những khuôn viên mở, sự phong phú và mới mẻ của các đầu sách mà việc duy trì các hoạt động bổ ích còn là lý do khiến thư viện trở thành địa chỉ thường xuyên của HS. Cô Nguyễn Thị Hồng Thắm - Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ngô Đức Kế (Can Lộc ) cho biết: “Mỗi tuần, chúng tôi có một tiết đọc sách ở thư viện xanh hoặc trong lớp học. Vài tháng, thư viện lại có mục giới thiệu các đầu sách mới hoặc tổ chức triển lãm sách, chương trình xếp sách, thu hút đông đảo giáo viên, HS tham gia”.

Ở một số trường học được hưởng lợi từ dự án “Làm bạn với sách” của tổ chức CI (Đài Loan), việc khuyến khích đọc sách còn được thể hiện qua hoạt động trao thưởng vào cuối mỗi năm học cho những HS đọc nhiều sách và ghi chép đầy đủ nội dung, ý nghĩa của những cuốn sách mình từng đọc. Hoạt động đó đã thực sự khơi gợi cảm hứng cho các em về những bộ môn xã hội học, giúp các em tích lũy vốn sống, vốn từ ngữ, đồng thời, tránh xa những trò chơi bạo lực trên internet.

Sự phát triển của hệ thống thư viện cũng góp phần khuyến khích và phát triển phong trào đọc sách trong toàn dân. Bà Nguyễn Thị Thúy - Giám đốc Thư viện tỉnh cho biết: “Thời gian qua, Thư viện tỉnh đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phát tờ rơi, cập nhật kịp thời các tài liệu, sách báo vào phần mềm trên trang web. Bên cạnh việc bổ sung các đầu sách mới, hàng năm, chúng tôi còn tăng cường luân chuyển sách về với hệ thống thư viện cơ sở, tủ sách thôn xóm”.

Để chuẩn bị cho Ngày sách Việt Nam, Thư viện tỉnh tổ chức các hoạt động kêu gọi, quyên góp sách cho các xã về đích NTM, cho vùng sâu, vùng xa; liên hệ với các thư viện tỉnh khác mượn sách để tổ chức trưng bày theo chủ đề; đưa sách đến các nhà trường để giới thiệu và phục vụ HS. Ngoài ra, thư viện còn phối hợp với lực lượng biên phòng tổ chức quảng bá, tuyên truyền, chiếu video clip về những kiến thức ở nhiều lĩnh vực đời sống mà người dân quan tâm.

Những đổi mới trong hoạt động của Thư viện tỉnh và sự nhiệt tình của những người phụ trách thư viện đã khơi dậy văn hóa đọc, tôn vinh giá trị của sách trong cộng đồng. Thư viện huyện Hương Sơn là một trong những điển hình. Chị Hoàng Thị Thu Hằng - cán bộ phụ trách Thư viện Hương Sơn cho biết: “Trung bình mỗi ngày, chúng tôi đón khoảng 60 lượt độc giả, riêng mùa hè thì tăng hơn nhiều. Để tạo sức hấp dẫn với bạn đọc, ngoài nguồn sách mới bổ sung, tôi đã tổ chức những buổi giới thiệu sách, tìm hiểu nhu cầu của người dân để có kế hoạch luân chuyển sách phù hợp. Đó là cách chúng tôi tự làm mới mình”.

Những phòng đọc thưa vắng, ảm đạm

Tuy nhiên, những điển hình ở cơ sở như Thư viện Hương Sơn chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Việc phát huy giá trị văn hóa đọc ở các thư viện tuyến huyện, xã, các tủ sách NTM ở từng thôn xóm, gia đình, dòng họ vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Ông Đặng Hồng Thuận - Chủ tịch UBND xã An Lộc (Lộc Hà) chia sẻ: “Đáng tiếc nhất là Thư viện Hoa Cương - một địa chỉ hấp dẫn người dân trên địa bàn từ nhiều năm nay đến bây giờ không thể phát huy tác dụng. Lý do là bởi sự phát triển của công nghệ số, việc tìm hiểu thông tin của nhiều người trở nên thuận tiện hơn. Trong khi đó, thư viện cũng không đổi mới trong công tác tuyên truyền nên không thu hút độc giả, vì thế, chúng tôi đành đóng cửa”.

sach va su phat trien tri thuc cong dong

Học sinh Trường THCS Phúc Lộc (Can Lộc) tìm kiếm tài liệu tại thư viện nhà trường.

Tìm hiểu từ thực tế cho thấy, không chỉ Thư viện Hoa Cương mà đối với hệ thống thư viện cơ sở, các tủ sách nói chung, sự thất bại khi không thu hút được độc giả là do yếu tố con người, cơ sở vật chất, sự quan tâm chỉ đạo của chính quyền địa phương. Hầu hết các thư viện tuyến huyện, xã đều gặp khó khăn khi cơ sở vật chất xuống cấp trầm trọng, ẩm mốc, thiếu không gian cho độc giả và cho việc trưng bày sách. Thêm vào đó, những người phụ trách thư viện nơi đây đều là những cán bộ kiêm nhiệm, việc mở cửa thư viện chỉ được thực hiện khi có thời gian rảnh rỗi. Một số cán bộ phụ trách thư viện cơ sở chưa tâm huyết, không tạo được sự đổi mới, không nắm bắt được nhu cầu người đọc nên hoạt động luân chuyển sách để đáp ứng nhu cầu độc giả hầu như không thực hiện được.

Chính vì thế, Ngày sách Việt Nam năm nay với chủ đề “Sách và sự phát triển tri thức cộng đồng” không chỉ khẳng định tầm quan trọng của sách, của văn hóa đọc trong sự phát triển chung đời sống xã hội, mà đây còn là dịp nhìn nhận lại những hạn chế trong hoạt động của các thư viện tuyến cơ sở, các tủ sách NTM tại cộng đồng dân cư nhằm tìm hướng khắc phục, để việc đọc sách trở thành thói quen, thành nhu cầu không thể thiếu của mỗi người.

Đọc thêm

Đổi mới hoạt động dạy và học, hướng tới xây dựng môi trường giáo dục hiện đại

Đổi mới hoạt động dạy và học, hướng tới xây dựng môi trường giáo dục hiện đại

Sáng 18/11, nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), đồng chí Phan Thiên Định - Phó Bí Thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh đã đến chúc mừng Sở GD&ĐT. Cùng tham gia có đại diện lãnh đạo Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, Ủy ban MTTQ tỉnh và một số ngành, đơn vị.
Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy chúc mừng Trường Đại học Hà Tĩnh nhân ngày 20/11

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy chúc mừng Trường Đại học Hà Tĩnh nhân ngày 20/11

Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh tin tưởng tập thể Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Đại học Hà Tĩnh tiếp tục phát huy thành quả mà các thế hệ đi trước đã xây dựng, tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của tỉnh.
Đổi mới giáo dục ở Hà Tĩnh (bài 3): Thắp sáng khát vọng tri thức

Đổi mới giáo dục ở Hà Tĩnh (bài 3): Thắp sáng khát vọng tri thức

Gần 2 thập kỷ gắn bó với bục giảng, thầy giáo Nguyễn Như Đức (SN 1983, quê xã Đông Kinh) - Tổ trưởng Tổ Toán, Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh đã cùng đồng nghiệp bồi dưỡng và đồng hành với nhiều thế hệ học sinh chinh phục những đỉnh cao tri thức. Phía sau những tấm huy chương, những giải thưởng là câu chuyện đẹp về tình yêu nghề, sự tận tâm với học trò và những đóng góp bền bỉ trong sự nghiệp bồi dưỡng nhân tài cho quê hương.
Đổi mới giáo dục ở Hà Tĩnh (bài 2): Vẹn nguyên ngọn lửa yêu nghề

Đổi mới giáo dục ở Hà Tĩnh (bài 2): Vẹn nguyên ngọn lửa yêu nghề

Sau 20 năm đảm nhiệm cương vị Phó Hiệu trưởng, thầy giáo Đặng Đình Huấn ở Trường Tiểu học Phan Đình Phùng (xã Kim Hoa) đã chủ động xin chuyển sang làm giáo viên khi trường lớp được sắp xếp lại. Hòa mình vào nhịp đổi thay của ngành giáo dục, thầy đón nhận công việc mới bằng tinh thần học hỏi, sự say mê trong từng giờ dạy và niềm vui giản dị khi được gần gũi, sẻ chia cùng học trò.
Đổi mới giáo dục ở Hà Tĩnh (bài 1): Nâng bước trẻ thơ nơi miền núi

Đổi mới giáo dục ở Hà Tĩnh (bài 1): Nâng bước trẻ thơ nơi miền núi

Gần 20 năm gắn bó với giáo dục mầm non, phần lớn thời gian công tác ở những địa bàn miền núi còn nhiều khó khăn, cô giáo Vũ Thị Oanh (Trường Mầm non Hương Đô) không chỉ tận tụy chăm sóc, nâng niu những năm tháng đầu đời của trẻ mà còn kiên trì đổi mới phương pháp dạy học. Từ tình thương dành cho những đứa trẻ còn nhiều thiệt thòi, cô đã biến khó khăn thành động lực sáng tạo, góp phần mang đến cho học trò vùng miền núi cơ hội phát triển tốt hơn.
Gặp mặt kỷ niệm 35 năm thành lập Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh

Gặp mặt kỷ niệm 35 năm thành lập Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh

Phát huy truyền thống 35 năm thành lập và phát triển, Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh hướng tới mục tiêu trở thành trường chuyên chất lượng cao của khu vực Bắc Trung Bộ, từng bước tiếp cận chuẩn các trường trung học tiên tiến trong khu vực.
Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh: Một mạch nguồn, muôn dòng sáng

Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh: Một mạch nguồn, muôn dòng sáng

Từ những ngày đầu còn nhiều gian khó, khi thầy và trò phải dạy, học trong những phòng mượn tạm, Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh đã từng bước trưởng thành, khẳng định vị thế là địa chỉ giáo dục mũi nhọn của tỉnh. Hành trình 35 năm ấy được viết nên bằng tâm huyết của các thế hệ nhà giáo, khát vọng chinh phục tri thức của học trò và truyền thống hiếu học của quê hương.
Trường Cao đẳng Nguyễn Du góp phần nuôi dưỡng tài năng, trao truyền giá trị văn hóa truyền thống

Trường Cao đẳng Nguyễn Du góp phần nuôi dưỡng tài năng, trao truyền giá trị văn hóa truyền thống

Từ những lớp học còn nhiều thiếu thốn đến cơ sở đào tạo đa ngành hôm nay, Trường Cao đẳng Nguyễn Du đã trải qua 30 năm xây dựng và trưởng thành. Không chỉ đào tạo nguồn nhân lực văn hóa, nghệ thuật, du lịch, ngôi trường còn góp phần nuôi dưỡng tài năng, trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương Hà Tĩnh.
Một thập kỷ vun đắp niềm tin, chắp cánh khát vọng

Một thập kỷ vun đắp niềm tin, chắp cánh khát vọng

Từ 40 học sinh trong ngày đầu thành lập đến hơn 1.000 học sinh hôm nay, Trường TH, THCS và THPT – Đại học Hà Tĩnh đã đi qua hành trình 10 năm xây dựng và trưởng thành. Mỗi bước tiến đều in dấu tâm huyết, trách nhiệm của những người gieo chữ, khát vọng vươn lên của các thế hệ học trò và niềm tin bền bỉ của các bậc phụ huynh.
Trường liên cấp vùng biên ở Hà Tĩnh vận hành như thế nào?

Trường liên cấp vùng biên ở Hà Tĩnh vận hành như thế nào?

Sau hơn 2 tháng đi vào hoạt động, hai trường phổ thông nội trú liên cấp tại xã Hương Khê và Sơn Kim 1 (Hà Tĩnh) đang từng bước ổn định nền nếp dạy học, sinh hoạt, đồng thời tiếp tục hoàn thiện các điều kiện để vận hành hiệu quả.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!